6 May 2021 in Arkeoloji Dergisi
Troya kazıları kapsamında, 2007-2011 yılları arasında, Tunç Çağı ve sonrasındaki antik çağlarda Troya Aşağı Kentini güneyden çevreleyen savunma hendeğinin doğudaki uzanışını belirlemek amacıyla, başta jeofizik olmak üzere çeşitli yöntemlerle yoğun araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmalara ekibimiz çok sayıda çakma-delgi sondaj yaparak katkıda bulunmuştur. Bu yazı, çalışmalarımızın jeoarkeoloji araştırma konu ve yöntemleri bakımından özgün bir örnek oluşturacağı düşünülerek hazırlanmıştır. Çalışmalar kapsamında, hendeğin doğuda kuzeydoğuya yönelen kesiminde, öngörülen uzanımına dik doğrultuda yapılan toplam 201 çakma-delgi sondajla 10 adet kesit oluşturulmuştur. Buna göre, burada bütünüyle Troya’nın yıkıntı enkazından oluşan, yapı taşları ile dolu, 2-3 m kalınlıkta bir yüzey örtüsü ile bunun altında kireçli, killi, kumlu, güneydoğuya çok az eğimli anakaya tabakaları (Üst Miosen) bulunmaktadır. Örtü altında anakaya yüzeyindeki küçük çukurlukların hendek uzantısına ait olduğunu belirlemek zor olmakla birlikte, anakaya ile örtüdeki blok taşların litolojik farklılıklarının ve özellikle bulunan çanak çömlek kırıkları gibi arkeolojik materyalin değerlendirilmesi ile hendek uzanımı bir yere (I-K/24-25:2009-1) kadar izlenebilmiş, fakat buradan kuzeydoğuya doğru hendekle ilgili somut veri sağlanamamıştır. Sonuç olarak, sondaj çalışmalarının jeofizik yöntemlerle belirlenen anomali çizgilerinin test edilmesinde ve arkeologların farklı dönemleri temsil eden yüzey örtüsü katmanlarını değerlendirmeleri için örnek sağlanmasında önemli katkısı olmuştur. Böylece kazı yapılamayan yerlerde hendek uzanımı ile ilgili bilgi edinilmiş ve gereksiz kazı yapılması önlenmiştir.
1 January 2025 in Kültürel Miras Araştırmaları
Arkeomanyetizma, pişmiş arkeolojik malzemelerin manyetik özelliklerinin incelenmesi ve yorumlanmasına dayanan bir yöntemdir. Arkeolojik malzemelerin manyetik özelliklerinin incelenmesi, bunların bileşimi, kökeni ve paleoyangın koşulları hakkında da bilgiler edinmemizi sağlar. Bu teknik, demir oksitler açısından zengin olan ve birkaç yüz santigrat dereceye kadar ısıtılan belirli arkeolojik malzemelerin kararlı bir ısıl kalıntı mıknatıslanmayı koruma kapasitesine dayanmaktadır. Bu mıknatıslanma bir sonraki ısıtmaya kadar arkeolojik malzemede saklı kalır ve son ısıtma-soğutma döngüsünün gerçekleştiği yer ve zamandaki geçmiş yer manyetik alanın yönü ve yoğunluğu hakkındaki bilgileri korumaktadır. Bu çalışma kapsamında Troya Ören yerinden uygun lokasyonlardan alınan yönlü ve yönsüz arkeolojik örneklerin manyetik özellikleri laboratuvarda analiz edilmiştir. Yanmış yapılara ait örneklerin değerleri 120-370×10-8 m3/kg arasında iken, sediman örneklerin değerleri 48-90×10-8 m3/kg arasında daha düşük değerlere sahip olduğu görülmüştür. Diğer yandan yönlü örneklerin, Alternatif Alan (AF) demanyetizasyonu sırasında izole edilen vektörlerinin eğimi negatif olarak tespit edilmiştir.
28 February 2019 in Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research
Heinrich Schliemann’nın 1871’de başlayan ilk resmi kazıları, o dönem kamuoyunun üzerinde en çok konuştuğu arkeolojik kazı olmuştur. Öncelikle 15. yüzyıldan beri nerede olduğu tartışılan mitolojik Troya kentin arkeoljik kazı sonuçlarıyla bulunup bulunamayacağı tartışılmakla beraber, özellikle 1872 yılından itibaren Schliemann’nın kazı sonuçları ve hukuk dışı yollarlakaçırdığı hazine buluntuları bu tartışmaların merkezini oluşturmaktadır. Schliemann’nın 1873 yılı mayıs ayın sonunda bulup, haziran ayı başında Atina’ya kaçırdığı hazineler, Osmanlı Devleti’nin kendi topraklarından çıkarılıp kaçırılan eserleri, hukuki yollarla geri almak için başlattığı ilk dava olması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca dava sürecinde Atina’da yaşananlar 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin konuya nasıl yaklaştığını belirgin bir şekilde ortara koymaktadır.
23 December 2025 in Kültürel Miras Araştırmaları
Bu çalışma, kayaçların mıknatıslanma özelliklerinden yararlanarak Troya ve çevresinin paleoçevre koşullarının belirlenmesine odaklanmıştır. Troya ören yerinin kuzey yamacında açılan sondaja ait örneklere, Bulgar Bilimler Akademisi Paleomanyetizma Laboratuvarı’nda kaya manyetizması analizleri uygulanmıştır. Sonuçlar, delta çökel ortamında biriken ve arkeolojik materyaller içeren taşkın ovası sedimanlarının ~340 cm derinliğe kadar sondaj örneklerinden ve sert izotermal kalıntı mıknatıslanma (HIRM) parametresindeki kademeli düşüş göstergesinden oksik bir ortamı temsil ettiğini göstermiştir. 450 cm derinliğin altındaki örnekler, manyetit açısından zengin uzak kaynaklı bir taşkının etkisiyle yoğun demir indirgenmesinin ve olası demir sülfitlerinin varlığını göstermektedir. Bu durum aynı zamanda doygun izotermal kalıntı mıknatıslanma (SIRM) değerlerinin yüksek çıkmasına yol açmıştır.