The membrane excitatory amino acid transporter 2 (EAAT2), encoded by SLC1A2, is responsible for the uptake and redistribution of synaptic glutamate. Glycine modulates excitatory neurotransmission. The clearance of synaptic glycine is performed by glycine transporters encoded by SLC6A9 and SLC6A5. Higher synaptic glycine and glutamate levels could enhance the activation of NMDA receptors and counteract the hypofunction of glutamate neurotransmission described in major depressive disorder (MDD). The aim of the study was to assess whether polymorphisms of SCL1A2 (rs4354668), SCL6A5 (rs2000959), and SCL6A9 (rs2486001) play a role in the development of MDD and its clinical picture in the Polish population. The study group consisted of 161 unrelated Caucasian patients with MDD and 462 healthy unrelated individuals for control. Polymorphisms were genotyped with PCR-RLFP assay. We observed that the frequency of genotype CC and allele C of the SLC1A2 polymorphism rs4354668 was twice as high in the MDD group as in control. Such differences were not detected in SLC6A5 and SLC6A9 polymorphisms. No statistically significant association of the studied SNPs (Single Nucleotide Polymorphisms) on clinical variables of the MDD was observed. The current study indicates an association of polymorphism rs4354668 in SCL1A2 with depression occurrence in the Polish population; however, further studies with larger samples should be performed to clarify these findings.

Cel pracy: Celem pracy była ocena wpływu wolontariatu na kondycję psychiczną wolontariuszy w trakcie wojny w Ukrainie.Metoda: Wykorzystując platformę społecznościową "Facebook" woluntariusze zostali poproszeni o wypełnienie autorskiego kwestionariusza, dotyczącego ich kondycji psychicznej. Link do ankiety pozostawał otwarty od kwietnia do maja 2022 roku. W sumie uzyskano 867 odpowiedzi, z czego do ostatecznej analizy włączono odpowiedzi 703 respondentów. Uczestnicy badania zostali podzieleni na trzy grupy w zależności od tego w jaki sposób wolontariat wpłynął na ich zdrowie psychiczne. Następnie wyodrębniono dwie grupy: woluntariuszy działających na terenie Ukrainy oraz tych przyjmujących uchodźców pod swój dach. W każdej z grup oceniono wpływ wolontariatu na kondycję psychiczną wolontariuszy.Wyniki: U 45.10% uczestników badania wolontariat miał pozytywny wpływ na kondycję psychiczną, 35.56% respondentów nie stwierdziło żadnego wpływu, a u 19.35% wolontariuszy doszło do pogorszenia kondycji psychicznej. Somatyczne objawy lęku występowały w 11.10% przypadków, a osiągały znaczne nasilenie w 8.25%. 14.10% uczestników częściej sięgało po substancje psychoaktywne. Wśród wolontariuszy przyjmujących uchodźców do swoich domów 52.23% odczuwało nasilone wewnętrzne napięcie i irytację. 18% wolontariuszy działających na terytorium Ukrainy zgłaszało potrzebę pomocy psychiatrycznej lub psychologicznej.Wnioski: Wpływ wolontariatu na jednostkowe zdrowie psychiczne wolontariuszy waha się od pozytywnego do negatywnego. Wyjściowy nastrój ma znaczący wpływ na kondycję psychiczną po zakończeniu wolontariatu. Zjawisko traumy pośredniej jest wciąż niewystarczająco poznane i wymaga dalszych badań.

Background and aim of this review: The ongoing opioid epidemic underscores the urgent need for innovative pharmacological and behavioral interventions to mitigate the impact of opioid use disorder (OUD). This review aims to explore theoretical overlaps between the neurobiological mechanisms underlying OUD development and the pharmacodynamic profile of methylphenidate (MPH). Particular attention is given to the potential shared molecular targets, safety considerations, and therapeutic implications of MPH use in this clinical context. Main finding: In the development of opioid dependence, the negative reinforcement of the dopaminergic transmission of the mesocorticolimbic pathway induced by the supraspinal action of opioid receptor agonists plays a major role. The induced state of hypodopaminergic and hyperadrenergic modulates the underlying disease process by affecting cognitive control, affective regulation, and motivational drive. MPH, acting as a dopamine reuptake inhibitor and modulator of vesicular monoamine transporter 2 (VMAT-2), increases extracellular dopamine availability and enhances dopaminergic signaling, suggesting potential utility in restoring dopaminergic tone in OUD. Additionally, MPH has shown efficacy in hypoactive delirium in patients with terminal cancer, improving both cognitive function and psychomotor drive. Conclusions and future perspectives: There appear to be converging neurobiological mechanisms between the action of MPH and the pathophysiology of OUD, particularly within the dopaminergic system. However, well-designed clinical trials are essential to identify the patient subgroups that may benefit from adjunctive MPH treatment, to evaluate its efficacy in this setting, and to assess the long-term safety and risk profile of stimulant use in individuals with OUD.

Zabiegi elektrowstrząsowe (EW) pozostają najskuteczniejszą metodą leczenia ostrych stanów psychicznych w psychiatrii. Postęp jaki dokonał się w anestezjologii na przestrzeni ostatnich lat pozwala na personalizację i optymalizację samych elektrowstrząsów poprzez interwencje czysto anestezjologiczne. Niewiele istnieje w medycynie procedur, gdzie znieczulenie w tak bezpośredni sposób wpływałoby na skuteczność, czy wręcz powodzenie, danego zabiegu. Kluczowym aspektem elektrowstrząsów jest dobór odpowiedniego środka znieczulającego. W polskich warunkach mamy do wyboru tiopental, propofol, etomidat i ketaminę - każdy o innych, unikalnych właściwościach oraz innym wpływie na generowany napad padaczkowy i bezpieczeństwo hemodynamiczne pacjenta. Optymalnym z perspektywy psychiatry wydaje się etomidat oraz ketamina, które nie wykazują działania przeciwpadaczkowego i umożliwiają użycie mniejszych wartości energii, co przekłada się na mniejsze ryzyko zaburzeń funkcji poznawczych. Ich zastosowanie wiąże się natomiast z częstszymi przypadkami hipertensji i tachykardii. Ketofol, mieszanina ketaminy i propofolu, pozwala złagodzić nadmierny wzrost ciśnienia tętniczego i tętna poprzez hemostabilizującą własność profofolu. Kolejnym istotnym zagadnieniem jest dawka użytego anestetyku czyli głębokość znieczulenia, którą możemy monitorować przy użyciu indeksu bispektralnego. Zbyt głębokie znieczulenie wiązać będzie się z mniejszą skuteczności samego zabiegu. Przepływ prądu elektrycznego wymaga pełnego zwiotczenia mięśni pacjenta. Lekiem z wyboru pozostaje sukcynylocholina, będąca depolaryzującym środkiem zwiotczającym. W przypadku przeciwwskazań do jej zastosowania użyteczne okazują się środki niedepolaryzujące, takie jak miwakurium czy rokuronium, choć czas trwania zabiegu zdecydowanie się wydłuża. Sugammadeks pozwala na pełne zniesienie zwiotczenia wywołanego rokuronium, jednak pozostaje lekiem finansowo z reguły nieosiągalnym.

We present a case study of a patient who was hospitalized with the initial diagnosis of psychotic depression with predominant delusions of poverty. During his hospital stay despite antidepressant and antipsychotic treatment with 150 mg of sertraline and 20 mg of olanzapine per day, no symptomatic improvement was achieved. Besides, the psychotic features have risen to the fore along with inadequately vaguely expressed affective component. What drew attention was the coherence and permanence of delusional judgements, which, albeit variable in expression, always concerned one theme - the belief of an inevitable bankruptcy. The whole clinical picture, both with the objectifying interview defining the order of emerging symptoms, was suggestive and the verification of diagnosis was made. Persistent delusional disorder with delusions of poverty with subsequent mood disorder was diagnosed. The treatment with 275 mg of clozapine per day was started and we observed a slow gradual withdrawal of psychosis as well as a total normalization of the affective range. The case illustrates the importance of differential diagnosis of mental states in which psychotic features coexist with affective symptoms. It is helpful to determine the sequence of the symptoms development. It should be noted that although the ICD-10 classification distinguishes exclusively 7 subtypes of persistent delusional disorder, in the clinical practice we can encounter other thematic areas of psychosis. It brings substantial therapeutic and prognostic implications.

Background: Delirium is a rare but clinically significant complication of opioid withdrawal that remains poorly characterized in the literature. While classical withdrawal symptoms are well recognized, atypical presentations such as delirium are less frequently reported and often challenging to diagnose due to symptom overlap and heterogeneity of withdrawal syndromes. Methods: In this systematic review, we systematically analyzed available case reports and case series describing delirium precipitated by spontaneous opioid withdrawal, tapering, or antagonist-induced withdrawal. Twelve papers met inclusion criteria, comprising a total of fifteen case reports. Results: Most patients (n = 15) developed delirium within hours to days of withdrawal onset, often with fluctuating consciousness, disorientation, perceptual disturbances, and psychomotor changes. Reported risk factors included psychiatric comorbidity (major depressive disorder, anxiety disorder), concomitant use of psychotropic medication, rapid detoxification protocols, and potential exposure to adulterated substances. Management strategies varied but generally involved supportive care, benzodiazepines, antipsychotics, or reinstatement of opioid agonists. Conclusions: The findings highlight the need for heightened clinical awareness, careful differentiation from other withdrawal-related neuropsychiatric states, and systematic exclusion of organic etiologies. Despite the increasing number of patients affected by OWS, the knowledge available to date is based on case reports and a small case series, making it impossible to critically assess the prevalence or identify risk factors. Future research should aim to identify risk factors, optimize treatment, and explore novel diagnostic approaches, including AI-driven monitoring and connectomic analyses, to improve early detection and therapeutic outcomes in opioid withdrawal-associated delirium.