Ewa Długosz

Ewa Długosz

Auto-generated profile, based on publicly available information

Ewa Długosz


Research Focus & Metrics

Academic Career Length

3Years (2024-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
26 August 2024 in Farmacja Polska
Verified
Journal Article
Open access
EDEwa Długosz
Ewa Długosz
JMJakub Misiak
Jakub Misiak
KGKinga Grabowska
Kinga Grabowska
IJIzabela Jasicka-Misiak
Izabela Jasicka-Misiak
Wprowadzenie. Choroby neurodegeneracyjne występujące najczęściej u osób starszych stanowią globalny problem, na który nie ma skutecznego leczenia przyczynowego. Do jednych z najczęściej opisywanych chorób starzejącej się populacji należą: choroba Alzheimera (AD), choroba Parkinsona (PD), choroba Huntingtona (HD) i stwardnienie zanikowe boczne (ALS). Do patogenezy chorób neurodegeneracyjnych prowadzi wiele czynników biologicznych, takich jak stres oksydacyjny, dysfunkcja mitochondriów, zapalenie neuronów i gleju, akumulacja białek i aktywacja szlaków apoptotycznych. Ponieważ zaburzenia neurodegeneracyjne postępują powoli, nie ma rozstrzygającej opcji leczenia, która mogłaby zatrzymać rozwój choroby tych zaburzeń. W ciągu ostatnich kilku dekad roślinne substancje fenolowe są szeroko stosowanymi związkami naturalnymi o wyraźnych właściwościach terapeutycznych. Należące do tej klasy flawonoidy i kwasy fenolowe wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające, przeciwnowotworowe, a także neuroprotekcyjne. Substancje te w znaczących stężeniach występują w szerokiej gamie produktów spożywczych oraz w produktach zbieranych i przetwarzanych przez pszczoły – w miodzie i pyłku pszczelim. Cel pracy. Celem przeglądu było zebranie i usystematyzowanie wiedzy na temat możliwości zastosowania produktów pszczelich (miodu i pyłku pszczelego) w terapii chorób neurodegeneracyjnych, w świetle bieżącej literatury naukowej. Metodyka badań. Do analizy piśmiennictwa wykorzystano bazy PubMed, Scopus, Sciene Direct, używając następujących słów kluczowych: „honey”, „bee pollen”, „flavonoids”, „phenolic acids”, „neuroprotective activity”, „Alzheimer's disease”, „Parkinson's disease”, „Huntington's disease”, „amyotrophic lateral sclerosis”, „depression”. Wyniki. Skład chemiczny frakcji fenolowej miodów nektarowych oraz pyłku pszczelego zależy od pochodzenia botanicznego. Wykazano, zarówno w testach in vitro, jak i in vivo, że związki polifenolowe zidentyfikowane w miodach o różnym pochodzeniu botanicznym i w pyłku pszczelim zwiększają funkcje poznawcze i minimalizują neuropatię mózgu poprzez różne mechanizmy. Zdolność tych składników do leczenia chorób mózgu jest determinowana przez ich zdolność dotarcia do struktur mózgu i bezpośredniej interakcji z neuronami, neurytami i glejem. W rezultacie uznawane są za naturalne środki wspomagające w przypadku wielu schorzeń, w tym problemów neurologicznych. Wnioski. Zgodnie z wynikami badań in vitro i in vivo, bioaktywne składniki fenolowe zidentyfikowane w miodzie i pyłku pszczelim mogą chronić przed chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Parkinsona i choroba Alzheimera, choroba Huntingtona, stwardnienie zanikowe boczne oraz zaburzeniami, lękiem i smutkiem, stanowiącymi podstawę depresji. Do najczęściej opisywanych substancji z grupy flawonoidów należą: kwercetyna, kemferol, luteolina, mirycetyna, apigenina, pinocembryna, chryzyna, galangina, rutyna, katechina i naryngenina, natomiast z grupy kwasów fenolowych: kwas kawowy, kwas chlorogenowy, kwas galusowy, kwas cynamonowy, p-kwas kumarowy, kwas ferulowy, kwas elagowy.

1 December 2025 in Farmacja Polska
Verified
Journal Article
Open access
APAnna Ploch-Jankowska
Anna Ploch-Jankowska
EDEwa Długosz
Ewa Długosz
Przedmiot badań: Albumina surowicy krwi ludzkiej to główne białko osocza krwi, pełniące kluczową rolę w transporcie endo- i egzogennych związków, w tym leków. Naproksen, popularny niesteroidowy lek przeciwzapalny, charakteryzuje się wysokim powinowactwem do albuminy. W warunkach środowiskowych naproksen ulega fotodegradacji, tworząc produkty uboczne, m.in. 2-acetylo-6-metoksynaftalen, których wpływ na wiązanie leków z albuminą nie został dotychczas wystarczająco zbadany. Zatem istotne stało się określenie, czy produkty degradacji wpływają na transport leków w organizmie oraz na modyfikacje strukturalne i funkcje albuminy. Cel badań: Celem pracy stała się zatem spektroskopowa charakterystyka mechanizmu kompetycji pomiędzy naproksenem a jego produktem fotodegradacji tj. 2-acetylo-6-metoksynaftalenem podczas wiązania z albuminą surowicy krwi ludzkiej, zarówno natywną, jak i pozbawioną kwasów tłuszczowych. Przeprowadzona analiza miała na celu określenie wpływu obecności produktu degradacji oraz warunków fizykochemicznych (temperatura, obecność lipidów) na parametry wiązania, strukturę drugorzędową albuminy oraz wzajemne oddziaływania molekularne w modelowych układach leku i białka transportowego. Materiał i metody: Badania wykonano w warunkach in vitro, z wykorzystaniem trzech technik spektroskopowych: spektrofotometrii UV/VIS, spektroskopii w podczerwieni oraz spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego. Badaniom poddano układy białkowe dwu- i trójskładnikowe (NAP – (d)HSA, NAP – (d)HSA – AMN10%, NAP – (d)HSA – AMN20%). Wyniki: Wykazano, że obecność produktu degradacji naproksenu wpływa na wartość stałych asocjacji naproksenu z albuminą, zmniejszając powinowactwo leku i zwiększając stężenie jego wolnej frakcji w osoczu. W trójskładnikowych układach modelowych stwierdzono zjawisko kompetycji o miejsca wiązania w strukturze albuminy. Obecność 2-acetylo-6-metoksynaftalenu istotnie wpływała także na strukturę drugorzędową białka zwłaszcza na zawartość α-helisy i struktur β, szczególnie w przypadku albuminy pozbawionej kwasów tłuszczowych. Wyniki spektroskopii NMR potwierdziły różnice w lokalnym otoczeniu protonów naproksenu oraz słabsze oddziaływania jego produktu degradacji z albuminą, co sugeruje jego niższe powinowactwo do białka transportowego. Wnioski: Produkt fotodegradacji naproksenu (2-acetylo-6-metoksynaftalen), nawet w stężeniach dopuszczalnych farmakopealnie, może znacząco wpływać na właściwości wiązania leku z albuminą, a tym samym na jego biodostępność i bezpieczeństwo stosowania. Praca podkreśla potrzebę uwzględniania produktów degradacji leków w ocenie farmakokinetycznej, szczególnie dla preparatów dostępnych bez recepty. Zastosowany model trójskładnikowy oraz zintegrowane podejście spektroskopowe stanowią cenny wkład w rozwój badań nad interakcjami lek–białko w kontekście stabilności farmaceutycznej i jakości leków.

26 August 2024 in Farmacja Polska
Verified
Journal Article
Open access
Beata Żyszka-HaberechtBeata Żyszka-Haberecht
Beata Żyszka-Haberecht
EDEwa Długosz
Ewa Długosz
MŻMichał Żerek
Michał Żerek
JLJacek Lipok
Jacek Lipok
Przedmiot badań: Mikroalgi są uważane za jedną z najbardziej obiecujących,,platform biotechnologicznych”, która może zaspokoić w przyszłości zapotrzebowanie przemysłu produkującego biofarmaceutyki i nutraceutyki dla ludzi, ponieważ mikroalgi są szybko rosnącymi, zasilanymi energią słoneczną,,biofabrykami”. Cel pracy: Rozważenie perspektyw wykorzystania mikroalg o statusie GRAS – Spirulina sp., Chlorella sp., Dunaliella sp., Haematococcus sp., Schizochytrium sp., Porphyridium cruentum, Crypthecodinium cohnii i Chlamydomonas reinhardtii, w przemyśle farmaceutycznym, w oparciu o biochemiczne i fizjologiczne właściwości tych organizmów. Materiał i metody: Przegląd aktualnych informacji naukowych pod kątem obiecującego zastosowania związków bioaktywnych z mikroalg w farmakoterapii. Wykorzystano specjalistyczne bazy danych z zakresu medycyny i ochrony zdrowia, takie jak: PubMed, Embase, Web of Science, Medline, Access Medicine, Science Direct (Elsevier), wykorzystywane i udostępniane przez Bibliotekę Główną Uniwersytetu Opolskiego. Wyniki: Wybrano informacje koncentrujące się na potencjalnym i perspektywicznym wykorzystaniu mikroalg w przemyśle farmaceutycznym. Metabolity, które można uzyskać z mikroalg posiadają różne właściwości bioaktywne, w tym: przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe, odżywcze i hamujące proteazy. Możliwość wykorzystania nowych, naturalnych związków czynnych w prewencji oraz komplementarnie w leczeniu chorób cywilizacyjnych czyni mikroalgi obiecującymi fitoterapeutykami, tym bardziej że te fotosyntetyzujące mikroorganizmy wykazują wiele korzystnych cech, takich jak: szybkie tempo wzrostu, zdolność adaptacji do różnych warunków środowiskowych, niski koszt utrzymania kultury, neutralność węglowa, relatywna łatwość skalowania kultury i modyfikacji składu chemicznego komórek po zastosowaniu stresu abiotycznego i indukcji metabolizmu w pożądanym kierunku. Ponadto, kilka gatunków mikroalg uzyskało status GRAS, co sprawia, że ich wykorzystanie jako,,biofabryk” kultur komórkowych i tkankowych, zdolnych do generowania różnorodnych biofarmaceutyków i suplementów diety, staje się bardzo atrakcyjne. Wnioski: Mikroalgi są źródłem substancji biologicznie czynnych o bardzo dużym potencjale terapeutycznym. Naturalne substancje bioaktywne mikroalg mogą przyczynić się do skuteczniejszej farmakoterapii najczęstszych chorób cywilizacyjnych, jak zaburzenia lipidowe, cukrzyca typu 2, choroby neurodegeneracyjne. Pomimo inspirującego potencjału mikroalg, nadal istnieje wiele wyzwań technicznych, które należy pokonać, zanim będą one mogły być wykorzystywane do komercyjnej produkcji farmaceutyków na dużą skalę. Przyszłe prace rozwojowe nad mikroalgami powinny również uwzględniać: ocenę bezpieczności szczepów transgenicznych, opracowanie standardów rekombinowanych białek w warunkach GMP, badania przedkliniczne oraz pełne badania kliniczne. Ewidentne walory mikroalg w kontekście zastosowań w farmacji i medycynie sprawiają, że z całą pewnością badania tego rodzaju będą się nadal intensywnie rozwijać.

29 October 2026 in Farmacja Polska
Verified
Journal Article
Open access
KGKinga Marianna Grabowska
Kinga Marianna Grabowska
EDEwa Długosz
Ewa Długosz
IJIzabela Jasicka-Misiak
Izabela Jasicka-Misiak
STRESZCZENIE Wprowadzenie. Nowotwory ginekologiczne, w tym rak jajnika, szyjki macicy i endometrium, stanowią istotne wyzwanie współczesnej onkologii ze względu na częste nawroty choroby, rozwój lekooporności oraz działania niepożądane związane z chemioterapią. Wzrasta zainteresowanie związkami pochodzenia naturalnego, które mogłyby wspomagać konwencjonalne metody leczenia przeciwnowotworowego. Jednym z ich potencjalnych źródeł jest Zingiber officinale Roscoe, bogaty w związki fenolowe o udokumentowanej aktywności biologicznej. Cel. Celem pracy była ocena aktualnego stanu wiedzy dotyczącego potencjalnego zastosowania biologicznie aktywnych związków pochodzących z kłącza imbiru jako środków wspomagających terapię nowotworów ginekologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem ich mechanizmów działania, właściwości uwrażliwiających komórki nowotworowe na chemioterapię oraz dostępnych dowodów przedklinicznych i klinicznych. Metody. Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa z wykorzystaniem baz PubMed, Web of Science i Scopus. Uwzględniono publikacje oryginalne, badania przedkliniczne i kliniczne oraz przeglądy systematyczne opublikowane w latach 2016–2026. Analizie poddano przede wszystkim mechanizmy działania związków pochodzących z kłącza imbiru, ich wpływ na skuteczność chemioterapii oraz ograniczenia związane z biodostępnością i możliwością zastosowania klinicznego. Wyniki. Najlepiej poznanymi związkami bioaktywnymi Z. officinale są 6-gingerol i 6-szogaol. Wyniki badań eksperymentalnych wskazują, że związki te mogą modulować procesy proliferacji i apoptozy komórek, autofagię, stres oksydacyjny, angiogenezę, przejście epitelialno-mezenchymalne oraz mechanizmy lekooporności. W wybranych modelach przedklinicznych obserwowano również nasilenie działania niektórych leków przeciwnowotworowych, w szczególności związków platyny i paklitakselu. Dowody kliniczne dotyczące bezpośredniego działania przeciwnowotworowego substancji zawartych w kłączu Z. officinale pozostają jednak ograniczone. Znacznie lepiej udokumentowane jest zastosowanie preparatów imbiru w łagodzeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią. Wnioski. Bioaktywne związki pochodzące z kłącza Z. officinale stanowią obiecujący przedmiot badań nad terapią wspomagającą nowotworów ginekologicznych. Dostępne dane nie pozwalają jednak na jednoznaczne potwierdzenie ich skuteczności przeciwnowotworowej w warunkach klinicznych. Konieczne są dalsze, odpowiednio zaprojektowane badania kliniczne z zastosowaniem standaryzowanych preparatów, a także badania ukierunkowane na poprawę biodostępności i określenie optymalnych dawek.