22 September 2019 in Business & Management Studies: An International Journal
Girişimciler için, hangi sektörde faaliyet göstermelerinin yanı sıra işletmeyi nereye kuracakları da önemlidir. Çünkü yanlış bir karardan dolayı uygun olmayan bir yere işletmenin kurulması yüksek maliyetlere, nitelikli işgücüne sahip olamama ve yeterli sayıda müşteriye ulaşamama gibi sorunlara sebep olabilir. Yer seçimi problemi, içerisinde birçok kriteri ve belirsizliği barındıran, bundan dolayı da bulanık bir davranış sergileyen bir karar problemidir. Bu gibi karar problemlerinin çözümünde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) gibi bilimsel yöntemlerin kullanılması karar vericilere kolaylık sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye için stratejik bir öneme sahip yerli otomobil üretimi için en uygun yerin seçilmesi amaçlanmış ve bu amaç için bulanık ortamlarda karar vermeyi kolaylaştıran bulanık TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi kullanılmıştır. Yedi alternatif yer (Kocaeli, Bursa-Gemlik, Sakarya, Konya, İzmir-Aliağa, Adana ve Eskişehir) literatür taraması neticesinde belirlenen beş ayrı kritere göre (ekonomik, coğrafi konum, altyapı, teknik ve sosyal özellik) değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda yakınlık katsayısı en yüksek olan Bursa-Gemlik alternatifi, yerli otomobil için en uygun fabrika yeri olarak belirlenmiştir.
21 June 2023 in Applied Soft Computing
6 January 2023 in Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
Bu çalışmada, yüksek müşteri talebi değişkenliği ile karşı karşıya olan bir zincir marketin gerçek hayat sevkiyat problemine odaklanılmıştır. Firma, mağazalarını bulundukları bölgelere göre gruplandırmış ve her mağaza grubunun ikmali için bir dağıtım merkezi (DM) oluşturmuştur. Düzenli aralıklarla bu DM’lerden kendine bağlı olan mağazalara ikmal yapılmaktadır. Mevcut durumda firma, mağazalardan gelen yüksek talep değişkenliğine cevap verebilmek için çok yüksek sözleşme maliyetleri pahasına DM’lerdeki işçi sayısını artırıp azaltmaktadır. Buna rağmen mağazaların talepleri zamanında karşılanamamakta ve satış kaybı yaşanmaktadır. Bu çalışmada, değişkenliğin getirdiği bu olumsuz etkileri minimize etmek üzere DM’ler için sevkiyat planı oluşturulması problemi ele alınmıştır. Önce problemin doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Büyük boyutlu örnekler için geliştirilen model cevap vermediğinden çözüm için iki farklı sezgisel önerilmiştir. Ayrıştırma (decomposition) yaklaşımı olarak isimlendirilen ilk yöntemde, geliştirilen model her mağaza için ayrı ayrı uygulanmıştır. İkinci sezgisel yaklaşımda problem ulaştırma modeline dönüştürülerek ele alınmıştır. Çözüm için iki aşamalı bir yöntem benimsenmiştir. Önerilen çözüm yöntemlerinin etkinliği, çeşitli boyutlardaki test verisi kullanarak karşılaştırmalı bir şekilde sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar önerilen ulaştırma modeli temelli yaklaşımın devasa boyutlardaki gerçek hayat problemlerine kabul edilebilir zamanda ve her hangi bir ticari çözücüye ihtiyaç duymaksızın kaliteli çözümler üretebildiğini göstermiştir.
1 March 2021 in Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
En iyileme (optimizasyon), belirli kriterler çerçevesinde muhtemel çözümler arasından en iyinin (min/max) seçilmesidir. En iyileme problemlerinin çözümü için; kesin çözüm yöntemleri, yakınsama metotları, meta-sezgisel teknikler gibi farklı sınıflarda birçok yaklaşım geliştirilmiştir. Ancak gerçek hayat problemlerinin devasa boyutlara ulaşması, araştırmacıları kısa zamanda, kabul edilebilir çözümler veren meta-sezgisel tekniklere yöneltmiştir. Bu çalışma ile meta-sezgisel algoritmaların çeşitli alanlarda uygulanması konusunda kısıtlı olan Türkçe literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, sade yapısı ile ön plana çıkan tekrarlı açgözlü algoritması ile bir uygulama yapılmıştır. Uygulama için esnek atölye tipi çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Bu çalışmada, yapım-yıkım fazında probleme özgü kritik yol tabanlı bir yaklaşım geliştirilmiştir. Ayrıca iterasyon sayısına bağlı olarak azalan kalitede çözümlerin kabulüne dayalı özgün bir yaklaşım önerilmiştir. Geliştirilen algoritmanın performansı, Fattahi ve ark., (2007) tarafından geliştirilen örnek problemler ile test edilmiş ve sonuçlar literatürde yapılan diğer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır.
15 December 2021 in Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
Genel olarak optimizasyon, belirli kısıtlar altında en iyi sonucun elde edilmesi için yapılan çalışmaların bütünüdür. Temel olarak optimizasyon problemlerinin çözümü için geliştirilen yaklaşımlar kesin çözüm yöntemleri ve yaklaşık çözüm yöntemleri olmak üzere iki grup altında incelenir. Kesin çözüm yöntemleri optimumu garanti ederler ancak NP-Zor yapıdaki büyük boyutlu gerçek hayat problemleri için kabul edilebilir bir zamanda çözüm üretemezler. Bu yüzden araştırmacılar, kabul edilebilir zamanda, kaliteli çözümler verebilmeleri nedeni ile yaklaşık çözüm yöntemlerinden metasezgisel yöntemlere büyük ilgi göstermektedir. Bu çalışmada uygulaması kolay ve etkili bir metasezgisel olan tekrarlı açgözlü algoritmaya yönelik detaylı bir analiz çalışması yapılmıştır. İlgili metasezgisele ait her bir operatör alt başlıklar halinde ele alınmıştır. Çeşitli problemler için geliştirilen tekrarlı açgözlü algoritma yaklaşımları avantaj ve dezavantajlarıyla okuyucuya sunulmuştur. Özetle bu çalışmada tabu, tavlama benzetimi, tekrarlı yerel arama gibi çeşitli meta-sezgiseller ile ortak birçok yönü bulunan tekrarlı açgözlü algoritma hakkında Türkçe literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
20 September 2022 in Research Square
In this study, a decision problem for the planning of the fabric dyeing process of a factory that produces towels is discussed. Towel fabric bolts in different quantities and features belonging to different orders are dyed by batching under certain restrictions in multi-port dyeing machines. In this problem, three different objectives are aimed to be optimized: Total tardiness, total number of washes (number of sequence dependent setups), total machine fixed cost. Since the prioritization for the objectives is made clearly by the company officials, the lexicographic approach has been preferred as the solution. First, the integer programming model of the problem is created. Lexicographic optimization approach was applied for the solution of the model. Afterwards, an effective Lexicographic multi-objective Genetic Algorithm, which is an extension of the single-objective Genetic Algorithm, is proposed. The performance of both solution methods was tested with randomly generated problems. Comparative results showed that the proposed lexicographic multi-objective genetic algorithm gave effective results.