The aim of this study is to determine the relationships between digital learning readiness, attitudes, academic motivation and attitudes of students studying in the department of educational sciences of a university in Kazakhstan in terms of some variables. The data of the study were obtained from 1st-4th grade students studying in the department of educational sciences of a university in Karaganda, Almaty, Aktau, Kazakhstan in the academic year 2021-2022 (N=261). Percentage, frequency, mean, Independent Samples t test, F test and Regression Analysis techniques were used to analyze the data. In the study, it was found that students' digital learning attitudes were positive and their digital learning readiness was at a moderate level. Digital learning readiness and attitudes of university students showed a significant difference according to gender variable. However, no difference was found in digital readiness and attitudes according to the class variable. Finally, according to the regression analyses, it was found that the participant university students' digital learning readiness and attitudes predicted their academic motivation and attitudes at a significant level.

The article presents an analysis of an experimental work. The purpose of the article is to analyze the effect of special self-assessment instruction on the self-esteem level of primary school students with and without special needs. The study’s participants were the students of inclusive classes of two state schools in Almaty (Kazakhstan). A total of 283 students participated in the study, 17 of whom were students with special educational needs (SEN), and 266 – students without SEN. The study was conducted in the form of a quasi-experimental study. For the data analysis, the quantitative method of analysis was used. In analyzing the data, descriptive statistics (average value, standard deviation) as well as the non-parametric paired samples t-test and McNemar criterion tests were used. The study results showed a positive effect of self-assessment instruction on the students’ level of self-esteem with and without SEN. Keywords: self-assessment, students, primary school, special needs, inclusive education

Self-assessment is to engage students as active participants in their learning and to reflect the results of their efforts since the key idea of self-assessment is that a child should achieve the learning goal and realize his achievements. The purpose of the study is to reveal the factors causing the lack of self-assessment in primary school lessons. The research collected data using observations and a questionnaire. The participants included 60 primary school teachers from the school of Almaty, the Republic of Kazakhstan. The collected data were analyzed using percentages. Based on the results of the research, the lack of the self-assessment component in the educational process is caused by the lack of assessment tools, which explains the negative attitude of teachers toward self-assessment. The efficiency of the implementation of the innovation in inclusive education needs to ensure the proper training of teachers, including key competencies for working in inclusive classes, and strengthening of its practical component. Keywords: self-assessment, educational process, assessment, students with SEN

Аутизмі бар мектеп жасына дейінгі балалардың сөйлеу тілін дамыту, соның ішінде сөздік қоры мен семантикалық қабілеттерін жетілдіру – қазіргі арнайы педагогикадағы өзекті мәселелердің бірі. Аутизмі бар балалардың лексикалық және семантикалық дамуындағы ерекшеліктер олардың әлеуметтік және когнитивтік бейімделуіне, сондай-ақ білім беру жүйесіне кірігуіне елеулі әсер етеді. Осыған байланысты бұл зерттеу жұмысы сөздік қорды дамытуда қолданылатын бейімделген АВА (Applied Behavior Analysis) терапияның мүмкіндіктерін анықтауға бағытталды. Зерттеудің мақсаты – 3–6 жастағы аутизмі бар балалардың сөйлеуінің лексикалық және семантикалық аспектілерін дамытуға арналған бейімделген АВА терапиясының тиімділігін теориялық және тәжірибелік тұрғыда дәлелдеу. Зерттеу барысында диагностикалық әдістер, қалыптастырушы және бақылау эксперименттері, сандық және сапалық талдау әдістері қолданылды. Эксперимент Қазақстанның екі өңіріндегі оңалту орталықтарында ұйымдастырылып, 60 баланы қамтыды. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, бейімделген АВА терапиясы балалардың сөздік қорын арттыруда, мағыналарды түсіну және қолдануда, сөйлеу қабілетін жетілдіруде жоғары тиімділік көрсетті. Эксперимент тобының орташа балл көрсеткіші айтарлықтай артты (60.8-ден 85.5-ке дейін). Сонымен қатар, сапалық талдау нәтижесінде балалардың семантикалық дәлдігі, сөздерді контексте қолдану қабілеті жақсарғаны анықталды. Зерттеудің құндылығы – отандық білім беру жүйесінде қазақтілді және орыстілді аутизмі бар балаларға бейімделген АВА бағдарламасын қолданудың алғашқы кешенді ғылыми негіздемесін ұсынуында. Практикалық маңыздылығы – логопедтер мен дефектологтарға нақты тілдік интервенция үлгісін ұсынып, білім беру үдерісіне тиімді құрал енгізуге мүмкіндік береді. Түйін сөздер: АВА терапиясы, аутизм спектрінің бұзылысы, лексикалық даму, семантикалық даму, мектеп жасына дейінгі балалар.

Бұл зерттеу жұмысында жалпы сөйлеу тілі дамымаған (ЖСТД) ІІІ деңгейдегі 5-6 жастағы балалардың сөздік қоры мен грамматикалық құрылымдарын жетілдірудің тиімді жолдары қазақ халық ертегілерінің тәрбиелік және тілдік әлеуеті негізінде қарастырылды. Қазақ халық ертегісі – баланың тілін дамытудың тек көрнекі құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттың рухани және мәдени мұрасын жеткізетін, жаңа сөздерді меңгерту мен сөйлем құрау дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік беретін маңызды әдістемелік құрал болып табылады. Зерттеу барысында алдымен жалпы сөйлеу тілі дамымаған балалардың сөйлеу ерекшеліктері сипатталып, олардың лексикалық қоры мен грамматикалық жүйесінің жеткіліксіздігі түзете-дамыту бағытындағы арнайы педагогикалық жұмыстың ерекше тәсілдерін талап ететіні анықталды. Шетелдік, ресейлік және отандық ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып, қазақ халық ертегілерін тіл дамытудың тиімді құралы ретінде пайдаланудың теориялық негіздері жан-жақты талданды. Мақалада ертегіні логопедиялық тәжірибеде қолданудың негізгі әдістемелік бағыттары ұсынылады: ертегі мазмұнын қайталау, рөлдік сахналау, иллюстрацияларды пайдалану арқылы әңгімелеу және диалогтік қарым-қатынас ұйымдастыру тәсілдері жүйеленді. Осы әдістердің барлығы арнайы педагогика саласында қолдануға арналған үлгілік модель түрінде құрылып, олардың тиімділігі кешенді түрде сипатталды. Аталған тәсілдерді біріктіре пайдалану балалардың сөздік қорын молайтуға, грамматикалық құрылымдарды дұрыс қолдануға және байланыстырып сөйлеу дағдыларын дамытуға елеулі әсер ететіні анықталды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы – қазақтың халық ертегілерін логопедиялық мақсатта бейімдеу арқылы жалпы сөйлеу тілі дамымаған ІІІ деңгейдегі балалардың лексикалық және грамматикалық дамуын қамтитын әдістемелік жүйені алғаш рет тұтас құрылымда ұсыну. Сонымен бірге, диалогтік сөйлеу дағдыларын қалыптастыруда ертегі мәтіндерінің құрылымдық ерекшеліктерін тиімді қолдану жолдары мен нақты логопедиялық әдістері жүйеленіп берілді. Зерттеу нәтижесінде қазақ халық ертегілеріне негізделген логопедиялық модельді қолдану жалпы сөйлеу тілі дамымаған (ЖСТД) мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қорының, грамматикалық құрылымдарды қолдану және диалогтік сөйлеу дағдыларының айтарлықтай жақсаруына ықпал ететіні анықталды. В данной статье рассматриваются эффективные пути обогащения словарного запаса и совершенствования грамматических структур у детей 5-6 лет с общим недоразвитием речи (ОНР) III уровня посредством казахских народных сказок, обладающих высоким воспитательным потенциалом. Сказка рассматривается не только как средство речевого развития, но и как духовно-культурное наследие народа, способствующее обогащению речи новыми словами и формированию навыков построения предложений. В исследовании описаны особенности речи детей с ОНР, выявлены характерные для этой категории дефициты словарного запаса и слабость грамматических структур, что требует особого направления коррекционно-развивающей работы. На основе анализа трудов зарубежных, российских и отечественных ученых подробно раскрыта значимость народных сказок как средства развития речи. В статье представлены основные методы логопедической работы со сказкой: пересказ содержания, распределение ролей и...

The article presents the results of an experimental study conducted among first grade students with mental retardation (MR) as part of a diagnostic and correctional program aimed at the formation and development of skills in perceiving and reproducing visually perceived information. The analysis of the completed tasks allowed us to establish that standard pedagogical methods of assistance – such as demonstration by sample, repetition of instructions and an increase in execution time – are insufficient for the full assimilation of educational material by students with ASD. It is revealed that students in this category require both quantitative expansion and qualitative complication of the content of pedagogical support. The tasks assigned to the zone of immediate development were located at a high level of complexity of presentation and required a cyclical form of organization of activities with mandatory stages of reflexive control. Correct perception of visual stimuli and successful completion of tasks determine the formation of basic mental operations – generalization, comparison and analysis of one’s own actions. As part of the additional stimulation, tasks were offered to recognize changes in a series, find similarities and differences, identify absurd or fictional objects, memorize sequences of objects and symbols, and recognize objects by their contour. The results of the study made it possible to specify the features of the cognitive development of students with MR and to identify pedagogical conditions conducive to the successful formation of visual- sensorimotor perception skills in the study of mathematics. Keywords: mental development, students, mental retardation (MR), knowledge ideas, learning difficulties.