The COVID-19 pandemic is the first pandemic after smartphones penetrated society globally. Consequently, there are not sufficient experiences and understanding of how to engage citizens in information and scientific processes that create public awareness and responsibilities according to scientific needs. For effective measures aiming to sustain the pandemic crisis, an efficient collaboration of academia, economy, culture-based, and media-based public and politics is crucial. With help of the Mobile Application Rating Scale (MARS) approach for assessment, COVID-19 tracking apps (CTAs) of different countries are analysed with help of a qualitative content analysis according to their reward mechanisms. The analysis includes correlation different rewards to voluntary participation. The MARS approach consists of engagement, functionality aesthetics and information quality. The protection of voluntariness is understood as the fundamental need for the ethical use of CTAs. Accordingly, patterns of voluntariness are examined in the context of legal, ethical privacy and security policies of selected CTAs. In this context, this paper will provide categories and criteria for CTA usage and its impact on citizen engagement in the Quintuple Helix collaboration process aiming to get insights into features and functionalities needed in CTAs and increased voluntary use of the public.
31 January 2022 in Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Teknolojik gelişmeler sonucu tablet, telefon, saat gibi insanların rahatlıkla yanında bulundurabileceği mobil cihazlar işlemci hızı ve kapasite bakımından masaüstü bilgisayarlara oldukça yaklaşmışlardır. Mobil cihazların kullanım kolaylığının yanı sıra internete erişimin yaygınlaşması sonucu bu alana ilgi artmış ve bunun sonucunda bu cihazlar için özel olarak tasarlanmış ve kodlanmış yazılımlar oluşturulmuştur. ‘Mobil uygulama’ olarak adlandırılan bu yazılımlar kullanıcıların hayatını kolaylaştırmak için yapılan banka işlemlerinden haberlere, müzik, oyun ve tasarım gibi hayatın birçok alanına yönelik ürün ve hizmetler sunmaktadır. Taşıma ve erişme kolaylığının yanı sıra mobil uygulamalar bilgisayar ve internet sitelerinden alınan hizmeti daha az veri kullanarak sunabilmektedir. Bu bakımdan günümüz insanları için lüksten ziyade ihtiyaç konumuna gelmiştir. Mobil uygulamaların büyük çoğunluğu kullanıcılarının verileri üzerinde tasarrufta bulunmaktadır. Kullanıcıları belirli yahut belirlenebilir kılan bu veriler esasında kişisel verilerdir. Kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği hakkı kapsamında anayasalar ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış temel bir insan hakkıdır. Çalışmada öncelikle mobil uygulamaların çalışma mantığı ve veriler üzerindeki tasarruf durumları ele alınacak; ardından insanlar için artık vazgeçilmez bir konumda olan mobil uygulamalar ve bu uygulamaları işleten kişilere karşı kişisel verilerin korunması hususu ele alınacaktır.
26 March 2025 in İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Ülkeler arasında belirli konularda iş birliği yapmak amacıyla antlaşmalar yapılması devletler tarihi kadar eski bir uygulamadır. Antlaşmaların konusu ve oluşturduğu kurumlar bakımından devlet birlikteliği şeklinde ortaya çıkan belirli siyasal oluşumlar için konfederasyon nitelemesi yapılmaktadır. Antlaşmanın taraflarının karşılıklı menfaat elde etme amacıyla hareket ettiği konfederasyon şeklindeki yapılar zamanla devlet birlikteliğinin en güçlü şekli olan federasyona dönüşebildiği gibi çoğu zaman birlikteliğin dağılmasıyla sonuçlanmıştır. Afrika kıtasındaki birçok devlet de gerek sömürgelerine karşı bağımsızlık mücadelesinde gerekse sonraki süreçte yaşadıkları ekonomik ve siyasal krizlere karşı kendi aralarında akdettiği antlaşmalarla güçlerini birleştirerek beraber hareket etme yönünde tutum içerisinde olmuşlardır. Birçok yönden birbiriyle yakın ilişkiler içerisinde olan ve geçmişten günümüze taraflar arasında farklı konularda ikili antlaşmalar akdedilen Senegal ve Gambiya’nın güçlerini ayrı bir siyasal yapı içerisinde birleştirme düşüncesi daha önceden de gündeme gelmekle beraber, 1981 yılında bölgesel düzeyde yaşanan belirli gelişmeler taraflar arasında konfederasyon kurma fikrini harekete geçirmiştir. Çalışmada, Senegal ve Gambiya arasında 1981 yılının sonunda imzalanan ve 1982 yılında yürürlüğe giren bir antlaşma ile kurulan Senegambiya Konfederasyonu, tarihi, siyasal ve kurumsal yönleriyle ele alınmıştır. Kurumsal bir vaka analizi olarak uygulama başarısı ve kurumsal işleyişi ile konfederasyonunun taraflarına olan etkisinin incelendiği çalışmada yöntemsel olarak literatür taraması ve çevrimiçi araştırmalar ile vaka çalışmasından elde edilen ikincil nitelikteki veriler toplanarak nitel yöntemlerle belirli sonuçlara ulaşılmıştır. Senegambiya Konfederasyonu özelinde ulaşılan sonuçlar, bağımsız devletler arasında ayrı bir siyasal yapı şeklinde oluşturulan konfederasyon türündeki oluşumların iyi yönetişim politikaları ile başarılı bir devlet birlikteliğine dönüşmesi hususunda farklı devletler arasında benzeri girişimlere ışık tutması bakımından büyük önem taşımaktadır.
İngiltere’ye karşı bağımsızlığını kazanan kolonilerin güçlerini birleştirerek birlikte yaşam formasyonu oluşturmaya çalıştıkları yeni bir devletin kurucu belgesi olarak 1787 ABD Anayasası, dünyanın ilk yazılı anayasası olarak kabul edilmesinin yanı sıra kurumsal ve yönetsel anlamda getirdiği yenilikler başta olmak üzere birçok yönden kendine özgü özellikler barındırmaktadır. Federal bir devlet olan ABD’de yürütme organı olarak başkanın seçilme usulü bu özgün yönlerden biridir. Henüz anayasa hazırlanırken uzun tartışmalar sonucu kabul edilen başkanlık seçim sistemi diğer ülkelerdeki devlet başkanlığı seçimlerine göre daha karmaşık usuller içermektedir. Süreç olarak oldukça uzun sayılabilecek bir süreyi kapsamaktadır. Bu durumun sebebi yeni başkan ve yardımcısını belirleme sürecinin farklı tarihlerde yapılacak birden fazla oylama ve sayım işlemine dayanmasıdır. Dört yıllığına seçilen başkanların görev sürelerinin bitimine üç ay kala yapılan seçimlerde ABD’liler başkan ve yardımcısını seçecek olan delegeleri belirlemek için oy kullanmaktadır. Bu seçimden yaklaşık 45 gün sonra federal düzeyde elli eyalet ve Başkent Washington D.C. bölgesinden seçilen toplam 538 delege kendi seçim çevrelerinde bir araya gelerek başkan ve yardımcısı için ayrı bir seçim yapmaktadır. Aralık ayında yapılan bu seçimlerde kullanılan oylar Kongre’ye gönderilmektedir. Kongre’de toplanarak yapılacak sayım ve değerlendirme işlemleri sonucunda takip eden ocak ayının başında yeni başkan ve yardımcısı resmi olarak belirlenmiş olmaktadır. Bu uygulama ABD’de uzun zamandır eleştirilmekte ve seçim sisteminin değiştirilmesi için öneriler sunulmaktadır. Fakat Federal Anayasa’nın değiştirilmesi sürecinin zorluğundan dolayı bu mesele sürekli ertelenmektedir. Çalışmada ABD’deki başkanlık seçimlerinde uygulanan iki dereceli seçim sisteminin işleyişi tüm yönleriyle açıklanmakta ve bu süreçte ortaya çıkma ihtimali olan “sadakatsiz seçmen” vakıaları farklı yönlerden incelenmektedir. Konunun tüm yönleriyle anlaşılabilmesi için çalışmada ABD’nin anayasal yapısı ve başkanın sistem içerisindeki konumu ile başlayarak seçim sürecine dair detaylı bilgiler verildikten sonra eyaletlerdeki seçmenler ile seçiciler kurulu delegeleri arasındaki vekalet ilişkisi, sadakatsiz seçmen vakıaları ve Federal Yüksek Mahkeme’nin bununla ilgili kararları üzerinde durulmuştur. Son olarak başkanlık seçim sisteminin değiştirilmesine yönelik tartışmalar ve anayasa değişikliği önerileri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır.
28 March 2026 in İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Modern devletin düşünsel oluşum ve kurumsal gelişim sürecinde temel kavramlardan biri olan egemenlik, her ne kadar terim olarak kullanılmasa dahi tekabül ettiği anlam itibarıyla insan topluluklarında tarih boyunca varlık göstermiştir. Gerek modern devlet öncesi dönemde gerekse modern devlet ile beraber iktidarın emretme gücü olarak egemenlik düşüncesi ile karşılaşılabilmektedir. İnsanlık tarihi kadar eski bir kavram olan egemenliği, modern devletin temel unsuru olarak belirli bir sistematik dahilinde ele alan ve kavramsallaştıran ilk kişi olarak Jean Bodin (1530-1596) gösterilir. Bodin’in görüşleri yaşadığı dönemde monarşinin gücünü mutlaklaştırmakla beraber bireylerin doğal hak ve özgürlüklerinin korunması ile kamu düzeninin sağlanması konusunda olumlu bulunmuştur. Onun görüş ve düşünceleri kendisinden sonra yaşayan birçok yazarı doğrudan etkilemiştir. Bununla beraber Bodin’den önce birçok düşünür ve yazar tarafından devlet ve siyasal organizasyonlar üzerine çalışmalar yapılmış, kendi dönemlerine dair analizler ile bu kavram tarif edilmeye çalışılmıştır. Bunlardan biri de ünlü İslam düşünürü İbn-i Haldun’dur. Bodin’den yaklaşık iki asır önce egemenlik düşüncesinin çerçevesini çizen İbn-i Haldun, devlet ve yönetime dair konular başta olmak üzere sosyal bilimlerin farklı alanlarında detaylı ve çağının ötesinde analizler içeren eserler kaleme almıştır. Jean Bodin’in egemenlik üzerine düşünce ve açıklamaları ile İbn-i Haldun’un fikirleri arasında benzerliklerin arandığı bu çalışmada her iki düşünür arasında bir tercih yapmaktan ziyade literatürde bu konuda yapılan kıyaslamalara kapsamlı bir ışık tutmak amaçlanmaktadır.