31 July 2023 in Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
Uzun süredir iletişim alanında dijitalleşme, yeni bilgisayar teknolojilerin kullanımı ve web 2.0 gibi kavramlar tartışılırken artık günümüzde yapay zekâ temelli teknolojiler de yeni bir tartışma konusu olarak literatürdeki yerini almıştır. Dünyada AI, (Yapay Zekâ), IoT (Nesnelerin İnterneti) ve blockchain teknolojisi gibi yeni nesil bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla teknolojik ve endüstriyel devrim hız kazanmış ve yapay zekâ kavramı hükümet, şirketler ve akademiden büyük ilgi görmüştür. Yapay zekâ, robotların birbirleriyle ve insanlarla ilişkili görevlerini yerine getirebilme yeteneği olarak ifade edilmekte; bu nedenle robotik ve yapay zekanın gelecekte günlük hayatımızın neredeyse her alanına dahil olması beklenmektedir. Özellikle yapay zekâ temelli üretilen bazı programlar günlük kullanımda bireylerin iletişimsel süreçlerini, çalışma hayatlarını ve toplumsal etkileşimlerini etkileyeceği öngörülmektedir. Bu programların başında ise, son dönemlerde sıkça tartışılan ve üzerine araştırmalar yapılan ChatGPT (Chatbot Generative Pre-trained Transformer) programı gelmektedir. Bu program, sohbet şeklinde etkileşim kurabilme özelliği ile ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, yapay zekâ ve iletişim ilişkisi, ChatGPT uygulaması özelinde iletişimin geleceği konusunda kuramsal, betimleyici ve metodolojik bir çerçeve sunulması amaçlanmaktadır. Ayrıca, iletişimsel anlamda yeni bir alan açan bu programın yararlarına, sakıncalarına, iletişim alanı üzerindeki etkilerine ve 2023 sonrasında beklenen muhtemel değişikliklere odaklanılmaktadır. Ve son olarak biz yazarlar olarak bu dönemi; “İnsanlaşan Dijitalleşme Çağı” olarak adlandırarak alana yeni bir katkı sunmayı amaçlıyoruz.
20 June 2023 in Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi
Olağanüstü hallerde veya kriz anlarında kaynağı sorgulamaksızın dolaşıma sokulan teyitsiz bilgilerin yanı sıra doğrudan ve kasıtlı olarak üretilen yanlış bilgiler de bu anlarda sosyal medyada büyük karışıklığa neden olmaktadır. Özellikle kriz anlarında ortaya çıkan bu karışıklık sosyal medyanın imkanlarının yanı sıra, risklerini de gündeme getirmektedir. 6 Şubat 2023 Pazartesi günü Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda ülkemizde ondan fazla il etkilenmiş ve durum tüm Türkiye’yi derinden sarsmıştır. Olağanüstü bu durum karşısında sosyal medya platformlarında büyük bir bilgi akışı ve yoğun bir paylaşım trafiği oluşmuş ve bu paylaşımların neredeyse tamamını deprem ile ilgili içerikler oluşturmuştur. Bu kargaşa ortamında haberleşme, yardımların koordine edilmesi, bilgi paylaşımı içeriklerinin yanı sıra belirli bir amaç doğrultusunda üretilen dezenformatif içerikler sosyal medyanın gündemini meşgul etmiştir. Özellikle Twitter üzerinden paylaşılan bu içerikler dezenformasyonun etki alanının oldukça genişlemesine ve sosyal medyadaki karmaşanın en üst boyuta ulaşmasına neden olmuştur. Bu çalışma Türkiye’de Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında sosyal medyada dezenformasyonla mücadele sürecini kriz iletişimi bağlamında incelenmektedir. Bu amaçla, İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) ve Anadolu Ajansı Teyit Hattı (AA Teyit Hattı) Twitter hesaplarından 06 Şubat-06 Mart 2023 tarihleri arasında paylaşılan toplam 463 tweet Maxqda 2022 paket programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma neticesinde hem DMM hem de AA Teyit Hattı depremler sonrasında dolaşıma sokulan teyitsiz ya da kasıtlı olarak üretilen yanlış bilgilerin teyit edilmesi ve bu bilgilerin doğruluğunun halkla paylaşılması amacıyla yoğun bir çaba gösterdikleri görülmüştür. Ayrıca her iki kurumun da bu durumu kriz iletişimi bağlamında etkin bir şekilde yönetebilmek ve dezenformasyonla mücadele edebilmek amacıyla resmi Twitter hesaplarını etkin bir şekilde kullandıkları tespit edilmiştir.
30 September 2024 in İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi
Yapay zekâ uygulamaları, diğer bir çok alanda olduğu gibi medya alanını da büyük ölçüde etkileyerek içerik üretiminden editoryal süreçlere kadar birçok alanda değişimlere yol açmıştır. Medyanın yapay zekâ sayesinde hızla dönüşmesi, sorumluluk ve etik ilkelerin yeniden tanımlanmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu çalışmada, yapay zekâ bağlamında medyanın dönüşüm süreçleri ve bu dönüşüm çerçevesinde etik ilkelerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun yanında yapay zekâ ve etik sürecinin gelişimini analiz etmek, son yıllardaki değişimlerini takip etmek, bu değişim sürecindeki sorumluluk ve sınırları belirlemek ve yasal düzenlemeleri ortaya koymak açısından bu çalışma önemlidir. Nitel durum çalışması yönteminin kullanıldığı çalışmada, yapay zekânın medyanın dönüşüm süreçlerine etkisi, bu etkinin etik sınırları ve yapay zekâ ile etik arasındaki ilişkin neler olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma sonucunda yapay zekâ teknolojilerinin henüz çok yeni bir alan olması nedeniyle sorumluluk ve etik konularında sınırların net çizilemediği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, yapay zekânın medya alanında kullanımı çeşitli etik sorunlara yol açmakta ve bu sorunların çözümünde yetersizlikler olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, yapay zekânın kullanım alanlarının sürekli genişlemesiyle birlikte, ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik yasal düzenlemelerin kademeli olarak uygulanmaya başladığı gözlemlenmektedir. Ancak, bu düzenlemelerin yetersiz olduğu ve bu alanda daha geniş kapsamlı sosyal, bireysel ve hukuki düzenlemeler ile önlemlerin alınması gerektiği tespit edilmiştir. Özellikle yapay zekâ uygulama ve araçlarının medyadaki kullanımıyla ilgili kavramsal bir çerçevenin çizilmesi ve etik ilkelerin yeniden tanımlanması önem arz etmektedir.
1 January 2024 in The Journal of International Civilization Studies
İnternet teknolojilerindeki değişim ve gelişmeler tüm alanlarda olduğu gibi kamu diplomasisi alanında da yeniliklere neden olmuştur. Bu yenilikler kamu diplomasisinin eski usul ve yöntemlerden, çift yönlü iletişimi içerisinde barındıran, hızlı ve anlık olarak gerçekleşen yeni yöntemlere geçişini zorunlu kılmıştır. Ayrıca bu durum kamu diplomasisinde küresel etkileşim ve iletişim yönetiminin de farklılaşmasına neden olmuştur. Bu farklılaşmanın baş aktörü ise sosyal medya araçlarıdır. Anlık iletişime ve metinsel içeriğe imkân veren ve dünyada en çok kullanılan sosyal medya araçlarının üst sıralarında yer alan X platformu günümüzde kamu diplomasisi bağlamında sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada Türk Devletleri Teşkilatı’nın resmi X hesabı üzerinden paylaşmış olduğu içeriklerin kamu diplomasisi ve küresel iletişim bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türk Devletleri Teşkilatının 01 Kasım-15 Aralık 2023 tarihinde resmi X hesabı üzerinden paylaşmış olduğu 156 adet içerik Maxqda 2022 paket programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz çerçevesinde veriler kodlanarak içeriklerin konu dağılımı, kelime kombinasyonları ve kelime bulutu ortaya çıkartılmıştır. Araştırma sonucunda Teşkilat’ın resmi X hesabını organizasyon, etkinlik, duyuru ve açıklama amacıyla etkin bir şekilde kullandığı tespit edilmiştir. Fakat interaktif iletişim ve etkileşim anlamında bazı eksikliklerin olduğu ve bu tarz paylaşımlara da daha fazla önem verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
1 April 2024 in Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi
İnsanlığın var oluşundan itibaren yaşanan krizler ve doğal afetler bireylerin yaşantıları üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak olumsuz etkilere neden olmuştur. Yaşanan bu afet ve kriz süreçlerinde insanoğlu da bu süreçlere farklı tepkiler vermiş ve kriz süreçlerini dönemin şartlarına göre yönetme yoluna gitmiştir. Özellikle internet ve sosyal medya araçlarının insan hayatına girmesiyle birlikte bu dönemlerde resmi bilgilendirmelerin yanı sıra bireylerin birbirleri ile anlık olarak veri alışverişi sağlamalarının önü açılmıştır. Fakat bu dönemler bireylerin sosyal medya kullanım pratiklerinde ve veri paylaşımlarında farklılıklar ortaya çıkarmış, aşırı bilgi paylaşımı “infobezite” kavramını doğurmuştur. 6 Şubat 2023 Pazartesi günü meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda ülkemizde ondan fazla il etkilenmiş ve bu doğal afet tüm Türkiye’yi derinden etkilemiştir. Bu büyük doğal afet ve kriz sürecinde sosyal medya platformlarında büyük bir bilgi akışı ve yoğun bir paylaşım trafiği oluşmuş ve bu paylaşımların neredeyse tamamını deprem ile ilgili içerikler oluşturmuştur. Bu doğrultuda bu çalışmada, Kahramanmaraş depremleri özelinde bireylerin afet ve kriz dönemlerinde sosyal medya kullanım pratiklerinin belirlenmesi ve veri akışı süreçlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Kahramanmaraş depreminin gerçekleştiği 6 Şubat 2023 tarihinden sonraki 9-12 Şubat 2023 tarihleri arasında bireylerin X platformu üzerinden paylaştıkları deprem ile ilgili 10 bin post Maxqda 2022 paket programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma neticesinde elde edilen veriler ışığında bireylerin deprem sonrasında paylaşmış olduğu postların konuları, gündemleri, en sık kullanılan kelimeler, en sık bahsedilen hesaplar ve en çok kullanılan etiketler tespit edilmiştir.
30 November 2024 in Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Kültürel diplomasi, ülkelerin yumuşak güç stratejilerinin önemli bir bileşenidir. Bu faaliyetler uluslararası ilişkilerde olumlu bir imaj oluşturma, kültürel değerleri tanıtma ve ülkeler arası diyalogu güçlendirme amacı taşımaktadır. Günümüzde yeni medya, özellikle sosyal medya platformları, kültürel diplomasi uygulamalarında önemli bir araç haline gelmiştir. Dünyada en çok kullanılan sosyal medya araçlarının üst sıralarında yer alan X platformu kurumların, şirketlerin ve STK’ların iletişim, etkileşim ve imaj çalışmalarında sıklıkla kullandığı araçların başında gelmektedir. Bu bağlamda bu çalışma yeni medya çağında kültürel diplomasinin rolü ve etkisi etrafında örgütlenmektedir. Çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığının resmi X hesabından elde edilen veriler doğrultusunda Bakanlığın kültürel diplomasi, etkileşim, imaj ve algı yönetimi stratejilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca, Bakanlığın X üzerinden yürüttüğü kültürel diplomasi faaliyetlerinin nasıl şekillendiği, hangi mesajları öne çıkardığı ve bu mesajların içeriklerinin neler olduğunun ortaya konulması çalışmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda Bakanlığın 1 Ocak-1 Haziran 2024 tarihleri arasında X hesabından paylaşmış olduğu postlar, MAXQDA 2022 paket programı aracılığıyla nitel içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın X hesabı üzerinden gerçekleştirdiği faaliyetlerin incelenmesi, Türkiye'nin kültürel diplomasi stratejilerinin anlaşılmasına ve bu alandaki uygulamaların etkinliğinin değerlendirilmesine olanak sağlaması açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda; Bakanlığın X hesabını kültürel diplomasi bağlamında etkin bir şekilde kullanmaya çalıştığı, iletilerin çoğunlukla kültürel-turistlik gelişmeler, kültürel etkinlikler ve festivaller ile ilgili konularda yoğunlaştığı tespit edilmiştir.