20 March 2020 in Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi
Dünya genelinde yaygın bir pandemi oluşturan COVID-19 salgını yaşamı ciddi anlamda tehdit etmeye devam etmektedir. Aslında beklenmeyen bir zamanda, Aralık 2019’da Çin’in Hubei eyaleti Wuhan kentinden başlayan bu hastalık hakkında var olan bilgiler her gün değişirken, hastalığın hızlı bulaşma şekli, hasta ve ölüm sayılarının sürekli artması sebebiyle var olan panik ve endişe bir tür korkuya dönüşmüş durumdadır. Makalemizi yazdığımız sırada geçen 4 ay içerisinde COVID-19 hakkında literatüre kazandırılan ve çoğunlukla bilimsel verilere dayandırılan makaleler, hastalık hakkında doğru bilgilenmenin sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Bu nedenle makalenin belirtilen amaca yönelik hazırlanmasına özen gösterilmiştir. Hastalığın farklı seyreden klinik prognozu, görüldüğü yaş grupları ve yayılışı dikkate alındığında; konunun sadece tıbbi boyutla sınırla kalmayacağı, sosyokültürel, etik ve ahlâk, hukuk, eğitim, turizm, ekonomi, tarım, halk sağlığı açısından olumsuz bazı etkileri olabileceği tahmin edilebilir. Çıkış noktası burası olan bu makalede, internet üzerinden doğruluk payı fazla olan haber kaynaklarına ve bilimsel literatüre dayalı olarak, COVID-19 pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlemi etkileyen olumsuzluklarını inceleyen ve değerlendiren bir içeriğe yer verilmiştir. Hastalığın ilk etki dalgasındaki durumunu özetleyen bu tür makalelerin COVID-19’un ortaya çıkardığı tıbbi ve sosyal sorunların doğru algılanacağına ve yeni çalışmalara kaynak teşkil edeceğine inanıyoruz.
1 June 2018 in Ege Tıp Dergisi
Amaç: Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinin klinik öğretimde yaşadıkları ya da şahit oldukları etik sorunları ve bu sorunlar karşısında öğrencinin tutumunu belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Türkiye’nin batısında yer alan bir üniversitenin hemşirelik bölümünde yürütülmüştür. Tanımlayıcı türde yapılan çalışmanın evrenini 2015-2016 Eğitim-Öğretim döneminde hemşirelik bölümünde eğitim gören ve “Hemşirelik Felsefesi ve Etik” dersi alan üçüncü sınıf öğrencileri (n=204) oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyip, tüm öğrencilere ulaşılması planlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılım oranı %75.9 olup çalışmaya katılan öğrencilerin ifadelerine göre belirlenen etik sorunların %41’i etik çıkmaz, %28’i etik ikilem ve %31’i etik belirsizlik olarak saptanmıştır. Etik sorunların kaynağı %46.5 oranla en fazla hemşireler olarak belirlenmiştir. Etik sorunla karşılaştıklarında etik sorunu nasıl yöneteceklerine dair çözüm önerisi sunan öğrenciler (%83) sorunu etik ilke ve değerler çerçevesinde yapacaklarını bildirmiş, bunu tanımlamak için “sorunu üst yönetime bildiririm”, “hukuki süreci başlatırım” ya da “etik kurula bildirimde bulunurum” şeklinde ifadelerde bulunmuşlardır. Sonuç: Çalışma bulgularımız literatürle uyumlu olarak hemşirelik öğrencilerinin klinik öğretimde çeşitli etik sorunlar yaşadıklarını, bunların farkına varıp etik duyarlılık gösterebildiklerini ancak öğrenciler etik karar verme sürecinde aktif rol alamadıklarını göstermiştir.
10 June 2024 in Ege Tıp Dergisi
Amaç: Bu araştırmada, palyatif bakım ünitesinde görev yapan hemşirelerin ölüm sürecindeki bakımında müdahale ve bakımlarını etkileyen faktörler değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu bir eğitim ve araştırma hastanesinin palyatif bakım ünitesinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 22 hemşire oluşturdu. Araştırma, Mart 2017- Ağustos 2017 tarihleri arasında yapıldı ve nitel fenomenolojik yöntem kullanıldı. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan “Bilgi Formu” ve “Yarı Yapılandırılmış Soru Formu” ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi yöntemi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33.05±7.20 olup, %77.3’ü kadındı. Palyatif bakım ünitesinde çalışma süreleri (ay) 37.2±18.8’di. Üç tema elde edildi. Bunlar “ölüme bakış açısının değişmesi”, “ölüm anındaki müdahale ve bakım sürecinde hemşirelere hasta yakınları tarafından çıkarılan zorluklar” ve “palyatif bakım ünitesindeki mevcut yapılandırmada yaşanılan sorunlar”. Sonuç: Palyatif bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ölüm sürecine ilişkin görüşlerinin değiştiği ve müdahalelerde değişen koşulların sorunlar oluşturduğu tespit edildi.
30 September 2022 in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
Hastalığının son evresinde olduğu öngörülen hastalar ve onların yakınları, hospiz olarak bilinen kurumlarda çok disiplinli bir ekip tarafından takip edilmeye ihtiyaç duyarlar.Bu derlemenin amacı son yıllarda dünyada ve ülkemizde etik bir sorun haline gelen prognozu ümitsiz hastaların ölüme yaklaşması ve ötanaziye alternatif bir yöntem olarak benimsenen hospiz kurumsallaşması ile ilgili ülkemizin sosyo-kültürel yapısına özgü bir model önerisi sunmaktır. Türkiye için hospiz modeli önerisi çalışması bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirildi. Kronik seyirli, prognozu ümitsiz bir hastalık neticesinde hastalığının son evresinde olduğu düşünülen hastalar için kullanılan onurlu ölme hakkı ifadesi bir taraftan ötanazi ile eşleştirilirken diğer yandan hastaya tıbbi bakım ve özenin üst düzeyde sunulması şeklinde algılanmaktadır. Bu çalışmada ölümün doğal sürecinde hasta ve hasta yakınlarının yaşam kalitesini koruma, kabullenilen ölümü insanca yaşama ve ölümden sonra yas sürecinde hasta yakınlarına gerekli fizyolojik ve psikososyal desteği sağlamak felsefesiyle kurulmuş hospiz kuruluşlarının Almanya’daki bazı örnekleri incelenerek, ülkemize özgü bir hospiz modeli önerisinde bulunulmuştur.
1 January 2020 in Journal of Turkish Studies
Tıp tarihi açısından incelendiğinde dünyada yaşanmış büyük pandemilerin olduğu ve bunların tıbbi, sosyal, etik ve ahlâki sonuçlarının ortaya çıktığı bilinmektedir. Hastalık etkeni kavramının geçmiş yüzyıllarda bilinmemesi nedeniyle bundan etkilenen toplumların korku, endişe ve panik içinde kaldığı, farklı değişimlerin yaşandığı görülmektedir. Ancak özellikle son 100 yıl içinde tıbbi teşhis ve tedavi olanaklarının artması sebebiyle hastalıkların geçmiş dönemdeki kadar etkin olmadığı fark edilmektedir. Buna rağmen 20. yüzyılda HIV ve AIDS, 21. yüzyılda SARS, MERS, Ebola gibi viral hastalıkların büyük sağlık sorunları oluşturduğu inkâr edilemez gerçektir. Son olarak Çin’in Hubei eyaleti Wuhan kentinde Aralık 2019 tarihinde başlayan ve COVID-19 olarak nitelendirilen viral bir salgın hastalığın hızla dünya geneline hızla yayılarak pandemi şekline dönüşmesi, pandemilerin tarihinin gidişatını değiştiren bir duruma sebep olmuştur. Görülmüştür ki, dünya hâlâ bu tür büyük sağlık sorunlarına karşı hazır değildir. Artan dünya nüfusunun da etkisiyle, hastalığın bulaştığı kitle sayısının yüksekliği ve ölümcül etkisinin yüksekliği yüzünden yetersiz kalan sağlık bakımının ve sosyal hizmetlerin bu hastalığın süreçlerinde bazı olumsuzluklara sebep olması yeni ve sorgulanması gereken bir dünya düzeninin varlığına işaret etmesi doğaldır. Yaşamış bütün pandemilerin sonrasında toplumların işlevsel yapısı derinden etkilenmiş, yeni değişimlerin ortaya çıkması kolaylaşmıştır. Aynı şekilde COVID-19 sonrasında da dünya genelinde ve birçok sektörde, çalışma ve mesleki alanda kalıcı değişimler ortaya çıkacaktır. Makalede, pandemi tarihindeki üç hastalığın kısa tarihsel öykülerine değindikten sonra, günümüzde yaşanan COVID-19 pandemisiyle birlikte değerlendirmesini tartışma ve sonuç bölümünde yapacağız.
10 March 2022 in İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi
Bu çalışma tıp ve hemşirelik fakültesi son sınıf öğrencilerinin mesleklerine ilişkin mevcut ve ileriye yönelik görüşlerini saptamak amacıyla planlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenolojik) araştırma desenine uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, ülkemizin Ege Bölgesi’ndeki bir üniversitenin tıp ve hemşirelik fakültesi son sınıf öğrencileri içerisinden çalışmaya gönüllü 10 öğrenciden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeden elde edilen veriler “mesleki yaşantıdan beklentiler” ve “mesleğin gelecek on yıldaki durumu” olmak üzere iki tema altında toplanmıştır. “Mesleki yaşantılarından beklentiler” ana temasının alt temaları olarak “profesyonellik”, “maddi beklentiler”, “manevi beklentiler” olmak üzere üç alt tema oluşturulmuştur. Mesleğin gelecek on yıldaki durumu ana temasının altında ise “değer görme”, “otonomi”, “sağlıkta şiddet”, “hasta hakları”, “hasta özerkliği”, “tıp hukuku” olmak üzere altı alt tema oluşturulmuştur. Çalışmaya katılan Hemşirelik Fakültesi 4. sınıf ve Tıp Fakültesi 6. sınıf öğrencilerinin mesleğe adım atmaya yaklaştıkları bir dönemde mesleği profesyonel anlamda sürdürme konusunda kaygılı oldukları saptanmıştır. Bu doğrultuda öğrencilerin mesleğe hazır bulunuşluğu, gelecek kaygısı ve profesyonel iş yaşantısı gibi konuların vurgulanması danışman öğretim üyelerinin, sağlık hizmetleri yöneticilerinin ve politika belirleyicilerin iç görüsü bakımından konunun farklı boyutlarıyla ele alındığı çalışmalar bilimsel literatüre kazandırılmalıdır.