1 January 2023 in JOURNAL OF ACADEMIC SOCIAL RESOURCES
Yaşamın en temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan el sanatları, kullanılan malzeme, teknik, kullanım alanları ve yapıldıkları yöreleri göz önünde bulundurulduğunda oldukça geniş bir ürün çeşitliliği sunar. İhtiyaçlar ile şekillenen el sanatı ürünleri, yapıldığı dönemin özelliklerini gösteren kültür değerleridir. Bu değerler zamanla ihtiyaçların ötesine geçerek estetik zevklerin de dâhil olduğu bir değişime uğrar. Tarih içerisinde her dönemin kendine özgü yaşam koşulları, zevkleri, moda anlayışı ve dolayısı ile kullanım alanlarında da değişikliklere sebep olmuştur. Kültürel ve tarihsel değerlerin nesiller arası geçişine öncülük yapan el sanatlarından olan dantellere de bu değişim yansımıştır. Tığ örgü ile yapılan danteller, önceleri örtü ya da havlu, yatak takımları gibi tekstillerin kenar süsü olarak kullanılmaktayken, bir dönem neredeyse hiç kullanılmamış ve sandıklara kaldırılmıştır. Bu çalışma dantel örgü ile yapılmış ürünlerin örtü olarak kullanımına alternatif olan farklı kullanım alanları ile dekoratif ürünlere dönüştürülmüş ürün örneklerinden oluşmaktadır. Tarama tekniği kullanılarak yapılan çalışma, el sanatlarının yok olmasının önüne geçmesi, var olan dantellerin yeni alternatif fikir ve tasarımlar ile farklı kullanım alanlarına dönüşmesini sağlayarak el sanatlarının değerlendirilmesine katkı sağlaması anlamında önemlidir. Bu dönüşüm sayesinde dantel örgüyle yapılan yeni tasarım fikirlerinin, dantel ürünlere olan ilgi ve talebi arttırması, dantelin yeniden üretilmesine yardımcı olması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada dantel örgünün iç mekânlarda farklı kullanım alanlarını yansıtan kırlent, lamba, duvar dekorasyon ürünleri, tablo, pano, mumluk ve düş kapanı olarak kullanılan 25 dekoratif ürün örneği yansıtılmıştır.
31 July 2022 in Ulakbilge Dergisi
Tekstil, çeşitli liflerin farklı teknikler kullanarak oluşturulan, bulunduğu bölgenin tarihi, coğrafya, yaşam kültürü gibi pek çok özelliği bünyesinde barındıran önemli ürünlerdendir. Bu ürünler yaşam kültürü, inançlar, statü gibi birçok özelliği yansıtır. Bu kültürün gelecek kuşaklara doğru tanıtılması, korunması, sergilenmesi, gerektiğinde restore edilmesi kapsamında en önemli görev ise müzelere düşmektedir. Tarih, kültür, doğa, turizm, inanç bakımından zengin bir geçmişe sahip olan Tunceli ilinin tanıtılmasında öncülük eden Tunceli Müzesi, yeni bir müze olmasından dolayı yapılan çalışmaların yetersiz olduğu görülmüştür. Bu nedenle araştırma, Tunceli Müzesinde sergilenen tekstil ürünlerin tespit edilmesi, belgelenmesi ve faydalanmak isteyenler için kaynak oluşturması amacıyla yapılmıştır.Araştırma için gerekli izinler, Tunceli Müze Müdürlüğünden alınmıştır. Müzede farklı tarihlerde incelemeler yapılmıştır. Müze ve tekstil ürünlerine ait bilgiler alınmıştır. Tunceli Müzesinde bulunan 36 tekstile ait; bilgiler envanter kayıtları doğrultusunda aktarılarak değerlendirilmiştir.
30 April 2020 in Kalemisi Dergisi
Şapkalar, tarih boyunca, kıyafetleri tamamlayan önemli bir aksesuar olarak kullanılmıştır. Ayrıca şapkalar; cinsiyeti, statüyü, inancı, kullanıldığı dönemi ve gelenekleri yansıtan baş süslemelerindendir. Diğer bütün kıyafetler gibi şapkalar da ilk olarak korunma amaçlı kullanılmaya başlamıştır. Zamanla, korunma amacına ek olarak, farklı kullanım alanları doğmuş ve bunun neticesinde çeşitlenerek hayatına devam etmiştir. Şapka, hem kadın hem de erkekler için her dönem kullandıkları önemli bir aksesuar olmuştur. Erkek şapkaları da kadın şapkaları gibi dönemsel farklılıklar ve değişimler yaşamıştır. Dönem gerekleri ve modanın etkisi ile değişimler yaşanmış ve şapkalar şekil değiştirmiştir. Farklı teknik ve kalıplar kullanılarak ustaların ellerinde hayat bulmuşlardır. Bu şapkalara hayat veren Mustafa Mollaoğlu, son şapka ustalarından biridir. Aksaray’da yaşayan ve yıllardır geçimini şapka yapımı ile sağlayan Mustafa Mollaoğlu; erkek şapkalarından biri olan “kasket” yapmaktadır. Kasketler de diğer baş süslemeleri gibi; ait olduğu dönemin özelliklerini yansıttıkları için önemli erkek şapkalarındandır. Kasket olarak, önceleri beş köşeli model kullanılırken zaman içerisinde sekiz köşeli, düğmeli ve spor modelleri de dâhil olmuştur. Şapkalar incelendiğinde, erkek şapkaları ile ilgili yeterli çalışmanın olmadığı görülmektedir. Araştırmanın amacı; Aksaray’ın son şapka ustası olan Mustafa Mollaoğlu’nu tanıtmak ve “kasket”in yapım aşamalarını belgelemektir. Bu çalışma Mustafa Mollaoğlu’nun atölyesi ile sınırlandırılmıştır. Yöntem olarak, karşılıklı görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın kapsamını; Mustafa Mollaoğlu’nun hayatı, çalışmaları, kasket ve kasket yapımı oluşturmaktadır.
30 June 2022 in Idil Journal of Art and Language
Geçmişten günümüze yaşadığı dönemin izlerini taşıyan, tarihe ortaklık eden takılar, insanoğlu için vazgeçilmez bir giyim aksesuarı olmuştur. Farklı kullanım alanları ve amaçları olan takılar zamanın getirdikleri ile değişime uğramış ve dönüşüm içine girmiştir. Bütün bunların sonucunda ortaya çıkan sanatsal takılar farklı biçim, boyut, kavram ve malzemeler ile yeni kimlikler kazanmıştır. Özellikle çağdaş takı kavramının ortaya çıkmasıyla takıda yenilikçi, değerli sayılmayan farklı alternatif malzemelerin kullanımı başlamış, tasarımcılar bu süreçte kaygıdan uzak özgürce her malzemeyi sanatsal ifadeyle takıya dönüştürmüştür. Günümüz çağdaş takı kavramında alternatif malzeme kullanımı, tasarıma sıra dışı ve sınırları zorlayan ifadeler kazandırmıştır. Takıda malzeme sınırının ortadan kalkmasıyla takı süslenme amacının yanı sıra bir sanat eseri gibi ifade aracı olarak kullanılmaya başlamıştır. Takıda seramik, metal, ağaç, organik malzeme ve değerli-yarı değerli taş gibi pek çok malzemenin tek başına ya da bir arada kullanıldığı görülmektedir. Hammaddenin işlenmesinden ürün haline gelene kadar tüm işlemleri kapsayan tekstil de bunlardan biridir. Tekstil teknik ve malzeme anlamında oldukça geniş bir kavram olması nedeniyle farklı disiplinlerle birlikte kullanıma olanak vermektedir. İstenilen doku, renk, boyut, biçim kazandırmada sınırsız seçenekler sunan tekstiller sanatçıların sıra dışı ifadeler bulan takı uygulamalarında tercih ettikleri bir malzeme olmuştur. Ulusal ve uluslararası alanda çalışmalar yapan sanatçı, tasarımcılara ait, teknik, malzeme, biçim vb. açıdan oldukça geniş bir çeşitliliğe sahip olan tekstil takılar çalışma konusunu oluşturmuştur.