Covid- 19 salgını öncesinde hâlihazırda önemli bir öğrenme ortamı olan uzaktan eğitim, salgınla birlikte ilk ve ortaöğretim seviyesinde de tercih edilmiştir. Milyonlarca öğrenci ve öğretmenin ani bir şekilde karşı karşıya kaldığı uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi açısından işlevsel kılınabilmesi için güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması önemlidir. Bu çerçevede uzaktan eğitimin dört temel dil becerisi başta olmak üzere çeşitli yönlerden durumuna dair Türkçe öğretmenlerinden veriler elde edilmiştir. Verilerden hareketle uzaktan eğitimle ilgili dile getirilen temel problem, öğrencilerin teknik anlamda fırsat eşitliğine sahip olamamaları nedeniyle aynı oranda bu imkândan istifade edememesidir. Velilerin, öğrencilerin ve öğretmenlerin teknoloji okuryazarlığı konusunda desteklenmesinin uzaktan eğitimin işlevselliğini artıracağı uzlaşılmış bir fikirdir. Uzaktan eğitim ortamlarının daha etkin kılınması için farklı materyallerle desteklenmesi bir başka önemli husustur. Çalışmadan elde edilen verilerin ışık tuttuğu bir diğer nokta ise ölçme-değerlendirmeye yöneliktir. Uzaktan eğitim ortamının sürecin başında, ortasında ve sonunda ölçme-değerlendirme yapmaya verileri bireysel ya da kitlesel olarak karşılaştırarak daha derin analizler yapmaya imkân sağlayıcı fırsatları daha etkin bir şekilde kullanılarak değerlendirilmelidir. Eğitim Bilişim Ağı’nın bu açıdan sunduğu mevcut imkânların süreç temelli ölçme anlayışına elverişli olması bu bakımdan önemlidir. Türkçe dersi açısından uzaktan eğitimin belirli sebeplere bağlı olarak aksayan yönleri söz konusu olsa da sistemde ve paydaşların hazırbulunuşluk düzeylerinde iyileştirmeler yapıldığında uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi kazanımlarının edinilmesine son derece uygun bir zemine sahip olduğunu söylemek mümkündür.

2019 Türkçe Öğretim Programı’nı Stufflebeam’in CIPP değerlendirme modelinin bağlam, girdi, süreç ürün boyutları bağlamında öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirmeyi amaçlayan çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla Bayburt il sınırları içerisinde görev yapan 12 Türkçe öğretmeni, araştırmanın katılımcıları olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuş ve 15.01.2022-13.02.2022 tarihleri arasında yapılan görüşmelerle araştırma verileri toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizinde araştırma soruları doğrultusunda birbirine benzeyen veriler, belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde kodlanarak bir araya getirilip ve okuyucunun anlayacağı biçimde düzenlenerek yorumlanmıştır. Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda bağlam boyutu ile ilgili olarak öğrenci gereksinimlerini karşılamada programın uygun olmadığı; girdi boyutu ile ilgili olarak programdaki hedeflerin genel olarak programla uyumlu olduğu; süreç boyutunun değerlendirilmesi sonucunda uygulamada bazı sorunların yaşandığı ve bu sorunların programın başarısını etkilediği; ürün boyutu ile ilgili hedefler ile ürünler arası farklılıkların olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.

This study explores the relationship between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, with a particular emphasis on sustainability in education. While previous studies have typically examined entrepreneurship and creativity as separate concepts, often focusing on their individual dimensions, this study underscores the significance of integrating entrepreneurial and creative competencies to promote sustainable educational practices. By highlighting how teachers’ entrepreneurial and creative skills contribute to sustainable education, this study addresses the broader impact these competencies have on meeting the evolving needs and expectations of students, families, and society. This approach supports the development of a more resilient and adaptive education system that can thrive over time. The research involved 1396 classroom teachers from the Mersin province of Turkey. Analysis of the data revealed a strong positive correlation between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, indicating that teachers who exhibit higher levels of entrepreneurial traits are more likely to engage in practices that foster creativity or that teachers who exhibit higher levels of creativity nurturing behaviors are more likely to engage in entrepreneurial practices among their students. Thus, the importance of the high-level relationship between entrepreneurial behaviors and creativity-enhancing behaviors in improving sustainability in education has been revealed. This study highlights the need to integrate entrepreneurial skills into teaching practices to support a sustainable educational framework.

Dünyada meydana gelen değişim ve gelişimlerin doğrultusunda ülkeler tarafından öğretim programları sürekli olarak güncellenmektedir. Yenilenen öğretim programlarını araştırmacılar çeşitli değişkenler ve çalışma grupları doğrultusunda değerlendirmektedir. Bu kapsamda yapılan araştırmaların genel olarak eğilimlerinin belirlenmesi ve tartışılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2016-2022 yılları arasında Türkçe öğretim programları konulu yayımlanmış olan lisansüstü tezlerin ve makalelerin eğilimlerini incelemektir. Araştırmada, örneklem olarak amaçlı örnekleme çeşitlerinden ölçüt örneklemeden faydalanılmıştır. Araştırmanın birinci ölçütünü Türkçe öğretim programlarının Türkçe eğitiminde kullanımı, ikinci ölçütünü lisansüstü tezlerin ve makalelerin 2016-2022 yılları arasında yayımlanmış olması ve üçüncü ölçütünü ise YÖK Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin, DergiPark, ResearchGate ve Google Akademik veri tabanlarında bulunan çalışmalar oluşturmaktadır. Araştırmanın inceleme nesnesi Türkçe öğretim programları konu alanı temel alınarak 25.01.2023 tarihine kadar Türkçe eğitimi alanında yayımlanmış akademik çalışmalar oluşturmaktadır. Amaç doğrultusunda yapılan taramada “Yök-Tez” üzerinde toplamda 49 lisansüstü teze; “Tr Dizin, DergiPark, Researchgate ve Google Akademik” üzerinden yapılan taramada ise toplamda 64 makaleye ulaşılmıştır. Belirlenen lisansüstü tez ve makaleler; yıllara, yazar sayılarına, makale ve tezlerin türlerine, araştırma yaklaşımlarına, veri toplama araçlarına, örneklem/çalışma gruplarına, örneklem büyüklüklerine, veri analiz tekniklerine, amaçlarına, konu alanlarına, kaynak sayılarına ve üniversitelere göre dağılımları içerik analizine tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen analizler neticesinde Türkçe öğretim programlarına yönelik bilimsel çalışmaların 2019 ve 2021 yıllarında yoğunlaştığı, en fazla lisansüstü tez çalışmasının Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde yapıldığı, makalelerin çoğunlukla tek ve iki yazarlı olarak hazırlandığı, makalelerin genellikle araştırma makalesi; tezlerin ise yüksek lisans tezi olduğu, konu alanı olarak hazırlanan bilimsel çalışmalarda genellikle program değerlendirmesi konu alanının yer aldığı, bilimsel çalışmaların amaçlarına göre dağılımları incelendiğinde program incelemesi/değerlendirmesi amacı taşıdığı, makale ve tezlerde en sık seçilen araştırma yönteminin ise nitel araştırma yöntemi olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarından hareketle hazırlanacak olan yeni çalışmalar için çeşitli öneriler sunulmuştur.

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 13/05/2022 tarih ve 49594775 sayılı öğretmenlik kariyer basamakları mesleki gelişim çalışmaları ve eğitim programına ilişkin yönerge hazırlanmış ve öğretmenlerin, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselmeleriyle ilgili usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu araştırmada Resmî Gazete’de yayımlanan aday öğretmenlik ve öğretmenlik kariyer basamakları yönetmeliği ile ilgili Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi, yönetmeliğin ortaya çıkardığı sonuçların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen, desen türü olarak da betimleyici modelden faydalanılan çalışmanın verileri 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Bayburt il merkezinde görev yapan 14 Türkçe öğretmeninden toplanmıştır. Veri toplama sürecinde 14 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Türkçe öğretmenleri özelinde yapılan değerlendirmeden hareketle Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği’nin beklentileri karşılayamadığı, bunun yanı sıra yönetmeliği öğretmenlik mesleğinin kariyer mesleği olması adına oldukça önemli olduğu söylenebilir. Yönetmeliğin içeriği ve uygulanışıyla ilgili sorunların ortadan kaldırılması, sistemin eksikliklerinin giderilmesi için öğretmen görüşlerinden hareketle öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme yönetmeliği gözden geçirilmelidir.

Araştırmada Ankara Üniversitesi TÖMER ile Maarif Vakfı tarafından hazırlanan Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Programları incelenerek programların kazanım yönünden benzer ve farklı yönleri üzerinde durulmuştur. Nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesinin kullanıldığı araştırmada Ankara TÖMER tarafından hazırlanan programdaki 316 kazanımın 69’unun dinleme becerisi, 45’inin sözlü anlatım becerisi, 54’ünün karşılıklı konuşma becerisi, 90’ının okuma anlama becerisi, 58’inin yazılı anlatım becerisiyle; Maarif Vakfı’nca hazırlanan programdaki 1315 kazanımın 264’ünün dinleme/izleme becerisi, 210’unun sözlü etkileşim becerisi, 222’sinin sözlü üretim becerisi, 302’sinin okuma becerisi, 317’sinin yazma becerisiyle ilişkilendirildiği görülmüştür. Kazanımlardaki en fazla ortaklığın dinlemeyle ilgili olduğu, dinlemeyi takiben sırasıyla sözlü etkileşim ve sözlü üretim, okuma ve yazmanın takip ettiği; iki programda toplamda 61 kazanımın ortak olduğu görülmüştür. Dinleme özelindeki ortak kazanımların yönerge ve yönlendirmelere uyma, soru ifadelerini kullanma, günlük yaşamla ilgili becerileri geliştirme, söz varlığını zenginleştirme, farklı ortamlarda sunulan içerikleri takip etme becerileri; sözlü anlatım ve karşılıklı konuşma ile sözlü etkileşim ve sözlü üretimle ilgili ortak kazanımların kalıp ifadeleri kullanma, kendini ifade etme, farklı içeriklerde konuşmalar hazırlama becerileri; okumayla ilgili ortak kazanımların medya iletilerini okuma, farklı metin türleri ile aktarılan bilgileri anlama, günlük yaşamı kolaylaştırmaya dönük iletileri kavrama becerileri; yazmayla ilgili ortak kazanımların duygu ve düşünceleri aktarma, farklı içeriklerde metin hazırlama üzerine olduğu anlaşılmıştır.