30 September 2025 in Eurasian Journal of Philology: Science and Education
Бұл мақалада медиамәтіннің теориялық негіздері мен коммуникативтік құрылымы тілдік білім беру контексінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – медиамәтін ұғымын қазіргі ғылыми көзқарастар негізінде жүйелеу және оны тілдік білім беруде қолданудың әдіснамалық мүмкіндіктерін айқындау. Медиамәтін қазіргі медиамәдениет аясында қалыптасқан пәнаралық зерттеу нысаны ретінде қарастырылып, оның ұғымдық қырлары мен теориялық негіздері зерделенді, негізгі сипаттамалары анықталды. Зерттеу әдістері ретінде теориялық және салыстырмалы талдау, сипаттамалық әдіс пен әдіснамалық модельдеу қолданылды. Нәтижесінде медиамәтінді қабылдау мен түсінудің әлеуметтік-мәдени ерекшеліктері ашылып, оны тілдік білім беруде пайдаланудың шарттары айқындалды. Медиамәтін тек ақпарат жеткізуші құрал емес, сонымен қатар күрделі әлеуметтік-коммуникативтік феномен ретінде ұсынылады. Талдау нәтижесінде медиамәтінді зерттеудің бес тәсілі жүйеленді: сыни дискурстық, когнитивтік, мәдениеттанулық, партисипаторлық және педагогикалық. Бұл тәсілдер мәтінді лингвистикалық, стилистикалық, нарративтік, семиотикалық, контекстуалдық және дискурсивтік әдістермен үйлестіре талдауға мүмкіндік беретіні көрсетілді. Сонымен қатар зерттеуде Солганиктің медиамәтін динамикасының үш деңгейі – ішкі мәтіндік, астарлы мәтіндік және гипермәтіндік – әдіснамалық бағдар ретінде қолданылды. Зерттеу нәтижесінде медиамәтінді кешенді түрде сипаттауға арналған үлгі ұсынылды. Ол құрылымдық (жанрлық және тілдік ұйымдасу), прагматикалық (аудиторияға бағдарлану және әлеуметтік-реттеушілік қызмет) және мәдени (құндылықтар мен мәдени кодтардың репрезентациясы) өлшемдерді қамтиды. Ұсынылған үлгі болашақ эмпирикалық зерттеулер мен білім беру тәжірибесінде медиасауаттылықты дамытуға әдістемелік негіз бола алады. Түйін сөздер: медиамәтін, прагматикалық сипат, құрылымдық сапа, мәдени құндылық, талдау тәсілдері мен әдістері, мәтін интерпретациясы.
1 September 2025 in Forum for Linguistic Studies
This study examines the integration of media literacy into university language education in Kazakhstan and the United States. It emphasizes its potential to foster inclusive knowledge societies. The research aims to investigate educators' views on media literacy, the degree to which it is incorporated into language curricula, and the challenges and opportunities present in these two diverse educational settings. The study examines how language teachers in two countries perceive the relevance of integrating media literacy into language education, identifies prevailing strategies and challenges associated with integrating media literacy into language teaching at the university level, and considers how insights from these contexts can contribute to the development of inclusive knowledge societies. Using a mixed-methods approach, the study combines survey data from 121 language educators, including participants from various universities in Kazakhstan and the University of California, San Diego, with follow-up interviews conducted with a select group of participants. Research indicates that US educators have access to well-established institutional frameworks and resources, whereas their Kazakh colleagues encounter constrained resources, inadequate training, and digital disparities. Despite these challenges, educators in both nations view media literacy as a vital means of promoting critical thinking, digital skills, and active citizenship. The results of this research have significant implications for policymakers, educators, and researchers seeking to foster sustainable and inclusive knowledge societies.