12 February 2025 in Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
Yasal gereksinimler ve tüketici isteklerindeki değişimler hayvan refahını yükselen bir değer haline getirmiştir. Bu anket çalışması, 2020 yılında Aydın ili kamu kurumlarında görevli 139 veteriner hekimin hayvan refahı konusundaki algı ve tutumlarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ankete katılanların %97.1’i çiftlik hayvanlarında refahla ilgili sorunlar olduğunu bildirmiştir. Anket sonuçlarına göre önemli refah problemlerinin barınak koşulları (%75.4) ile bakım-besleme şartlarından (%44.6) kaynaklandığını, hayvan refahının hayvan sağlığı (%87.1) yanında ürün kalitesi (%92.1) ve insan sağlığı (%87.1) açısından da önemli olduğunu ortaya koymuştur. Hayvan refahının sağlanmasında en büyük sorumluluğun hayvan sahiplerine (%67.6), politikacılara (%15.8) ve hayvan bakıcılarına (%7.2) ait olduğu, refah problemlerinin hayvan sahipleri ile bakıcılarının bilgisizliği (%89.9), ekonomik sebepler (%55.4), yasal mevzuat (%51.1) ve kamuoyu duyarsızlığı (%46) sonucu oluştuğu saptanmıştır. Ankete katılanlar hayvansal ürünleri satın alırken hayvan refahını düşündüklerini (%59) ve bu ürünlerin tercih edilmesinin hayvan refahına bakışı olumlu yönde etkileyeceğini bildirmişlerdir. Katılımcılar, hayvansal ürünlerin refah koşullarında üretilip üretilmediklerini ürün etiketlerinde görmek istediklerini (%87.8) ve refaha uygun yetiştirilmişlerse ürüne daha fazla ücret ödemeyi kabul edebileceklerini (%79.1) ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, hayvan refahını dikkate alan bir hayvansal üretimin başarılabilmesi için tüm paydaşların refah konusunda eğitilmesi ve uygulamalarının ilgili mevzuata uyumunun ise düzenli ve yeterli denetlenmesi gerekir.
27 March 2025 in Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
Türkiye’de hayvan taşımacılığı oldukça yoğun olup hayvan refahını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biridir. Aydın ili kapsamında 139 veteriner hekim ile gerçekleştirilen anket çalışması üzerinden hayvan nakillerinde hayvan refahını incelemek, nakillere yönelik yasal düzenlemeleri de dikkate alarak konuyu değerlendirmek amacıyla 2020 yılında bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların %81.3’ü nakillerin kısmen veya tamamen hayvanlar için travmatik bir dönem olduğunu bildirmiştir. Nakillerdeki önemli stres kaynaklarının sırasıyla araçta yeterli alanın olmaması (%96.4), nakil mesafe ve süresi (%89.9), nakil araçlarının özellikleri (%88.5), hayvanların araçlarına yüklenmesi-indirilmesi (%72.7) ile yol-iklim koşulları (%59) olduğu saptanmıştır. Nakilde refahın sağlanması, hayvanların gittikleri yere uyum (%96.4) yanı sıra gösterecekleri performans (%79.2) açısından da önemli bulunmuştur. Hayvan refahı konusunda yasal düzenlemelerin yürürlüğe konmasıyla birlikte yetiştiricilerin bu konuda daha duyarlı oldukları (%64.1), böylece kısmen de olsa refahın güvence altına alındığı (%69.1), nakliye sonrası duyulan olumsuzlukların azaldığı (%71.9) ifade edilmiştir. Ayrıca nakillerde kullanılan vasıtaların donanımlarının genellikle yeterli olduğu (%54.7) ama yetersiz bulanların da azımsanmayacak bir düzey gösterdiği (%45.3), taşımaların genellikle (%94) karayolu ile gerçekleştiği ve 4 saatten az sürdüğü (%59) saptanmıştır. Bununla birlikte özellikle 8 saati aşan taşımalarda ek mevzuatlar nedeniyle refah durumuna daha fazla özen gösterilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Tüm bu nedenlerle hayvan nakillerinin refah standartlarında gerçekleşmesi ancak ilgili tüm tarafların bu konuda eğitilmeleri ve uygulamaların yetkililerce yeterli denetlenmesi ile mümkün olduğu ortaya çıkmıştır.