The slow city concept is associated with great care for the protection of the natural environment and the use of renewable energy sources. Thus, the study aimed to discuss the potential of the slow city model and the actual role of Cittaslow local governments in deploying renewable energy, based on the case study of the Polish Cittaslow Network. To achieve this aim, we carried out qualitative and quantitative data analyses, based on literature review and data for all 35 Polish Cittaslow municipalities, retrieved from: (i) development strategies (ii) a survey (iii) the Local Data Bank of Statistics Poland, (iv) the Quality of Life Synthetic Index (QLI). To process the data, we applied descriptive statistics, the Shapiro-Wilk test, the non-parametric Kruskal-Wallis test, and the Spearman’s rank test. Findings showed that the support for renewable energy deployment was not at a high level and did not correlate with the goals set in the Cittaslow development strategies. This was the result of a cumulation of pressing social and economic problems, which the local authorities in Poland are legally obliged to solve, while the implementation of renewable energy is not obligatory. The QLI for these municipalities was low and renewable energy was not a significant element in improving the quality of life of citizens.

Cross-border trade is one of the possible ways to promote sustainable development by facilitating the exchange of knowledge, technology, and resources and fostering transnational cooperation and innovation towards more environmentally and socially responsible practices. Considering this, the aim of this study was to identify the determinants of food purchases in the EU market in the complex context of factors influencing cross-border purchasing behavior. The novelty of this research lies in its focus on analyzing the determinants of food purchases by inhabitants of border regions in the EU market, specifically within the context of cross-border shopping behavior, using face-to-face self-report interviews conducted in 2022 among Lithuanian consumers purchasing food from the Polish border market. Employing multivariate analysis and scoring methods, a model of the market behavior of inhabitants of the border regions inside the European Union was built and statistically verified. The identification of key determinants, i.e., economic factors (p = 0.013), marketing factors (p = 0.003), risk related to economic factors (p = 0.036), material status (p = 0.009), professional activity (p = 0.044), and age of respondents (p = 0.020), offers valuable insights to scholars investigating consumer cross-border shopping behavior and empowers trade organizers and managers in making informed corporate strategy decisions.

Research background: Integration and globalization processes encourage activities for the development of border regions. For the north-eastern regions of Poland and the Kaliningrad region, cross-border neighbourhood enables regions to cooperate and provides an opportunity for economic and social recovery. Purpose of the article: The present article aims to analyse areas of cross-border activity taking place on the Polish-Russian borderland, based on the opinions of the inhabitants of the Kaliningrad region. Taking into account the rapidly changing political and economic conditions, as well as social relations, the following areas of Polish-Russian cross-border cooperation have been examined: economic activity, tourism, social activity, scientific cooperation, neighbourly relations. Methods: The study presents the results of the author?s own research carried out using standardized interviews with 1,022 inhabitants of the Kaliningrad region. As the research instrument, a self-designed interview questionnaire. The adopted time frame encompassed four stages of the functioning of Polish-Russian cross-border cooperation, each of them different due to political, eco-nomic and social conditions. The sample was selected using the quota method. The correspondence analysis was used for statistical tools. Findings & Value added: The suspension of local border traffic has significantly limited the development of cross-border cooperation. The Polish-Russian relations, encumbered with high risk and uncertainty, have led to a considerable decrease in cooperation between border areas. The level of risk results not only from mutual relations between Poland and Russia, but is also a consequence of political and economic relations between the European Union and the Russian Federation. In the long term perspective, local border traffic may be open and similar conditions for the functioning of cross-border cooperation may occur. Therefore, knowledge about the activity of cross-border residents of Polish-Russian border regions will be useful in counteracting the undesirable effects that may occur.

The deployment of renewable energy (RE) needs to be policy-driven and supported by public funds. Hence, the aim of this study was to find out whether urban and rural areas benefit from public funds for RE deployment equally and whether factors determining other types of investments also determine investments in RES. To do so, we carried out: (i) comparative analyses of qualitative and quantitative data describing 2642 investments in solar RE supported by the European Union funds and carried out in Poland under operational programmes in 2014–2020; (ii) multiple linear regressions, evaluating the predictions. Findings showed that principles of supporting solar RE investments were the same for all kinds of beneficiaries in both urban and rural areas. However, in rural areas, most RE investments cumulated in eastern, north-eastern and south-eastern parts of Poland, and depended only on few socio-economic characteristics. RE investments in urban areas were dispersed all over the country rather evenly and did not depend on any of the socio-economic characteristics. Individual households appeared to be important silent partners to RE investments carried out by local governments. Thus, future policies should focus on them more to increase the deployment and use of solar RE.

The sustainable economic development of a country or region can be encouraged by cross-border trade as it enables transnational cooperation and encourages entrepreneurs to search for more innovative and socially responsible practices. The Fast-Moving Consumer Goods (FMCG) sector was chosen for the research, as consumers purchase and use or consume these products frequently as they satisfy continuous consumer needs. The research supplements the scientific discussion on cross-border shopping and trade by presenting the research results from the Lithuania–Poland border region. The aim of the article is to identify the factors encouraging and suppressing Lithuanian customers shopping for FMCG in Poland. A questionnaire survey was provided in Poland and Lithuania by interviewing Lithuanians shopping for FMCG, and logistic regression was used. Key determinants of Lithuanian shopping behavior in the Polish FMCG market were established, i.e., economic and regional factors, income level, and professional activity. Finally, based on the research results, a model of Lithuanian consumer behavior in the cross-border FMCG market in Poland was composed and might be used and practically applied by local authorities and businesses to manage customer flows.

Diagnoza uwarunkowań procesów decyzyjnych, zachowań rynkowych oraz postaw czy preferencji pokolenia Z jest bardzo intersującym i jednocześnie ważnym problemem badawczym. Generacja Z to ciekawy i w wielu obszarach życia jeszcze nie dość eksplorowany badawczo segment konsumentów o dużym stopniu zróżnicowania i dynamicznie zmieniających się preferencjach rynkowych. Pokolenie Z to osoby kreatywne i nieprzewidywalne w swoich działaniach zakupowych. Doświadczenia z obserwacji zachowań poszczególnych generacji nie warunkują sukcesu rynkowego. Zmieniające się otoczenie i warunki funkcjonowania przedsiębiorstw muszą podejmować wyzwania analityczne w celu rozpoznania pokolenia, które jest niezwykle ważne w kontekście przyszłości gospodarki i budowania kapitału społecznego. Uwzględniając powyższą charakterystykę, ważne jest podejmowanie badań zmierzających do identyfikacji zachowań rynkowych, która będzie służyć usprawnianiu współpracy, budowaniu relacji i profilowaniu segmentów klientów reprezentujących pokolenie Z. Szczególnie inspirująca jest obserwacja tych zmian pokoleniowych z perspektywy przyszłości miast akademickich czy ośrodków edukacyjnych. Działania związane z przeciwdziałaniem rozprzestrzeniania się koronawirusa spowodowały zamknięcie lub ograniczenie części sektorów gospodarki. Na skutek decyzji organów centralnych zobligowano placówki oświatowe do przejścia w tryb nauczania zdalnego. W systemie szkolnictwa obowiązkowego, tj. edukacji na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym, opartym w głównej mierze na pobieraniu nauki w relatywnie niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania konsekwencje tej decyzji miały mniejsze znaczenie dla gospodarki, a w szczególności dla sektora nieruchomości. Problem ten nabrał jednak innego znaczenia w kontekście edukacji na poziomie wyższym. Edukacja zdalna poddawała często w wątpliwość konieczność pozostania w dotychczasowym miejscu pobierania nauki, pozwalając ograniczyć niepotrzebne w tej sytuacji wydatki związane m.in. z użytkowaniem mieszkań, kosztami konsumpcji. Celem zrealizowanych badań ankietowych była identyfikacja i ocena uwarunkowań zachowań rynkowych studentów UWM w Olsztynie, ze szczególnym uwzględnieniem procesów decyzyjnych przedstawicieli pokolenia Z przed i w czasie pandemii. Na potrzeby niniejszej monografii zrealizowano następujące zadania badawcze: • charakterystyka pokolenia Z i uwarunkowania funkcjonowania tej generacji na rynku, • identyfikacja wartości, postaw oraz zachowań pokolenia Z na rynku, • ocena zachowania konsumentów pokolenia Z wobec trendów konsumenckich, • określenie czynników wpływających na zachowania nabywcze pokolenia Z, • analiza zachowań konsumpcyjnych przedstawicieli pokolenia Z w kontekście ich świadomości ekologicznej, racjonalizacji konsumpcji oraz akceptacji zjawiska zrównoważonej konsumpcji, • diagnoza uwarunkowań zachowań pokolenia Z na rynku nieruchomości i rynku pracy, • ocena poziomu i struktury wydatków pokolenia Z na usługi mieszkaniowe, konsumpcję, kulturę i rekreację, usługi medyczne i upiększające oraz edukację. Opracowanie składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym z nich na podstawie dostępnych źródeł literatury opisano decyzje i zachowania rynkowe pokolenia Z. Drugi rozdział dotyczy zachowań rynkowych pokolenia Z wobec współczesnych trendów ze szczególnym uwzględnieniem postaw wobec ekologizacji życia i racjonalności decyzji konsumenckich. W trzecim rozdziale zaprezentowano wyniki badań na temat jakości życia pokolenia Z oraz zmian ich zachowań spowodowanych pandemią COVID-19. W części tej znajdują się informacje dotyczące: rynku nieruchomości i usług najmu mieszkań w Olsztynie w latach 2019–2021 (I kw.), sytuacji mieszkaniowej badanych studentów UWM przed pandemią, zmian na rynku pracy w Polsce w latach 2019–2021 (I kw.), aktywności badanych studentów UWM na rynku pracy. W rozdziale tym zawarto także dane dotyczące poziomu i struktury wydatków na kulturę i rekreację, usługi medyczne, usługi upiększające oraz edukację, a także miejsca zakupów i częstotliwości ich dokonywania. Wyniki badań mogą być wykorzystane do analizy skali i struktury potencjału rynkowego studentów oraz szacowania skali dochodów, jakie przedstawiciele pokolenia Z dostarczają zarówno do budżetu miasta, jak i budżetu wielu podmiotów gospodarczych.