Bu araştırmanın amacı üstbilişsel stratejilere dayalı yazma etkinlik uygulamasının 8.sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerilerine, üstbilişsel yazma farkındalıklarına ve yazma tutumlarına etkisini belirlemektir. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden biri gömülü desen kullanılmıştır. Bu amaçla bir müdahale uygulamasını içeren deneysel uygulama öncesinde, sırasında ve sonrasında olmak üzere üç farklı zamanda nitel veri sürece dâhil edilmiştir. Araştırmanın müdahale uygulaması, deneysel desenlerden ön test son test kontrol gruplu deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Ağrı ilinde bulunan iki farklı ortaokulun 8.sınıfında öğrenim gören deney ve kontrol grubu öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Örnekleme sürecinde öncelikle basit tesadüfi örneklem yöntemi ile çalışmanın yürütüleceği okullar belirlenmiş ve sonrasında basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile 98 öğrenciden oluşan deney ve kontrol grupları belirlenmiştir. Araştırma sürecinde geliştirilmiş olan üstbilişsel stratejilere dayalı yazma etkinlik uygulaması deney gruplarına 10 hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırma sürecinde nitel verilerin analizinde içerik analiz yöntemi; nicel verilerin analizinde ise normallik analizleri, Tek Faktörlü Kovaryans Analizi ve t testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular dâhilinde, üstbilişsel stratejilere dayalı yazma etkinlik uygulamasının 8.sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerisinin geliştirilmesinde, üstbilişsel yazma farkındalığının kazandırılmasında ve yazmaya yönelik olumlu tutum sergilenmesinde etkili bir yaklaşım olduğu; uygulama esnasında elde edilen dokümanların ve uygulama sonrasında yapılan görüşme süreçlerinin analizinden elde edilen bulguların nicel yöntemlerle elde edilen verilerle örtüştüğü ve nitel bulguların nicel bulguları yeterli düzeyde açıkladığı belirlenmiştir. Araştırma sonucuna göre üstbilişsel stratejilere dayalı yazma etkinlik uygulamasının 8.sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerisinde, üstbilişsel yazma farkındalıklarında ve yazma tutumlarında etkili bir program olduğu söylenebilir.
21 October 2018 in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatında şiddet dili farkındalık ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır. Çocuk edebiyatında şiddet dili farkındalık ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinin, okul öncesi eğitimi, sınıf eğitimi ve Türkçe eğitimi ana bilim dallarında öğrenim görmekte olan toplam 413 öğretmen adayından oluşan üç ayrı çalışma grubundan elde edilen veriler üzerinden yapılmıştır. Çalışma gruplarının belirlenmesinde “Çocuk Edebiyatı” dersinin alınmış olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda 17 maddeden oluşan 2 faktörlü bir yapı elde edilmiştir. 13 maddeden oluşan 1. faktöre ilişkin maddeler incelendiğinde, bu maddeler “içerik” boyutu olarak 4 maddeden oluşan 2. faktöre ilişkin maddeler incelendiğinde de “etki” boyutu olarak adlandırılmıştır. Elde edilen bu yapının örneklem verisine iyi uyum gösterip göstermediğini anlamak amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ise ölçeğin uygulandığı örnekleme uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir (χ²/df=1,548; df=118, p=0.00; RMSEA=0,055; SRMR=0,054; AGFI=.90; TLI=.91; CFI=.93; GFI=.90). Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı ölçeğin tamamı için .88 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Ölçek yardımıyla çocuk edebiyatı alanında çalışan araştırmacılar, öğretmen adaylarının çocuk edebiyatında şiddet dili farkındalıklarını belirleyebilecektir. Ayrıca ölçeğin çocuk edebiyatına yönelik öğrenme-öğretme etkinliklerinin düzenlenebilmesinde araştırmacılara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
30 August 2022 in Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi
Çalışmanın amacı çocuk edebiyatında resim-metin ilişkisinin incelenmesidir. Bu bağlamda Sedat Girgin’in resimlediği kitaplardan örnek resim ve metinler sunularak bu resim ve metinlerin ‘’Resimli Çocuk Kitabı Değerlendirme Formu’’na (RÇKDF) uygunlukları incelenmiştir. Bu çalışma doküman analizi yöntemine uygun bir şekilde hazırlanmıştır. Çalışma dört temel aşamadan oluşmaktadır: İçerik toplama, verilerin derlenmesi, veri analizi ve son olarak değerlendirme şeklinde sıralanmaktadır. Çalışmada kullanılan kitapların forma uygunluk düzeylerinin sırasıyla % olarak ifade edilişi şu şekildedir: Acayip Bir Hediye %66,66, Gökten Yağan İkizler Aşkına %66,66, Dinozor Kuşları %72,22, Yalancılar Ülkesi %83,33 oranında uyumlu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın bu bölümünde incelenen kitaplar ‘’Resimli Çocuk Kitabı Değerlendirme Formu’’na göre toplamda 18 maddede incelenmiştir. Yapılan bu araştırmada veri analizi; verilerin toplanma, betimlenme, analiz, yorumlanma ve sentezlenmesi sırası gözetilerek yapılmıştır. Toplanan veriler değerlendiriciler arası güvenirliği sağlamak üzere her bir madde bağlamında üç değerlendiricinin vermiş olduğu puanların ortalaması alınarak yapılmıştır. Elde edilen bulgularda kitaplarda kullanılan resimlerin uyumluluk oranı %72,21 olarak ortaya çıkmıştır. Resimlerin yüksek düzeyde metinlerle uyumlu olduğu ve çocuğun gelişimini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ulaşılan sonuçlardan hareketle yazarlara, çizerlere ve bu alanda çalışan araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Araştırmanın amacı, engellilik olgusunun işlendiği çocuk kitaplarıyla karşılaşan 5. sınıf öğrencilerinin engellilik olgusunu, okuma alışkanlığına, engelli yakını bulunma durumuna ve toplumsal cinsiyete göre nasıl algıladıklarını tespit etmektir. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji (olgubilim) tercih edilmiştir. Araştırmada 5. sınıf öğrencilerinden oluşan 16 kişilik bir çalışma grubu belirlenmiştir. Çalışma grubundaki okuma alışkanlığı zayıf olan bazı öğrencilerin akıcı okuma becerisi kazanmamış olmalarından dolayı okuduklarını anlamama sorununun önüne geçmek adına uygulamada kullanılan metinler sesli olarak okunmuş ve çocukların okumalar sırasındaki tepkileri gözlenmiştir. Veri toplama araçları olarak görüşme ve gözlemlerden elde edilen dokümanlar kullanılmıştır. Verileri çeşitlendirmek amacıyla kütüphane kayıtları, öğrencilerin okur otobiyografileri ve Türkçe öğretmeninin yazdığı okur biyografileri kullanılmıştır. Öğrencilerin engellilik olgusunu algılamalarında; okuma alışkanlığı düzeyine, engelli yakını olma durumuna ve toplumsal cinsiyete göre bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yapılarak sınıflandırılmıştır. Çalışmada öğrencilerin algıları engellilik bilincinin oluşup oluşmadığına göre kategorilere ayrılmıştır. Buna göre engellilik bilincinin oluştuğunu gösteren kategori, çözüm odaklılık ve kabullenme; oluşmadığını gösteren kategori, farkında olmama, kaçınma, hastalık olarak görme, ön yargılı olma ve tedavi gerektirme şeklinde kavramsallaştırılmıştır. Çocukların engellilik olgusunu algılamalarının okuma alışkanlığı düzeyine göre değiştiği; engelli yakını olma durumuna ve toplumsal cinsiyete göre herhangi bir değişiklik göstermediği tespit edilmiştir.
25 July 2024 in Ankara Universitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi
Çocuk edebiyatında veganlık ve vejetaryenliğin işleniş biçimleriyle ilgili uzman ve öğretmen görüşlerini almak amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma, nitel desenlerden olgubilim ile tasarlanmıştır. Dokuzu çocuk ve gençlik edebiyatı uzmanı, 30’u öğretmen olmak üzere toplam 39 katılımcının görüşleri, yarı yapılandırılmış görüşmelerle alınıp kaydedilmiş ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Uzman ve öğretmenlerin büyük çoğunluğu; çocuk ve gençlik edebiyatında veganlık ve vejetaryenlik konusu işlenirken propagandacı bir yaklaşımdan, okurda suçluluk duygusu uyandırmaya çalışan aşırı duygusallıktan, ayrıştırıcı şiddet dilinden, çocuklara kaldıramayacakları psikolojik yükler yüklemekten uzak durulması gerektiğini düşünmektedir. Katılımcılara göre veganlık ve vejetaryenliği tanıtan böyle bir yaşam tarzının varlığından haberdar eden eserlerin olması doğal ve gereklidir. Katılımcılar arası uzlaşının en az olduğu başlık ise veganlık/vejetaryenlik konulu eserlerin ilkin hangi yaş grubundaki çocuklara okunabileceği ile ilgidir. Çalışmanın bulguları alan yazını verilerinden hareketle tartışılarak birtakım öneriler geliştirilmiştir.