21 August 2025 in Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
Bu çalışma, Ankara ili yerleşim birimlerini (mahalle) kır-kent ikilemi çerçevesinde analiz ederek, tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda K-means algoritması kullanılarak yerleşim birimleri kümeleme işlemine tabi tutulmuştur. Çalışmada TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve belediye meclis kararları ile ortaya konan iki farklı sınıflandırma yöntemi ile K-means algoritması kullanılarak elde edilen model karşılaştırılmıştır. K-means algoritması ile geliştirilen yapay zekâ modeline göre Ankara ili yerleşim birimlerinin %9’u yoğun kır nitelikli (küme-2), %11’i yoğun kent nitelikli (küme-3), %38’i kırsal etkileşimli kentsel nitelikli (küme-0) ve %42’si kentsel etkileşimli kırsal nitelikli (küme-1) yerleşim birimleri olarak kümelenmiştir. Sonuçlar, K-means algoritmasının planlama süreçlerinde çeşitli stratejilerin ve politikaların etkilerini değerlendirmek için kullanışlı olabileceğini göstermektedir. Ancak, bu modelin belirli parametrelere bağımlılığı ve kısıtlılıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Çalışmanın kentsel ve kırsal alanlar arasındaki ayrımın daha ayrıntılı bir perspektiften ele alındığı ve bölgesel planlama, kaynak yönetimi ve kamu hizmeti sunumu gibi konularda yeni bir anlayış sağlayabileceği öngörülmektedir.
21 August 2025 in Geographical Research
30 December 2018 in İDEALKENT
1950’li yıllardan itibaren kırdan kente doğru ivme kazanan nüfus hareketleri karşısında özellikle büyük kentlerde, kırdan gelen bireylerin barınma ihtiyacının karşılanması en önemli sorunlardan biri olmuştur. Kente yeni gelenlerin kentteki mekân mücadelesi gecekondu alanlarının oluşması ile sonuçlanmış ve böylelikle kentte yer edinilmiştir. Türkiye’de son 50 yılda uygulanan tüm politikalara rağmen gecekondu, kente yeni gelen dezavantajlı gruplar için barınma mekânı olmaktadır. Günümüze kadar farklılaşarak süregelen kentte yer edinme mücadelesinin zaman içinde bir sınıf mücadelesine evrildiği, kente yeni gelmiş, yoksul ve yoksun bireylerin/hane halklarının çoğu zaman toplumsal yaşamın dışına itildiği görülmektedir. Topluma dâhil olamama, toplumsal ilişkilerden soyutlanma ve toplumla tam olarak bütünleşememe olarak tanımlanan sosyal dışlanma, bu çalışmada “gecekondu sakinleri” bakış açısıyla ele alınmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, Ankara Şirindere Bölgesinde gecekondu alanında yaşayan kişilerin sosyal dışlanma deneyimlerini ortaya koymaktır. Bölgede 1970li yıllarda başlayan gecekondulaşma hareketi, 2000li yıllarda bölgenin çevre yerleşmelerden ve kent bütününden sosyal ve mekânsal olarak ayrışması ile sonuçlanmıştır. Bölge günümüzde alanın fiziki dönüşümü üzerine odaklanan kentsel dönüşüm çalışmalarına konu olmaktadır. Çalışmada Şirindere gecekondu alanının değişim süreci ele alınarak, günümüzdeki gecekondu sakinlerinin sosyo-ekonomik yapısı ve yaşadıkları sorunlar ortaya konmaktadır. Çalışmanın en önemli sonucu kentin bu ayrışan bölgesindeki gecekondu sakinlerinin kendi içlerinde de sosyo-ekonomik farklılıklar taşıdıkları ve yalnızca kentin diğer kesimleri tarafından değil kendi aralarında da dışlanma deneyimleri yaşadıklarıdır.
24 February 2026 in İDEALKENT
Dijital kentsel katılım platformlarının değerlendirilmesine yönelik ampirik çalışmalar hızla artmakla birlikte, bu uygulamaların hangi kuramsal, teknolojik ve politik zemin üzerinde yükseldiğine ilişkin bütüncül bir kavramsal çerçeve alan yazında sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, kentsel katılımı üç birbirini tamamlayan ekseni Türkiye bağlamında ele alan kavramsal bir derleme sunmayı amaçlamaktadır: (a) demokrasi kuramından Arnstein'ın katılım merdivenine uzanan kuramsal temeller, (b) sanayi devrimlerinden Toplum 5.0'a uzanan teknolojik dönüşüm ve bu dönüşümün büyük veri, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve dijital platformlar aracılığıyla katılımı nasıl yeniden şekillendirdiği, ve (c) uluslararası politika belgelerinden Türkiye'nin yasal ve kurumsal çerçevesine uzanan politika zemini. Çalışma ayrıca, modernist rasyonel planlamadan iletişimsel planlamaya ve agonistik demokrasi ile temsil ötesi yaklaşımlara uzanan planlama paradigmalarındaki dönüşümü, İlhan Tekeli'nin “açık planlama” modeliyle ilişkilendirerek tartışmaktadır. Çalışma, kuramsal meşruiyet, teknolojik kapasite ve yasal-kurumsal bağlayıcılığın üçü bir arada bulunmadığında dijital katılımın bilgilendirme veya danışma düzeyinde sembolik kalma riski taşıdığını; Türkiye örneğinin, güçlü bir anayasal ve yasal temele sahip olmasına karşın katılımı çoğunlukla temsili ve danışmaya dayalı bir düzeyde tuttuğunu ortaya koymakta ve, kentsel katılım araştırmalarının kuram, teknoloji ve politikayı birbirinden ayrı ele almak yerine bütüncül bir çerçevede değerlendirmesi gerektiğini önermektedir.