18 May 2026 in Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
Bu çalışma Heritage vakfı tarafından 1995 yılından bu yana her yıl düzenli olarak yayınlanan Ekonomik Özgürlük Endeksi ile Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan ve kalkınmanın temel göstergesi olarak sıklıkla kullanılan insani gelişme endeksi ilişkisini 1995-2023 dönemine ait E7 ülkeleri özelinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada yöntem olarak panel ARDL yöntemi kullanılmıştır. Panel Ortalama Grup (PMG) tahmincisi yöntemi ile ekonomik özgürlüklerin insani gelişme üzerindeki uzun ve kısa dönemli etkileri değerlendirilmiştir. Ampirik analiz sonucunda, kısa dönemde değişkenler arasındaki etkinin anlamlı olmadığı, uzun dönemde ise değişkenler arasında bir eş bütünleşme ilişkisinin olduğu görülmektedir. Buna göre; ekonomik özgürlüklerde meydana gelen %1’lik bir artışın insani gelişmeyi ortalama %0,12 oranında; GDP değişkeninde %1 oranında bir artışın HDI değişkenini ortalama %0,10 oranında arttırdığı bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca, Dumitrescu-Hurlin (2012) Panel Granger Nedensellik testine göre kısa dönemde yalnızca ekonomik büyümenin ekonomik özgürlüğü etkilediği, diğer değişkenler arasında ise kısa dönemli bir nedensellik ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
30 May 2026 in Alanya Akademik Bakış
Sağlık harcamaları ekonomik büyüme ve kalkınma üzerinde önemli bir belirleyicidir. Sağlık harcamalarını etkileyen çok sayıda faktör bulunmakla beraber bu faktörler ekonomik, kültürel, demografik, davranışsal, politik ve çevresel olabilmektedir. Bu faktörlerin doğru belirlenmesi uygun politika önerilerinin geliştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışma Ortadoğu ülkelerinde 2005-2020 döneminde kamu sağlık harcamalarının belirleyicilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada Panel Ortalama Grup (PMG) tahmincisi yöntemi kullanılarak kamu sağlık harcamalarının belirleyicileri gerek uzun dönemli yapısal etkiler gerekse ülkeye özgü olan kısa dönemli dalgalanmalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ampirik analiz sonucunda uzun vadede ihracatın GSYH payındaki artışların kamu sağlık harcamalarını artırıcı etkileri, dış ticarete açıklığın refah üzerindeki olumlu etkilerinin sağlık hizmetlerine yönelik talebi artıracağı bulgusuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişlerinin kamu sağlık harcamalarını azaltıcı yönde etkilerinin olduğu, işsizlik, nüfus ve hava kirliliğindeki artışların kamu sağlık harcamalarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Kısa vadeli sonuçlar ise ihracatın geçici olarak kamu sağlık harcamalarını azalttığını ve hava kirliliğindeki artışların ise sınırlı düzeyde azaltıcı etkilerinin olduğunu göstermektedir.
30 September 2026 in International Journal of Management Economics and Business
This study analyzes the relationship between female labor force participation rates and socioeconomic and demographic factors in low- and middle-income countries. The analysis is based on annual panel data covering the period from 1997 to 2024. Cross-sectional dependence tests, the CIPS unit root test, the Pedroni panel cointegration test, and the panel ARDL approach based on the Mean Group (MG) and Pooled Mean Group (PMG) estimators were employed. A majority of studies in the literature are based on homogeneous assumptions that disregard structural differences across countries. This situation may lead to misleading generalizations in empirical analyses and limit policy outcomes. Unlike the homogeneity assumption frequently used in the literature, this study takes structural differences across countries into account. The empirical findings does not support the existence of a common and homogeneous long-term relationship across countries, indicating that long-term effects may vary across countries. Furthermore, the results of the Dumitrescu–Hurlin panel causality test indicate bidirectional causal relationships between female labor force participation and the fertility rate, urbanization rate, age dependency ratio, per capita income, and female unemployment rate. In addition, a unidirectional causal relationship is identified from the value added of the agriculture, forestry, and fishing sector to female labor force participation, while no causal relationship is found in the reverse direction. Overall, these findings suggest that policies aimed at increasing female labor force participation should take into account the specific dynamics of each country.
30 April 2026 in Journal of Yaşar University
Human development is a concept expressing the richness of human life rather than the richness of the economy in which human-beings live. It is a multidimensional approach that puts the individual at the centre, provides opportunities worthy of human dignity and incorporates numerous social and economic components. Human development index is an important index measuring the socio-economic development levels of countries. This study investigates the relationship between the human development index and selected macroeconomic variables in Turkiye between 2000 and 2024 with the help of statistical analysis by generating annual time series. As a result of the study, a long-run cointegration relationship between human development index and the variables of exports, GDP per capita, inflation, income inequality and unemployment have been found. A 1% increase in exports leads to a 0.114 % rise in the HDI variable, while a 1 % increase in GDP per capita results in a 0.187% increase in HDI. Conversely, a 1 % rise in inflation, income inequality and unemployment decreases the HDI by 0.018%, 0.373%, and 0.003%, respectively.
27 March 2026 in Abant Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma gelişmekte olan 10 ülkede çevresel sürdürülebilirliğin ekonomik, çevresel ve teknolojik belirleyicilerini analiz etmektedir. 2000-2021 dönemini kapsayan yıllık panel veri seti ile oluşturulan çalışmada, karbon emisyonunu etkileyen faktörler panel ARDL yöntemi ile analiz edilmiş, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Dumitrescu ve Hurlin Nedensellik Testi ile test edilmiştir. Analiz sonuçları uzun dönemde, yenilenebilir enerji tüketimi ve orman alanlarındaki artışın CO2 emisyonlarını anlamlı biçimde azalttığını, enerji yoğunluğunun ise önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Genel olarak model, yenilenebilir enerji tüketimi ile orman alanlarındaki artışın çevresel bozulmayı önlemede önemli belirleyiciler olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmada ayrıca, CO2 değişkeni ile GDP, REENERGY, LNENER ve TRADE değişkenleri arasında çift yönlü; LNFOREST ve LNMOBILE değişkenleri arasında ise tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.