1 September 2024 in Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
Introduction: The aim of this study is to develop a teacher nomination scale for gifted students in primary schools. The developed scale is theoretically based on Renzulli’s Three-Ring Conception of Giftedness Theory. Method: In this study, a Teacher Nomination Scale for Gifted Children in Primary Schools (TNSG-P) was developed to identify gifted children attending primary school. The descriptive survey design was used in this study. In study 1, the exploratory factor analysis (EFA) using principal axis method was conducted. In study 2, the confirmatory factor analysis (CFA) using robust maximum likelihood estimation method was carried out. In study 3, the validity of the scale was tested. Findings: A pilot study involving 507 participants was carried out using the 89-item trial form. After the pilot phase, 50 items remained in the scale. A confirmatory factor analysis was conducted on the 50-item scale in a sample of 225 participants. This showed that the fit indices of the scale had a perfect fit and the second level three-factor structure of the scale with 27 items was confirmed. In the validity analysis of the scale, gifted students and typical students were compared and a statistically significant difference was obtained in favor of the gifted students. Cronbach’s α and stratified Cronbach’s α, McDonald’s ω, composite reliability coefficients and average variance extracted (AVE) values regarding the reliability of the scale were also examined. The reliability coefficients for both the overall scale and its subscales were found to be above .95. Discussion: The findings have revealed that the Teacher Nomination Scale for Gifted Children in Primary Schools is a valid assessment instrument and gives reliable scores in identifying gifted children.
13 May 2023 in İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Erken çocukluk döneminde özel yeteneklilerin eğitimi, iki önemli alanın birleşimini içermektedir: Özel yeteneklilerin eğitimi ve erken çocukluk eğitimi. Bu açıdan erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitiminin her iki alanda da uzmanlık gerektiren özel bir kapsama sahip olduğu söylenebilir. Küçük yaştaki özel yetenekli bireylerin iyi bir eğitim ortamı ile karşılaşmaları, gelecek okul hayatları ve yetişkinlik dönemlerinde akademik başarıları için kaynak oluştururken; duyuşsal, davranışsal ve sosyal açıdan sağlıklı bireyler olabilmelerini sağlayacaktır. Okul öncesinde potansiyel üstün yetenekliliği geliştirirken öğrenme deneyimlerinin farklılaştırılması önemlidir. Farklılaştırma, bireyselleştirilmiş, hızlandırılmış öğretimi ve karmaşık, yaratıcı ve zorlu etkinliklere sahip gelişmiş bir öğretim programını içerir. Özel yetenekliler eğitiminde en sık kullanılan eğitsel stratejiler ise gruplama, hızlandırma ve zenginleştirmedir. Bu tür ortamların hazırlanabilmesinde eğitimcilerin rolü kaçınılmazdır. Okulöncesi dönemde rol üstlenen eğitimciler ne zaman ne tür farklılaştırma uygulamaları yapabilecekleri, yeni ve etkili uygulamaların neler oldukları konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmadırlar. Bütün bu önemli unsurlar çerçevesinde bu çalışmada, Türkiye’de erken çocukluk dönemindeki özel yetenekli çocukların ne tür eğitsel farklılaştırmalar aldıkları, bu konudaki güçlü ve zayıf yönler tartışmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca konuyla ilgili araştırmalar incelenerek, alan yazındaki boşluklar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada özel yeteneğin tanımı, özel yeteneklilerin özellikleri incelenmiş; bu özellikler nedeniyle ihtiyaç duyulan farklılaştırmalara değinilmiştir. Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve var olan farklılaştırmalar ele alınmış, konuyla ilgili araştırmalar gözden geçirilmiş, son beş yılda gerçekleştirilen çalışmalar incelenmiş ve eksik görülen noktalar için öneriler sunulmuştur.
23 October 2023 in Education 3-13
31 May 2023 in Trakya Eğitim Dergisi
Yaratıcılık, tanımlanması, ölçülmesi ve geliştirilmesi bir o kadar karmaşık olmasının yanı sıra en önemli 21.yy becerileri arasında yer bulmaktadır. Yaratıcılık kavramının karmaşık yapısının etkileri eğitim ortamlarında çocukların yaratıcılığını geliştirme çabasına da yansımaktadır. Bu çabada önemli değişkenlerden biri de öğretmenlerdir. Öğretmenler yaratıcılık becerilerinin gelişiminde kritik role sahiplerdir. Bu çalışmada, öğretmen adaylarının yaratıcılığı destekleme düzeyleri, cinsiyet, akademik başarı, yaratıcılık eğitimi ve öğretmenlik lisans programı değişkenleri bağlamında incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Soh (2000) tarafından geliştirilen ve Dikici (2013) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Yaratıcılığı Destekleyen Öğretmen İndeksi Ölçeği” kullanılmıştır. Dördüncü sınıf, 272 lisans öğrencisi ile gerçekleştirilen çalışmada öğretmen adaylarının yaratıcılığı destekleme düzeylerinin yüksek olduğu; kadın öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek oranda yaratıcılığı destekleyen davranışlara sahip oldukları belirlenmiştir. Çalışma için önemli bulgulardan biri de öğretmenlik lisans programları arası anlamlı farklılığın olmasıdır. Bulgulara ilişkin sonuçlar ayrıntılı olarak tartışılmış ve ileriki çalışmalara önerilerde bulunulmuştur.
28 June 2023 in Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi
Özel yetenekliler alanında Türkiye'de gerçekleştirilen tezler yaklaşık 30 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu süreç içerisinde farklı örneklem gruplarıyla, farklı araştırma yaklaşımlarıyla çeşitli disiplinlerde ve konularda birçok tez yayımlanmıştır. Özel yetenekliler alanında gerçekleştirilen tez çalışmaları zamanla alana olan ilginin artmasıyla ve özel yetenekliler eğitimi bölümlerinin yaygınlaşmasıyla artış göstermiştir. Bu çalışmada 1990-2021 yılları arasında özel yetenekli öğrencilerin matematik eğitimi alanında gerçekleştirilen tez çalışmalarını incelemek, Türkiye'deki genel yönelimin belirlenmesiyle ileriki çalışmalara kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Çalışma verileri Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edilen 65 doktora ve yüksek lisans tezinden oluşmaktadır. Elde edilen veriler yayım yılı, üniversite, araştırma grubu, araştırma yöntemi ve araştırma konusu olmak üzere 5 temel boyutta incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden dokuman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre özel yeteneklilerin matematik eğitimiyle ilgili gerçekleştirilen tezlerin büyük bir çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu ve yüksek lisans tezlerinin yaklaşık yarısı oranında doktora tezi olduğu belirlenmiştir. Çoğunlukla ortaokul öğrencilerinin örneklem olarak seçildiği, okul öncesi öğrencileri ve öğretmen ile gerçekleştirilen tezlerin sınırlı sayıda kaldığı, aileler, okul yöneticileri ve rehberlik servisi ile gerçekleştirilen tezlerin ise olmadığı belirlenmiştir. İncelenen tezlerin çoğunlukla nicel araştırma yöntemini kullandıkları karma çalışmaların ise sınırlı sayıda kaldığı belirlenmiştir. Araştırmanın önemli bulgularından biri de özel yetenekli öğrencilerin matematik eğitimleri ile ilgili tezlerde araştırma konusu olarak teknoloji boyutunun sadece iki tezde incelenmesidir.
1 May 2021 in Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Sıra dışı ve etkileyici çözümler üretme, orijinal problemler oluşturma ya da var olan problemleri farklı bir bakış açısı ile yeniden tasarlama matematikte yaratıcı olan öğrencilerden beklenilen temel beceriler olarak değerlendirilebilir. Bu becerilerin geliştirilmesinde yaratıcı problem çözme süreçleri ön plana çıkmaktadır. Yaratıcı problem çözme bir dizi algoritmik işlemin uygulanmasından öte orijinal düşünmeyi gerektiren bir eylem olarak tanımlanabilir. Problem çözme sürecine yönelik birçok yaklaşım olduğu gibi yaratıcılık için önemli görülen analojik düşünme ve seçici düşünme becerilerinin önemi araştırmacılar tarafından vurgulanmaktadır. Bu çalışmada yeni bir yaratıcı problem çözme modeli olan, matematiksel yaratıcılık eğitimi için önerilen Seçici Problem Çözme (SPÇ) modeli incelenmiştir. Bu doğrultuda alan yazın taraması yöntemi kullanılmıştır. Modelin yapısı ve işleyişi bir matematik problemi uygulama örneği ile ayrıntılı olarak açıklanmıştır. SPÇ modeli matematiksel yaratıcılığın gelişimi için önemli görülen problem çözme, problem oluşturma, seçici düşünme ve analojik düşünme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen bir yaratıcı problem çözme modelidir.