Gıda neofobisi, alışılmadık ya da yeni gıdaları tecrübe etmeye yönelik gönülsüzlük durumudur. Bu çalışmada, gıda neofobisi kavramı kapsamında geçmişten günümüze yapılan araştırmaların haritası çıkarılıp gelişiminin ne yönde gittiği araştırılmıştır. Bu bağlamda nicel verilerden faydalanarak gıda neofobisine yönelik literatür bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın literatürde var olan boşlukların tespiti, doldurulması ve trendlerin belirlenmesi yönünden önem arz ettiği düşünülmektedir. Web of Science veri tabanı, 1985-2023 yılları boyunca gıda neofobisi kapsamında yayınlanmış eserlerin bilgilerinin toplanması için kullanılmıştır. Bu yıllar arasında gıda neofobisi ile alakalı Web of Science veri tabanında 1043 eser vardır. Bu eserler yayın adet ve yılına bakıldığında en çok eserin 2021 (146), 2022 (118) ve 2019 (100) senelerinde olduğu; en çok yayın yapan kişilerin adları ise; Monica Laureati, Hely Tuorila ve Cristina Proserpio olduğu tespit edilmiştir. Yayın türünün ağırlıklı olarak dergi makalesi (918) türünde olduğu; araştırma alanları açısından beslenme diyetetik (347), gıda bilimi teknolojisi (329), davranış bilimleri (224) gibi alanlar kapsamında eserler yapıldığı saptanmıştır. Ülkelere göre yayınların dağılımı ABD (232), İngiltere (142) ve İtalya (132) olarak belirlenmiştir. Eser dili olarak İngilizce (1381) seçildiği ve SCI-EXPANDED (861), SSCI (510) ve ESCI (67) gibi en iyi endekste taranan yayınların çoğunlukta olduğu anlaşılmaktadır. Gıda neofobisi ile alakalı en çok tekrarlanan anahtar sözcükler ise; 351 tekrar ile gıda neofobisi, 98 tekrar ile çocuklar, 91 tekrar ile yeni bir şeyi deneme korkusu, olduğu tespit edilmiştir.

Turizm ürünlerinin soyut olmasından kaynaklı olarak onları önceden deneyimleyip değerlendirme imkânı yoktur. Buna karşın son yıllarda hızlı bir şekilde ilerleyen teknoloji sonucunda tüketici kullandığı bir ürünü çevrimiçi siteler aracılığı ile değerlendirebilir hale gelmiştir. Yani tüketicilerin satın aldıkları ürün hakkında deneyim ve düşüncelerini online ortamda paylaşabilmeleri kolaylaşmıştır. Bu kapsamda, çalışmanın amacı; ziyaretçilerin Lületaşı Müzesi hakkında TripAdvisor platformuna yaptıkları yorumların değerlendirilmesidir. Bu amaçla Lületaşı Müzesi ziyaretçilerinin müze deneyimi konusunda olumlu ve olumsuz etkileyen öğeleri tespit edilmiş olacaktır. Bu araştırmada doküman incelemesi nitel veri toplama tekniklerinden birisi olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, TripAdvisor sitesinde yorumda bulunan tüketicilerin Eskişehir’de faaliyet gösteren Lületaşı Müzesine yapmış oldukları Türkçe yorumlar oluşturmuştur. Ziyaretçilerin 27.06.2016 – 29.05.2023 tarihleri aralığında yapmış olduğu toplam 190 yorum incelenmiştir. İncelenen bu yorumlara içerik analizi, betimsel analiz ve Kappa analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Lületaşı Müzesi’nin “mekânın temizliği, ilgili personel, çevredeki mekanlar, eserlerin niteliği, girişlerin ücretsiz oluşu, otantik atmosferin olması, alışveriş yerlerinin yeterliği ve ulaşım kolaylığı” olmak üzere toplamda sekiz alt kategori olumlu deneyim olarak tespit edilmiştir. Bunun yanında “bilgilendirme hizmeti yetersizliği, alanın küçük olması, kalabalık oluşu ve imalathane havasında olması” totalde dört alt kategori olumsuz deneyim olarak saptanmıştır.

Bu araştırmanın amacı, Web of Science'da Yavaş Şehir (Cittaslow) ile ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik analizini yapmaktır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Web of Science'daki çalışmalar VOSviewer ve Bibliometriks paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve görsel ağ haritaları oluşturulmuştur. Bu çalışma, 2002 ile 15 Temmuz 2024 tarihi arasında Web of Science'da yayınlanan toplam 122 İngilizce makaleyi kapsamaktadır. Sonuçlar, Yavaş Şehir konusunun araştırmacılar arasında giderek artan bir ilgi gördüğünü ve bu çalışmalarda kullanılan birincil anahtar kelimelerin yavaş şehir, yavaş yemek ve sürdürülebilirlik olduğunu göstermektedir. Önceden belirlenmiş kriterlere göre Yavaş Şehir çalışmaları alanında en çok atıfta bulunulan yayınlar sırasıyla Miele ve Murdoch (2002), van Bommel ve Spicer (2011), Garcia-Conesa ve ark. (2020), Avelino ve ark. (2020) ve Shepherd ve ark. (2013)’dır. Alana önemli katkılarda bulunan kurumlar arasında Turin Üniversitesi, Consiglio Nazionale Delle Ricerche Cnr, Gastronomik Bilimler Üniversitesi, Warmia Mazury Üniversitesi ve Bulgar Bilimler Akademisi yer almaktadır. En fazla araştırmaya katkıda bulunan ülkeler incelendiğinde, Yavaş Şehir kavramının doğduğu yer olan İtalya'nın, ikinci sıradaki ülkeden yaklaşık iki kat daha fazla yayın yaptığı dikkat çekmektedir. İtalya'yı Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve İspanya takip etmektedir. Araştırmacıların %87.7’sin sadece bir yayın yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırmalar Lotka yasasına göre değerlendirildiğinde ilgili alan yazının yetersiz ve geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın, ulusal alanyazında yavaş turizmi araştırmalarını bibliyometrik analiz yöntemi ile kamsamlı bir biçimde inceleyen çalışmalardan biri olması dolayısıyla alana katkı sağlaması beklenmektedir.

Bu çalışmanın amacı, kırsal turizm bağlamında yapılmış olan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizini yorumlamaktır. Literatürde kırsal turizmle alakalı lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi ile ilgili kapsamlı bir şekilde yapılmış çalışmaya rastlanılmadığı için bu tür bir araştırmanın literatürdeki boşluğu dolduracağı kanısı oluşmuştur. Bu bağlamda YÖKTEZ (Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi) platformundan “kırsal turizm” konu başlıklı yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi yapılmıştır. Bu manada 2004 – 2024 yılları arasında kırsal turizm ile ilintili yayınlanan 69 teze ulaşılmıştır. Bu tezlerin 12’si doktora tezi 57’si yüksek lisans tezidir. Araştırma kapsamına dahil edilen tezler, doküman incelemesi yöntemi ile türüne, erişilebilirlik durumuna, yazım diline, danışmanın ünvanına, üniversitelere, yıllara, enstitülere, anabilim dallarına, kullanılan anahtar kelimelere, yönteme, veri toplama tekniğine, sayfa sayısına ve kaynakça durumlarına göre bibliyometrik olarak analiz edilmiştir. Bu tezlere ilişkin bilgiler Excel programına geçirilmiştir. Grafik, yüzde ve frekans dağılımları gibi ana betimsel istatistiki yöntemlerden yararlanılarak verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular rapor halinde verilmiştir. Elde edilen verilere göre en sık kullanılan kelimeler Wordart programı ile kelime bulutu haline getirilmiştir. Bu çalışmanın tez hazırlık çabasında olan öğrencilere ve akademik danışmanlara kayda değer bilgiler sunacağı düşünülmektedir.

Günümüzde bireyler restoranları yalnızca yemek ihtiyacı giderici bir ihtiyaç unsuru olarak görmekten ziyade çibörek gibi farklı kültürlere has yiyecek içecekleri deneyimleme fırsatı sunulan işletmeler olarak değerlendirmektedirler. İnternet teknolojisi özellikle son senelerde tüketicilere satın almak istedikleri bir ürün hakkında bilgi vermenin yanı sıra ürün hakkında çevrimiçi yorumlar sayesinde bilgi sahibi olabilir hale gelmiştir. İnsanlar gitmek istedikleri yiyecek içecek işletmenin hizmet kalitesinden sunulan yemeklerin lezzetine kadar neredeyse bütün bilgileri çevrimiçi hizmet veren platformlardan almaktadır. Tripadvisor adlı site internet ortamında çevrimiçi hizmet veren dünyanın en büyük sitelerinden biridir. Bu bağlamda Araştırmanın amacı Eskişehir’de faaliyet gösteren çibörek restoranlarına yönelik Tripadvisor sitesinde yayınlanan tüketici şikâyetlerinin incelenmesidir. Bu şikâyetler ile ilgili kategorilerin belirlenmesi ve konusu olan işletmeler için çözüm önerilerinin sunulması önem arz etmektedir. Bu araştırmada doküman incelemesi nitel veri toplama tekniklerinden birisi olarak tercih kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Tripadvisor sitesinde ortalama, kötü ve berbat gibi sınıflandırmada bulunan tüketicilerin Eskişehir’de faaliyet gösteren çibörek restoranlarına yönelik yapmış oldukları Türkçe yorumlar oluşturmuştur. 05.05.2023 – 25.06.2023 tarihleri aralığında toplam 509 yorum incelenmiştir. İncelenen bu yorumlara içerik analizi ve betimsel analiz yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda şikâyet unsurları 8 ana tema altında 28 alt temaya ayrılmıştır. En fazla şikâyet unsuru yiyecek-içecek alt temasına gelirken en az şikâyet unsuru ise menü alt temasına gelmiştir.

Yoksulluk insanlığın var oluşundan bu yana önemli sorunlardan biridir. Yoksullukla mücadele konusunda bireyler çok fazla uğraş vermektedir. Yoksul yanlısı turizm bu durumu bertaraf etme konusunda verilen uğraşların sonucu olarak turizm endüstrisinde bir yaklaşım tarzıdır. Çalışmanın amacı, yoksul yanlısı turizm konusunda yayınlanmış çalışmaların bibliyometrik analizini gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, yoksul yanlısı turizm kavramı kapsamında geçmişten günümüze yapılan araştırmaların haritası çıkarılıp gelişiminin ne yönde gittiği araştırılmıştır. Nicel veriler bağlamında, yoksul yanlısı turizm kavramına ilişkin var olan literatürün sistemsel bir kısa özet olarak bibliyometrik analiz yaparak araştırmacılara arz edilmesi, var olan boşlukların tespiti, doldurulması ve trendlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Web of Science veri tabanı 2003- 2023 yılları boyunca yoksul yanlısı turizm kapsamında yayınlanmış eserlerin bilgilerinin toplanması için kullanılmıştır. Yoksul yanlısı turizm ile alakalı Web of Science veri tabanında 219 eser vardır. Bu eserler yayın adet ve yılına bakıldığında en çok eser 2017 senesinde olduğu; en çok atıf alan kişilerin adları ise; Ko Koens, Maria Jose Zapata ve David Harrison olduğu; yayın türünün ağırlıklı olarak dergi makalesi türünde olduğu; araştırma alanları açısından turizm öncelikli olduğubilinmektedir.