Increasing the educational needs of students of higher educational institutions and ensuring high-quality training of specialists in the system of professional education is a modern requirement. The formation of competencies allows us to modernize the content of education and apply competencies in practice, solve self-fulfilling educational and professional tasks. Therefore, it is very important to update the demand for education among students and ensure a high quality of training of specialists in the system of professional education. Since the leading direction of modern research is the problems of resource provision and rational use of the geosystem, the problems of optimization and connection of industrial and natural complexes, the basics of natural and technical Geosystems and geoecology will become the basis for the formation of geoecological competencies of students of the educational program "Tourism". This article presents the results of a study aimed at the formation of geoecological competencies of students of educational programs "tourism" in higher educational institutions of the Republic of Kazakhstan. Also, a structural model was developed that allows students to form geoecological competencies, and conclusions were drawn to improve students ' knowledge. The structural model was built on the basis of methods of analysis, generalization, concretization of the main professional competencies proposed by Khutorskoy and Zimnyaya, and the effectiveness of their use in geoecology was determined. The results obtained are reflected in the form of an independent structural model of the formation of geoecological competence and pedagogical technology of teaching the discipline "Geoecology and tourism". As a result of the study, it was found that the developed model of geoecological competence – allows you to see, feel, understand and orient yourself in the sphere of value and worldview associated with geoecology. Key words: tourism, geoecology, competence; education, geosystem, structural model.

Бұл мақалада Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық жағдайы қарастырылды. Геодемография – географиялық кеңістіктегі демографиялық үрдістердің даму заңдылықтарын зерттейтін демография ғылымының географиялық бағыттағы саласы. Геодемографиялық деректер аудандағы халықтың орналасу тығыздығын көрсетеді, бұл инфрақұрылымды дұрыс жоспарлауға көмектеседі. Зерттеудің мақсаты - Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық даму үрдістеріне кешенді талдау жасау. Зерттеу барысында Үржар ауданы ауылдық округтерінің халқының саны мен тығыздығы, табиғи қозғалысы, көші-қон үрдістері, жас-жыныстық құрылымы, этнодемографиялық құрамы, урбандалу және қоныстану жүйесі, әлеуметтік - экономикалық сипаттары талданды. Облыстағы барлық аудандардың халқының өсу/кему қарқынына салыстырмалы талдау жасалынды. Табиғи өсім, көші-қон көрсеткіштері және олардың жалпы өсімінен алынған мәні негізінде Үржар ауданының табиғи өсім коэффициенті төмен ауылдық округтер анықталды. Көші-қон үрдісі басым елді-мекендер анықталды (Алтыншоқы, Барқытбел, Бестерек, Науалы, Елтай, Жаңатілек, Қоңыршәулі, Қарақол, Көлденен, Көкөзек және т.б.). Үржар ауданының аграрлық бағыттағы экономикасы көші-қон үрдістеріне елеулі ықпал етеді. Статистикалық деректер негізінде аудандағы ауылдық окургтердің халқының жалпы саны және табиғи өсім картасы құрастырылды. Зерттеу қорытындысы бойынша ауылдық окургтер арасында табиғи өсім оң болғанымен, теріс миграциялық сальдо, аумақтық дисбаланс байқалды. Зерттеу нәтижесі ауданның әлеуметтік және экономикалық дамуын жоспарлауға, басқаруға және болжауға қажет.

The historical maps of Central Asia and Kazakhstan's territory serve as a vital source for examining the region's political, ethnographic, and cultural development dynamics. Beginning in the early 20th century, mapping studies have primarily concentrated on the northern and central regions of Eurasia, as well as on Central Asia, where nomadic peoples and city-states reside. Nevertheless, a thorough examination of Turkic place names on historical maps, and the investigation of their origins, development, and geographical spread, remains an urgent concern. The purpose of the study was to examine Turkic place names in Central Asia and Kazakhstan as depicted on historical maps. As research methods, cartographic analysis, historical-geographical comparative study, and correlation of hydronymic and oronymic data with historical sources were utilized. The study also examined the historical significance and usage of place names by analysing changes in political, ethnic and administrative features on maps. As a result of the study, 11 historical maps were analysed, from which many Turkic place names were identified on the maps below: ‘ASIA noviter delineata’, ‘La Grande Tartarie’, ‘Imperium Timuri Begi vel Tamerlanis’, “Tartariae Sive Magni Chami Regni tÿpus’ and ‘Nieuwe Caart van de Caspische Zee, met alle desselfs Riviere, Eylanden en Dieptens’. Especially, maps most commonly display such vital Turkic place names as ‘Turkestan’, ‘Desht-Kipchak’, ‘Syrdarya’, ‘Amudarya’, ‘Samarkand’, ‘Bukhara’, ‘Balashagun’, ‘Kazakh Steppe’ and further entries. Furthermore, we have ensured that the maps clearly show watercourses, mountain ranges, rivers and trade routes, as well as the locations of towns and fortifications. Therefore, the medieval maps selected for this study constitute valuable material for the study of Turkic place-names in Central Asia and Kazakhstan, and their use is of great significance in contemporary cartographic, ethnographic and historical research, as well as in the field of education. Consequently, an analysis of the evolution of geographical names serves to demonstrate the historical continuity and geographical influence of Turkic civilisation.