9 October 2023 in Sportive
Beden eğitimi ve spor etkinliklerine katılımda motivasyonun önemli bir faktör olduğu ve özellikle de çocuk ve gençlerin bu faaliyetlere katımın sağlamasında önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Motivasyonel faktörler hem bireyi bir yöne doğru harekete geçirmekte hem de kişilerin bir eylemden uzaklaşmasına neden olabilmektedir. Bundan dolayı bir durum üzerinde etkili olabilecek motivasyonel faktörlerin belirlenmesi ve bu doğrultuda gerektiğinde çeşitli önlemlerin alınması ve olumsuz durumların ortadan kaldırılması önem arz etmektedir. Öyle ki beden eğitimi ve spor faaliyetlerinde de etkinliğe katılmak ya da etkinlikten uzaklaşmak motivasyonel faktörler ile açıklanabilmektedir. Ayrıca motivasyonel faktörlerin etkisinin belirgin bir şekilde ortaya çıktığı derslerden biri de beden eğitimi ve spor dersidir. Diğer yandan değişen yaşam standartlarından dolayı özellikle de günümüzde çocuk ve gençler hareketsiz bir yaşama sürüklenmekte ve zamanlarının önemli bir bölümünü bu şekilde geçirmektedir. Fiziksel aktivite ve sportif faaliyetlere katılımın temelini oluşturan beden eğitimi ve spor derslerinin öğrencilerin bu alışkanlıklarını sürdürmesinde etkili olduğu söylenebilir. Bu durumdan dolayı öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik motivasyonlarının belirlenmesinin önem taşıdığı düşünülmektedir. Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelendiği bu çalışmaya; ortaokul ve lisede öğrenim gören 1232 (629 kız, 603 erkek) öğrenci katılmıştır. Sulz vd. (2016) tarafından geliştirilen Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği, 9 madde ve üç faktörden oluşmakta ve tüm maddeler 5’li Likert tipinde puanlanmaktadır. Ölçeğin faktör yapısını test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi, faktörler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla da Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirliği için ise faktörlere ait Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları hesaplanmıştır. Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği’nin yapı geçerliğine kanıt sağlamak amacıyla benzer ölçek geçerliği kapsamında Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği ve Beden Eğitimi Yatkınlık Ölçeği faktörleri arasında korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Sonuçlar, Türkçeye uyarlanmış ölçeğin 9 madde ve üç faktörden (İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon ve Motivasyonsuzluk) oluştuğunu göstermiştir. Ölçeğin geçerliğine kanıt sağlamak amacıyla yapılan korelasyon analizi sonuçları, Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği faktörleri arasında pozitif (içsel motivasyon-dışsal motivasyon) ve negatif yönde (motivasyonsuzluk-içsel motivasyon, dışsal motivasyon), yapı geçerliğine kanıt sağlamak amacıyla yapılan korelasyon analizi sonucunda ise Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği ve Beden Eğitimi Yatkınlık Ölçeği faktörleri arasında pozitif (içsel motivasyon, dışsal motivasyon-tutum, öz-yeterlik) ve negatif yönde (motivasyonsuzluk-tutum, öz-yeterlik) anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Ayrıca, elde edilen güvenirlik katsayısı değerleri de ölçeğin güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Kısa bir ölçme aracı olan Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği, öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik motivasyonlarının ortaya konulması noktasında araştırmacılara olanak sağlayacaktır. Yapılan analizler sonucunda Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği’nin ortaokul ve lise öğrencileri için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.
28 September 2024 in Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
Bu araştırmanın amacı, motivasyonel faktörlerin gençlik merkezlerine üye olan gönüllü gençlerin psikolojik iyi oluş ve yaşam memnuniyetine etkisini incelemektir. Çalışma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Ağrı ve Erzincan illerindeki Gençlik Merkezlerine üye olan ve sportif etkinliklerde gönüllü olarak görev alan 214 genç katılmıştır. Araştırma verileri ‘Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ)’, ‘Yaşam Memnuniyeti Ölçeği (YMÖ’ ve ‘Gönüllü Motivasyon Envanteri (GME)’ kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson ve Spearman korelasyon ile çoklu regresyon kullanılmıştır. Katılımcıların ölçeklerden aldıkları puanlar cinsiyetlerine göre farklılaşmamaktadır. Sportif etkinliklerde düzenli olarak görev alan gençlerin psikolojik iyi oluş ve ‘Sosyal Etkileşim’ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Sportif etkinliklere gönüllü olarak katılım amacı sosyal ilişki kurmak olan gençlerin psikolojik iyi oluş, ‘Takdir Etme’, ‘Sosyal Etkileşim’ ve ‘Benlik Saygısı’ puanları; psikolojik anlamda kendini iyi hissetmek amacıyla katılan gençlerin ‘Sosyal Etkileşim’ ve ‘Benlik Saygısı’ puanları; topluma katkıda bulunmak amacıyla katılan gençlerin psikolojik iyi oluş ve ‘Karşılılık’ puanları daha yüksektir. Gençlik merkezine üyelik süresi ile psikolojik iyi oluş ve yaşam memnuniyeti arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. PİOÖ, YMÖ ve GME’den alınan puanlar arasındaki korelasyon katsayıları, ölçek puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Son olarak ‘Karşılılık’ algısının psikolojik iyi oluş ve yaşam memnuniyetinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu görülmüştür.
30 June 2022 in Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Bu çalışmada, sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik öz-yeterliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Özel durum çalışması yönteminin kullanılmış olduğu araştırmaya 8 sınıf öğretmeni katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi içerik analizi metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda öğretmenlerin beden eğitimi ve oyun dersinde yeterli/yetersiz olma nedenleri, dersi tam olarak yapamama nedenleri, öğrencinin derse katılımının sağlanabilmesinin/sağlanamamasının nedenleri, dersin öğretiminde kullanılan yöntem, teknik ve öğrencinin değerlendirilmesi, derste karşılaşılan güçlükler, dersin verimli bir şekilde geçmesini sağlayan faktörler, okul idaresi, meslektaş ve velilerinin derse yaklaşımı ve ders içerisinde öğretmenlerin öğrencilere katkıları olmak üzere 8 tema elde edilmiştir. Çalışma sonucunda sınıf öğretmenlerinin bilgi eksikliği, oyun bilmeme ve fiziksel uygunluk açısından kendilerini yeterli görmedikleri tespit edilmiştir.
25 September 2025 in Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
Bu araştırmanın amacı, Karate sporcularında müsabaka ruminasyonu, psikolojik esneklik ve zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Karate sporu ile ilgilenen 230 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Spor Müsabakası Ruminasyon Ölçeği-SMRÖ”, “Sporda Psikolojik Esneklik Ölçeği-SPEÖ” ve “Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri-SZDE” kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Sporcuların SPEÖ ve SZDE puanları görece orta seviyenin üzerinde, SMRÖ puanları ise orta seviyededir. Sporcuların cinsiyetlerine göre zihinsel dayanıklılıkları ile güven ve kontrol alt boyut puanlarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Yarışma dalı değişkenine göre sporcuların puanlarının farklılaşmadığı görülmüştür. Milli sporcu olan katılımcıların psikolojik esneklik ve zihinsel dayanıklılıkları yüksek iken; milli sporcu olmayan katılımcıların müsabaka ruminasyonları daha yüksektir. Sporcuların müsabaka ruminasyonları ile yaş ve spor yapma yılları arasında negatif yönde, spor yapma yılı ile zihinsel dayanıklılıkları arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Diğer yandan müsabaka ruminasyonu ile psikolojik esneklik ve zihinsel dayanıklılık arasında negatif bir ilişki olduğu, psikolojik esneklik ile zihinsel dayanıklılık arasında ise pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Karate sporcularında müsabaka ruminasyonu artarken psikolojik esneklik ve zihinsel dayanıklılığın azaldığı, psikolojik esneklik artarken zihinsel dayanıklılığın da arttığı söylenebilir.
30 March 2026 in Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin espor tutumları, dijital serbest zaman akış deneyimleri ve öznel zindeliklerini bazı değişkenlere göre incelemek ve değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmaya 510 üniversite öğrencisi katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak “E-spor Tutum Ölçeği-ESTÖ”, “Dijital Serbest Zaman Akış Deneyimi Ölçeği-DSZ-ADÖ” ve “Öznel Zindelik Ölçeği-ÖZÖ” kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve korelasyon testleri kullanılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre katılımcıların ESTÖ ve alt boyut puanları, DSZ-ADÖ zaman alt boyutu ve öznel zindelik puanlarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Sınıf ve günlük oyun oynama süresi değişkenine göre ESTÖ ve alt boyut puanları ile DSZ-ADÖ ve alt boyut puanları anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Günlük kullanılan internet süresi değişkenine göre ESTÖ ve alt boyut puanları ile DSZ-ADÖ ve zaman alt boyutu puanları anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir. Espor yapan katılımcıların ESTÖ ve DSZ-ADÖ toplam ve alt boyut puanları ile öznel zindelikleri daha yüksektir. Aktif spor yapan üniversite öğrencilerinin ESTÖ ve alt boyut puanları, DSZ-ADÖ ve zaman alt boyut puanı ile öznel zindelikleri daha yüksektir. ESTÖ ile DSZ-ADÖ arasında pozitif yönde ve orta düzeyde; ESTÖ ile ÖZÖ arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde; DSZ-ADÖ ile ÖZÖ arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçların, spor psikolojisi literatürüne katkı sağlamasının yanı sıra üniversite gençliğine yönelik espor ve dijital serbest zaman uygulamalarına yol gösterici olması ve bireylerin öznel zindelik gibi psikolojik özelliklerini desteklemesi beklenmektedir.
24 December 2025 in Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi
Bu araştırmada lise öğrencilerinin algılanan okul deneyimi, temel psikolojik ihtiyaçlar ve derse yönelik memnuniyetlerinin beden eğitimi dersi motivasyonunun anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmaya 379 öğrenci katılmıştır. Çalışmanın verileri “Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği”, “Algılanan Okul Deneyimleri Ölçeği”, “Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği” ve “Beden Eğitimi ve Spor Dersi Memnuniyet Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde; t-testi, ANOVA, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda, akademik motivasyon, okula bağlılık, tesis ve spor malzemesi memnuniyeti, özerklik ve yeterlik algılarının beden eğitimi dersine yönelik motivasyonun pozitif yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca algılanan okul deneyimi, beden eğitimi dersi memnuniyeti ve beden eğitimi temel psikolojik ihtiyaçlarının beden eğitimi dersine yönelik motivasyonun pozitif yordayıcıları olduğu görülmüştür. Standardize edilmiş regresyon katsayısına göre, yordayıcı değişkenlerin beden eğitimi dersine yönelik motivasyon üzerindeki göreli önem sırası algılanan okul deneyimi, beden eğitimi temel psikolojik ihtiyaçları ve beden eğitimi dersi memnuniyeti şeklindedir.