2020 yılı başlangıcında Çin’de ortaya çıkıp kısa süre içinde dünya genelinde salgın hastalık haline gelen COVID-19 ekonomileri, borsaları ve dünya ticaretini derinden etkilemiştir. COVID-19’a bağlı olarak virüsten korunma, virüsün yayılmasını önlemeye yönelik ekonomik ve sosyal yaşamda alınan tedbirlerin sektörlere yönelik etkileri farklı olmuştur. Sağlık, teknoloji ve perakende dağıtım gibi sektörler COVID-19 sürecinde ön plana çıkarken ulaşım ve turizm gibi sektörler salgından olumsuz etkilenmişlerdir. Bu çalışmada COVID-19’un Borsa İstanbul (BİST) sektör endekslerine etkisi araştırılmıştır. Ocak 2020 – Nisan 2021 dönemine ait haftalık verilerle Johansen eşbütünleşme testi ve Toda Yamamoto nedensellik testleri yapılmıştır. Çalışmada, COVID-19’un sektörleri farklı şekilde etkilediği, COVID-19 ile mali ve sanayi sektörleri arasında ilişki olduğu, COVID-19’dan mali ve sanayi sektörlerine doğru bir nedenselliğin bulunduğu tespit edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar, portföy yönetimi, risk yönetimi ve ekonomi yönetimi bakımından kullanılabilirlik taşımaktadır.
Bu çalışmanın amacı, firma getirisini etkileyebilecek değişkenler ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerine göre optimal portföy oluşturmaktır. Çalışmada, BİST Gıda, İçecek ve Tütün sektöründe faaliyet gösteren firmaların 2015-2020 dönemine ilişkin verileri kullanılmıştır. Bu amaçla çalışmada Standard Deviation (SD) ve The Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluation (PROMETHEE) ÇKKV yöntemlerinden oluşan bütünleşik bir model kullanılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında SD yöntemi kullanılarak, seçilen finansal kriterlere ilişkin ağırlık katsayıları tespit edilmiştir. SD yöntemine göre, tüm örneklem döneminde, firmaların performansı üzerinde etkili olan en önemli kriter cari orandır. İkinci aşamada PROMETHEE yöntemi ile firmaların performans skorları tespit edilmiştir. Son aşamada ise elde edilen performans skorlarına bağlı olarak PROMETHEE yöntemine göre etkin sınır üzerinde yer alan firmalardan bir portföy oluşturulmuştur. PROMETHEE yöntemi sonuçlarına göre çalışma kapsamına alınan tüm dönemlerde etkin sınır üzerinde yer alan 6 firmanın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, seçilen alternatiflere ve kriterleri bağlı olarak oluşturulan optimal portföyün sektör ve BİST-100 endeks getirisinden daha yüksek getiri sağladığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, seçilen karar değişkenleri ve ÇKKV tekniklerinin optimal portföy oluşturmada tutarlı olduğu söylenebilir.
14 February 2018 in Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi
Gelişmekte olan ekonomiler için yabancı sermaye yatırımlarının çok önemli olduğu bilinen bir konudur. Ülkelere sağlanan sermaye akımlarının ülkelerin kalkınması, cari açıklarının azalması, yatırımlarının artırılması ve buna bağlı olarak istihdamlarının azaltılması gibi konularda pozitif katkılarının olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, yabancı portföy yatırımı girişi ile borsa ve makro ekonomik faktörler arasındaki ilişkinin analiz edilmesidir. Bu çalışmada, 2006:Q1 – 2016:Q4 yıllarını kapsayan çeyrek dönemlik veriler ile Otoregresif model (VAR) kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre, yabancı portföy yatırımlarından (DYPYG); Borsa İstanbul (DBIST), faiz oranı (DFAIZ) ve döviz kuruna (DKUR) doğru tepkiler görülmüştür. Diğer taraftan döviz kurundan da (DKUR) yabancı portföy yatırımlarına (DYPYG) yönelik tepkinin varlığı tespit edilmiştir. Varyans ayrıştırmasında ise, yabancı portföy yatırımlarında meydana gelen değişimlerin döviz kuru, borsa ve faiz oranı tarafından açıklandığı belirlenmiştir.
31 December 2020 in Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Küreselleşme, finansal serbestleşme ve piyasalar arasında görülen bilgi akışına bağlı olarak finansal piyasalarda oynaklık yayılımları görülmektedir. Oynaklık yayılımları yatırım kararlarının verilmesinde, çeşitlendirme ile portföy riskinin azaltılmasında, optimal riskten korunma oranının belirlenmesinde, uluslararası portföy yönetim kararlarının verilmesinde önemli belirleyicilerdendir. Bu çalışmada ABD, İngiltere, Japonya ve Almanya’dan oluşan gelişmiş piyasalar ile Çin, Rusya, Türkiye ve Brezilya’dan oluşan gelişmekte olan ülke sermaye piyasaları arasındaki oynaklık yayılımları ve piyasalar arası ilişkiler 03.01.2000 – 28.12.2017 dönemine ait günlük veriler kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmada Hafner ve Herwartz (2006) varyansta nedensellik testi ve DCC çoklu GARCH yöntemi kullanılmıştır. Sonuçlar, Çin hariç, gerek grup içi gerekse gruplar arasında oynaklık yayılımları olduğunu, oynaklık yayılımı almayan tek piyasanın Çin olduğunu, ABD, Japonya, Almanya, Türkiye ve Brezilya piyasalarının net oynaklık yayılımı alıcısı olduğu, küresel finansal krizin ülke piyasalarındaki oynaklıkları etkilediğini göstermiştir.