Filozofia filologii – EBOOK PDF | Autorzy artykułów poszukują odpowiedzi na pytania: „Czym jest, bywała lub może być filologia?”, „Kim jest filolog i czym się zajmuje?”, „Jak uzasadnia i jak legitymizuje to, co robi?” z rozmaitych dopełniających się perspektyw: historii dyscypliny i jej | Nauki humanistyczne \ Filologia polska |
Artykuł podejmuje kwestię roli rękopisów i innych dokumentów archiwalnych jako przed-tekstów utworów literackich. Stawia pytanie o to, w jakiej perspektywie badawczej ich wykorzystanie w badaniach literaturoznawczych może okazać się najowocniejsze. Zagadnienie to zostało przedstawione na przykładzie protokołu egzaminacyjnego zawierającego pytania zadane Adamowi Mickiewiczowi podczas egzaminu dyplomowego na Uniwersytecie Wileńskim. Na podstawie innych źródeł archiwalnych oraz drukowanych autorka podejmuje próbę rekonstrukcji pożądanych odpowiedzi na zadane pytania, a następnie wskazuje na korzyści, które mogą płynąć z uwzględnienia ich w analizie utworów literackich Mickiewicza.
Artykuł poświęcono teorii „epizodów” w poetyce polskiej dwóch pierwszych dziesięcioleci XIX wieku. Przeanalizowano w nim teksty związane z nurtem klasycyzmu postanisławowskiego, zawierające wskazania dotyczące wprowadzania do utworu literackiego fragmentów niezwiązanych z jego głównym wątkiem, zwanych ustępami. W celu odtworzenia teorii warunkującej funkcjonowanie tych swoistych „dodatków” konieczna okazała się analiza jednej z podstawowych kategorii estetycznych epoki – kategorii jedności. Zostaje ona powiązana z ówczesną teorią percepcji dzieła sztuki mającą swoje korzenie w filozofii kartezjańskiej. W ten sposób rozważania o epizodach i jedności stają się punktem wyjścia do weryfikacji obiegowych przekonań o arbitralności klasycystycznych „reguł”.
1 January 2019 in Zagadnienia Rodzajów Literackich
The article is dedicated to the category of purpose as a criterion for distinguishing literary types and kinds in early 19th-century Polish poetics. The author discusses this topic on the basis of treatises (by E. Słowacki, J.F. Królikowski, and J. Korzeniowski) which apply a two-tier division of poetry into types and genres. She analyses three issues: distinguishing didactic poetry as a type of literature; the general criteria for literary typology; and the distinction between poetry and rhetoric. As a point of reference, the author refers to the claims and ideas of S. Skwarczyńska, whose diagnosis concerning the ‘popular poetics’ of the period between the two world wars confirms the durability of classicistic genological categories. Paper presented as a part of Project no 2017/27/N/HS2/00395 “In Search of the Language. The Birth of Polish Literary Studies in the Context of European Ideological Changes (1795–1830)” funded by the National Science Centre, Poland.
Artykuł przedstawia wybrane praktyki analizy tekstów literackich podejmowane w polskiej nauce o literaturze pierwszych dziesięcioleci XIX wieku, zwłaszcza te związane z działalnością akademicką. Różnorodność, a jednocześnie cechy wspólne różnych przypadków klasycystycznego „uważnego czytania” zostają ukazane dzięki analizie semantycznej słowa „rozbiór”, którym były one określane w epoce. Szczególny przedmiot uwagi stanowi pionierskie zastosowanie metod filologii klasycznej do opracowania tekstu nowożytnego przeprowadzone przez krytyków związanych z Uniwersytetem Wileńskim: Borowskiego, Mickiewicza i Klimaszewskiego.
Podmioty bezczynności (EBOOK) PDF | Temat monografii zrodził się z dwóch potrzeb: teoretycznej i społecznej. W refleksji nad „bezczynnością” nie chodziło o fetyszyzację stanu faktycznego bądź nihilistyczne kreślenie końca sprawczości, a raczej o krytyczny namysł nad tym, co nieudane | Nauki humanistyczne \ Filologia polska Nauki humanistyczne \ Literaturoznawstwo Serie wydawnicze \ Parabaza |