Geotourism development in rural and mountainous regions requires an integrated understanding of how accessibility, scenic visibility, and digital awareness interact to shape visitor potential and spatial feasibility. This study presents a Geographic Information Systems (GIS)-based framework for assessing and optimizing georoutes in Ardahan Province, northeastern Türkiye—a region of outstanding geoheritage richness but limited infrastructural connectivity. Building upon the 2024 Ardahan Geopark Feasibility Report, seventy-three potential geosites were evaluated through spatial modelling that combined terrain impedance, network-based travel-time analysis, viewshed-based scenic visibility modelling, and digital representation metrics derived from Google Maps data. The normalized indicators were integrated into an Integrated Geoheritage Potential Index (IGPI) to quantify the relative significance of each geosite and support data-driven route design. Results reveal a pronounced spatial disparity: while most sites exhibit low to moderate accessibility and minimal digital visibility, a small cluster of geosites achieved high IGPI scores, forming a coherent “Çıldır–Kura Corridor” with strong geotourism potential. Route optimization, implemented through a network-based Traveling Salesman Problem (TSP) model, confirmed the feasibility of efficient one-day circuits linking high-priority sites, with total travel times ranging from 308 to 465 min. Additionally, a dedicated trekking route demonstrated the applicability of terrain-based modelling for adventure-oriented geotourism. The findings highlight that integrating spatial accessibility with scenic and digital visibility provides a powerful analytical tool for aligning geoheritage assessment with sustainable tourism and geopark planning. The proposed framework is replicable, transparent, and compatible with UNESCO Global Geopark principles, offering a transferable methodology for other rural regions seeking to transform dispersed geoheritage assets into connected and economically viable geotourism networks.
15 July 2025 in Journal of the Indian Society of Remote Sensing
Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Proje (GAP) Bölgesi'ndeki tarımsal üretimin mevcut durumunu ve çiftçilerin karşılaştığı sorunları çiftçilerin bakış açısından anket verileri ile analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı çiftçilerden kota örnekleme yöntemiyle seçilen 395 kişiyle yüz yüze anket yapılmıştır. Anketler, çiftçilerin arazi büyüklükleri, sulama olanakları, tarımsal gelir düzeyleri, kredi kullanım oranları, tarımsal girdilere erişim durumu ve iklim olaylarının tarımsal üretime etkileri gibi çeşitli konuları kapsamaktadır. Bulgular, GAP Bölgesi'nde tarımsal sulama projelerinin etkisinin yetersiz kaldığını ve çiftçilerin projeyi ağırlıklı olarak sulama odaklı bir girişim olarak algıladığını göstermektedir. Ayrıca, elektrik maliyetleri, ÇKS’ye kayıt süreçlerindeki zorluklar, ürünlerin düşük fiyatlarla pazarlanması ve iklim değişikliğine bağlı riskler çiftçilerin karşılaştığı başlıca sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, GAP Bölgesi’nde tarımsal üretim kapasitesini artırmak için sulama altyapısının güçlendirilmesi, enerji maliyetlerinin düşürülmesi, tarımsal eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve tarım dışı gelir kaynaklarının teşvik edilmesi gibi stratejik müdahalelerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Çiftçilerin risk yönetim stratejilerini benimsemeleri ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak önemli adımlar olarak önerilmektedir.
27 March 2026 in Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma, Güzelhisar Çayı Havzası’nda 1950–2024 yılları arasında nüfusun farklı yükselti basamaklarına göre zamansal değişimini ele almıştır. Yerleşim birimlerinin 0–200 m, 200–400 m, 400–600 m ve 600–800 m aralıklarında gruplandığı çalışmada, demografik veriler hem grafiksel hem de tematik harita temsilleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, 200–400 m yükselti aralığının tüm dönem boyunca en fazla nüfusu barındıran basamak olduğunu, ancak 1980 sonrası süreçte bu baskınlığın kademeli biçimde zayıfladığını göstermektedir. Buna karşın, 400–600 m basamağı 2000’li yıllardan itibaren görece önem kazanmış ve demografik açıdan daha istikrarlı bir yapıya kavuşmuştur. 600 m üzerindeki yüksek alanlar, sınırlı yerleşim sayısı ve düşük nüfus yoğunluklarıyla kırsal yerleşim açısından kısıtlı bir potansiyele sahiptir. Sonuç olarak, havzadaki demografik örüntüler yalnızca mekânsal dağılım değil, aynı zamanda zamansal nüfus değişimleri bakımından da yükselti faktörüne duyarlıdır. Bu durum, kırsal yerleşim planlaması ve bölgesel kalkınma stratejileri açısından yükselti-temelli analizlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Ardahan ilinde 1985-2025 yılları arasında meydana gelen arazi kullanımı/arazi örtüsü (AK/AÖ) değişimlerini belirlemek ve bu değişimleri sosyoekonomik verilerle birlikte bütüncül bir çerçevede değerlendirmektir. Landsat verileri Sentinel-2 görüntüleriyle bütünleştirilmiş; AK/AÖ sınıfları, Google Earth Engine (GEE) ortamında Random Forest (RF) algoritması kullanılarak yerleşme, tarım, mera, orman ve su alanı olmak üzere beş kategori altında belirlenmiştir. Bulgular, Ardahan’da arazi kullanımının büyük ölçüde korunduğunu; değişimin ise daha çok tarım ve mera alanları arasındaki geçişler ile yerleşme alanlarındaki artış üzerinden gerçekleştiğini göstermektedir. 1985-2025 döneminde mera alanları %10,77 oranında azalırken, tarım alanları %15,23 oranında artmıştır. Bu değişim, Ardahan’da tarımsal arazi kullanımının zaman içinde genişlediğini ve mera alanlarında azalma yaşandığını ortaya koymaktadır. TÜİK verileri de bu değişimlerin sosyoekonomik arka planını desteklemekte; tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin ekim alanındaki artış ile yerli sığır varlığından kültür melezi ve saf kültür sığır varlığına doğru yaşanan değişim, kırsal üretim yapısında niteliksel bir dönüşüme işaret etmektedir. Çalışma bulguları, CORINE verileriyle genel eğilim açısından örtüşmekte; ancak GEE tabanlı analizler yerel ölçekte daha ayrıntılı sonuçlar sunmaktadır. Bu durum, yüksek rakımlı ve bulutluluk oranı yüksek bölgelerde GEE tabanlı çok zamanlı uzaktan algılama analizlerinin kullanılabilirliğini göstermektedir. Sonuçlar, Ardahan’da arazi kullanımının genel olarak korunmasına rağmen tarım, mera ve yerleşme alanlarında izlenen değişimlerin kırsal planlama, mera kullanımı ve sürdürülebilir arazi yönetimi açısından dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Ardahan ilinde köy yerleşmelerinin mekânsal dağılışını topoğrafik ve klimatolojik koşullarla ilişkili olarak incelemektir. Köy yerleşmelerinin kuruluş yeri, yerleşme dokusu ve nüfusun zamansal değişimi; yükselti, eğim, rölatif topoğrafik konum ve soğuk hava birikimi gibi fiziki parametrelerle birlikte değerlendirilmiştir. Analizlerde Topoğrafik Pozisyon İndeksi (TPI), eğim analizi ve bu değişkenleri bütünleştiren soğuk hava birikimi indeksi kullanılmış; nüfus verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayalı olarak çözümlenmiştir. Bulgular, yerleşmelerin mutlak depresyon tabanlarından kaçınarak daha çok vadi içlerinde ve taban düzlüklerini çevreleyen hafif eğimli görece yüksek geçiş sahalarında yoğunlaştığını göstermektedir. Yerleşmelerin çoğu düşük ve orta düzey soğuk hava birikimi alanlarında yer alması, don riski ile yaşanabilirlik arasında görece dengeli bir mekânsal uyuma işaret etmektedir. Ayrıca nüfus verileri, 1965’ten günümüze belirgin bir küçülme ve küçük ölçekli yerleşmelere doğru yapısal bir dönüşüm yaşandığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, Ardahan gibi topoğrafik çeşitliliğin belirgin olduğu sahalarda yerleşme düzeninin yükseltiye dayalı basit modeller yerine çok faktörlü bir seçilim süreciyle şekillendiğini göstermektedir.