A gluten-free diet is the mainstay method of treatment and the prevention of celiac disease complications. However, an inadequately balanced gluten-free diet can increase the risk of obesity, negatively affect glucose and lipid metabolism, and increase the risk of the metabolic syndrome. Therefore, an adequate nutritional counselling is necessary for patients diagnosed with celiac disease in order to prevent and treat the components of the metabolic syndrome.

Obesity is a chronic and complex disease associated with metabolic, organ and endocrine complications. In the study, we analyzed a group of 105 patients suffering from obesity without any other previously recognized serious disorders who had been referred to a single endocrine center. The study aimed to assess the prevalence of selected organ and endocrine complications by subdividing the group, firstly according to body mass index (BMI) and secondly with regard to metabolic syndrome (MetS), pre-MetS and the metabolically healthy obesity (MHO) category. We have observed that in our groups, the prevalence of hyperlipidemia, hypertension, asthma, obstructive sleep apnea (OSA) depended on BMI category, whereas the incidence of hyperlipidemia, hypertension, OSA, hypothyroidism, non-alcoholic fatty liver disease, prediabetes, and type 2 diabetes was related to the metabolic category. We concluded that the distribution of particular organ and endocrine complications change significantly with increased BMI and with the shift from MHO to pre-MetS and MetS. Thus, to determine the risk of organ and endocrine complications more effectively, BMI and metabolic status should be assessed during the examination of patients with obesity.

FODMAP jest to grupa szybko fermentujących i słabo przyswajalnych oligo-, di- i monosacharydów oraz poliolii, występująca powszechnie w wielu produktach spożywczych, których spożycie nasila objawy kliniczne ze strony przewodu pokarmowego. Ból brzucha, biegunka, wzdęcia to najczęściej wymieniane problemy pojawiające się u osób z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS) ale również u sportowców dyscyplin wytrzymałościowych. Objawy te mogą powodować złe samopoczucie, obniżać jakość oraz efektywność treningu, co w konsekwencji może wpływać na osiągane wyniki sportowe. Zastosowanie diety z ograniczeniem produktów o wysokiej zawartości FODMAP zmniejsza lub eliminuje problemy żołądkowo-jelitowe u osób z zespołem jelita nadwrażliwego. Taka interwencja żywieniowa może również przynieść potencjalne korzyści w leczeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych indukowanych wysiłkiem fizycznym. W pracy przedstawiono poszczególne składniki FODMAP, mechanizm powstawania czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego oraz zasady diety Low FODMAP. W niniejszym przeglądzie oceniono skuteczność diety z ograniczeniem łatwo fermentujących węglowodanów oraz jej ewentualnych niepożądanych następstw w leczeniu osób z IBS oraz w redukowaniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych u sportowców.

Cel badań: Celem badania była ocena stylu życia studentów kierunku Dietetyka Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Materiał i metody: Anonimowe badania przeprowadzono w grupie 100 studentów kierunku Dietetyka Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu metodą sondażu diagnostycznego, wykorzystując autorski kwestionariusz ankiety. Pytania dotyczyły zasad prawidłowego odżywiania, suplementacji i zdrowego stylu życia oraz ich zastosowania w życiu codziennym. Wyniki: Wyniki badań własnych wskazują, iż studenci Dietetyki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu w większości posiadają średni poziom wiedzy w zakresie istotnych czynników ryzyka związanych ze stylem życia, sprzyjających rozwojowi ryzyka chorób układu krążenia. 76% ankietowanych miało BMI w zakresie prawidłowej masy ciała. Respondenci preferują prozdrowotne aspekty zachowań w zakresie niepalenia papierosów, utrzymywania prawidłowej masy ciała (ok. 80% badanych w każdym zakresie) oraz utrzymywania średniego i wysokiego poziomu aktywności ruchowej (ponad 90% badanych). W przypadku wysiłku fizycznego respondenci preferują spacery, ćwiczenie na siłowni oraz bieganie, jako element prozdrowotnego stylu życia. W grupie badanej 81% samodzielnie przygotowuje posiłki. Podstawę diety ankietowanych stanowią produkty zbożowe z pełnego przemiału. Studenci dietetyki często sięgają również po chude mięso i ryby, warzywa i owoce, a także nabiał. jaja oraz mleko. Studenci Dietetyki UMP spożywają takie słodycze (41% – sporadycznie zjada kilka kostek czekolady lub ciastek, natomiast 34% codziennie spożywa przynajmniej batona lub pół czekolady) Respondenci zwracają uwagę na odpowiednią podaż płynów w ciągu dnia – 44% badanych spożywa około 2 litry płynów dziennie. Wnioski: W grupie badanych stwierdzono prozdrowotne aspekty zachowań w zakresie niepalenia papierosów, utrzymywania prawidłowej masy ciała i optymalnego poziomu aktywności ruchowej oraz przejawy antyzdrowotnego postępowania dotyczącego żywienia (głównie spożywanie słodyczy w dużych ilościach oraz jedzenie produktów typu fast food).