Koyun sütü, yüksek protein, yağ ve toplam kuru madde içeriği nedeniyle insan beslenmesinde önemli bir hayvansal ürün olmasının yanı sıra, özellikle peynir ve fermente süt ürünleri üretiminde yüksek teknolojik değere sahip bir hammaddedir. Koyunlarda süt verimi ve süt bileşimi, genetik yapı, ırk, yaş, laktasyon dönemi, beslenme, bakım ve yönetim uygulamaları ve çevresel koşulların birleşik etkisiyle şekillenen karmaşık nicel özelliklerdir. Bu bölümde, koyunlarda süt veriminin genetik temeli incelenerek, kalıtım derecesi, genetik varyans ve özellikle seleksiyon ve genetik ilerleme açısından additif genetik varyasyonun önemi değerlendirilmektedir. Süt protein sentezi ve süt bileşimi ile ilgili başlıca aday genler olan CSN1S1, CSN1S2, CSN2, CSN3, LALBA ve LGB'nin yanı sıra, laktasyonun hormonal ve metabolik düzenlenmesinde yer alan sistemler ve meme bezi gelişimi ve süt üretimi ile ilişkili genler olan PRLR, IGF-1 ve IGF-2 araştırılmaktadır. Ayrıca, çalışma beslenme, iklim, laktasyon dönemi, sürü yönetimi ve diğer çevresel faktörlerin genetik potansiyelin fenotipte yansımasına etkisini ve genotip × çevre etkileşiminin önemini vurgulamıştır. Türkiye'de yetiştirilen koyun ırklarının süt verimi ve adaptasyon özelliklerindeki farklılıklar değerlendirilmiş, yerel genetik kaynakların korunmasının ve uygun genotiplerin uygun yetiştirme koşullarıyla eşleştirilmesinin önemi vurgulanmıştır. Koyunlarda genetik ilerleme sağlamada fenotipik seleksiyon, soyağacı değerlendirmeleri, melezleme ve işaretleyici destekli seleksiyon gibi geleneksel yaklaşımların yanı sıra SNP analizleri, genom çapında ilişkilendirme çalışmaları ve genomik seleksiyon gibi modern yöntemler de ele alınmıştır. Ek olarak, yeni nesil sekanslama, tüm genom yeniden sekanslama, transkriptomik ve epigenetik analizler ile CRISPR/Cas9 ve yapay zeka destekli teknolojilerin koyun yetiştiriciliğinde ve gelecekteki ıslah programlarındaki potansiyeli değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, koyunlarda süt verimini sürdürülebilir bir şekilde artırmak, yüksek genetik potansiyele sahip hayvanların belirlenmesini, uygun çevre ve yetiştirme koşullarının sağlanmasını ve moleküler/genomik teknolojilerin geleneksel ıslah yöntemleriyle entegre edilmesini gerektirir. Gelecekteki ıslah programlarında, sadece süt miktarını artırmak değil, aynı zamanda süt bileşimi ve kalitesi, çevresel adaptasyon, sağlık, doğurganlık ve ekonomik sürdürülebilirlik gibi özellikleri de dikkate almak önemlidir.