Nüfusun hızlı artışı ve sanayileşmenin sürekli gelişmesi, enerjiye olan talebi her geçen gün artırmaktadır. Geleneksel enerji tedarik yöntemleri ise, dünyadaki ekolojik krizin başlıca sebepleri arasındadır. Bu nedenle yenilenebilir kaynaklara yöneliş giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Mevcut enerji talebini çoğunlukla fosil yakıtlardan karşılayan Türkiye, enerjide dışa bağımlılık görünümü arz etmektedir. Bu durum ülkemizde yenilenebilir enerji (YE) potansiyellerinin kullanıma kazandırılmasının oldukça önemli olduğunu göstermektedir. Türkiye nüfusunun ve ekonomik faaliyetlerinin önemli bir kısmına sahip olan İstanbul da, enerji ithal eden bir kenttir ve yenilenebilir kaynaklardan yeterli oranda faydalanamamaktadır. Mevcut çalışmada İstanbul’da YE kullanımının artırılması için politika önerileri geliştirmek hedeflenmiştir. Bu amaçla, sektördeki mevcut düzenlemeler değerlendirilmiş, birincil kaynaklardan yararlanılmış, iyi şehir/ülke uygulamaları incelenmiş ve belediye ve özel sektör temsilcileri ile açık uçlu yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında i) İstanbul’da YE kaynaklarının enerji tedarikindeki payının artırılması için şehrin ihtiyaçlarını önceleyen düzenlemeler ve planların hayata geçirilmesinin, ii) ulusal enerji politikalarıyla uyumlu eylem planlarının yapılmasının, iii) merkezi yönetimle yerel yönetimlerin koordinasyon içerisinde çalışmasına yönelik yasal düzenlemelerin yapılmasının, iv) şehirdeki altyapı ve elektrik şebeke sisteminin de yeni teknolojileri ve kaynakları destekleyecek şekilde geliştirilmesinin ve v) İstanbul’un YE potansiyelinin güncel olarak ölçülüp, kamuoyuyla paylaşılmasının Türkiye’de YE sektörünün gelişmesine katkı sunacağı tespit edilmiştir.
The negative environmental effects of global civil aviation growth since the 19th century lead to the emergence of the “sustainable aviation” concept. This study aims to determine the current status of sustainability discussions in developing Turkish civil aviation and its alignment with global sustainable aviation policies. The research data are collected through document analysis and key expert interviews. Document analysis is to review reports on sustainable aviation and to compare two cases of AirFrance‐KLM and Turkish Airlines. Semi‐structured interviews are conducted with key experts from airline companies, public institutions, and subsidiary services in the Turkish aviation sector. The analysis results are presented under the themes of “institutional, conceptual, Turkey's current situation, motivations, role of international organizations, cooperation and coordination, problems and obstacles.” The results show that the Turkish civil aviation industry is enthusiastic about catching up with international standards and is successful in keeping up with the latest technologies. The private sector is leading the sector by targeting global competitiveness. Current deficiencies stem from legislation, incentives, obligations, resources, and environmental awareness. The main contribution is to be the first source and guide for future studies that aim to shed light on policymaking in Turkey as an emerging country case.
The Technological Innovation System (TIS) is a theoretical approach to the analysis of a new technology's diffusion dynamics. The development and establishment of market-related structures are essential for maturing a TIS and its long-term success, especially at the beginning of sectoral development. In this paper, we focus on market formation in the Turkish solar electricity generation TIS to understand how the market forms. We made an empirical study and benefitted from structural analysis, functional analysis, and process analysis to point out how green transition efforts have started with the market formation process in the Turkish solar energy sector during the first phase of sectoral development. We conducted fifty-seven interviews with key experts in the energy sector in the 2013-2015 period when the sector just started to develop. The structural analysis showed that the most active actors are companies, consultancy organizations, public organizations, and real persons; networks are associations and cooperative organizations, and institutions are general legislation and political developments. The process analysis showed that the constitutive processes are institutionalizing and associating for the formation of market segments, and competing and communicating for the formation of market transactions. The functional analysis pointed out that at the beginning of the TIS development, the market formation was in the nursing phase, but developing very fast.
Hidrojen teknolojileri araştırmaları; hidrojenin petrol rafinerilerinde, çelik üretimi ve kimyasal üretim gibi sanayi üretiminde ve çeşitli kaynaklarla yakıt elde edilmesinde kullanılması, güç kaynağı olarak sistemi güçlendirmesi, suyun elektrolizi yoluyla elde edilmesi, enerji taşıyıcısı olarak sisteme dahil olması, depolama, taşıma ve ulaşım, havacılık ve uzay, evsel kullanım, risk ve güvenlik sorunları konularının etkileştiği bir araştırma alanıdır. Toplumsal gerçekliğe ve doğanın kendisine içkin olan bu karmaşık yapı, hidrojen teknolojileri araştırmalarının disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle çalışmanın amacı, hidrojen araştırmalarının disiplinlerarası bu yapısında toplumsal bilimler alanlarının rolünü ve katkısını belirlemektir. Bu amaçla ilgili kavramlar yardımıyla hidrojen teknolojileri araştırmaları alanında 1975-2021 yılları arasında Web of Science (WoS) Sosyal Bilimler Atıf Endeksinde dizinlenmiş 379 makale analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre son 10 yılda hidrojen teknolojileri araştırmaları alanında yayın sayısı ve atıf sayısı hızla artmaktadır. Yayınların yarısından fazlasının birden fazla yazarlı olması, bu alanda yazarlar arasındaki etkileşim ve işbirliğinin yoğun olduğunu göstermektedir. Hidrojen teknolojileri alanındaki bu araştırmalar, “Teknik ve Sistemsel Bağlam”, “Enerji taşıyıcı olarak Hidrojen”, “Politik Arkaplan”, “Ulaşım ve Davranışsal Faktörler” ve “Altyapı ve Tasarım” olarak isimlendirilen beş tematik kümede toplanmıştır ve bu kümelerin birleşimini bütüncül bir toplumsal-teknik sistem olarak ele almak mümkündür. Anahtar kelime analizi, zaman geçtikçe alandaki araştırmaların toplumsal boyutlarının ve etkilerinin daha detaylı incelendiğini göstermektedir. Tematik konu haritası ise, hidrojen teknolojileri sisteminin bir bütün olarak tüm boyutlarıyla ele alındığı göstermektedir.
Türkiye’nin Ulusal Katkı Beyanında yer alan karbonsuzlaştırma hedeflerine ulaşması, ulaşım sektöründe temiz teknolojilerin yaygınlaşmasını gerektirmektedir. Elektrikli araçlar bu dönüşümde merkezi bir rol oynarken, batarya ve depolama teknolojilerinde kullanılan hammaddeler ve kritik mineraller ise bu bağlamda öne çıkmaktadır. Üretim ve dış ticaret verileri incelendiğinde, Türkiye’nin gerekli malzemelerin tedariğinde göze çarpan dışa bağımlılığı kırılganlık yaratmakta ve bu nedenle de kritik mineraller için sanayi ve teknoloji politikalarının geliştirilmesi önem kazanmaktadır. Küresel bağlamda da, Çin’in hammadde kaynaklarına hâkimiyeti ve ABD-Çin gerilimleri bu alandaki riskleri artırmaktadır. Çalışmanın amacı, elektrikli araçlar için gerekli hammaddelerden olan kritik minerallerin dış ticaret ve üretim verileri üzerinden piyasa analizini yaparak Türkiye’deki mevcut durumu değerlendirmek ve sürdürülebilir dönüşümün sağlanması için bu sektörde atılabilecek adımlara yönelik öneriler geliştirmektir. Analiz sonuçları, Türkiye’nin yerli üretim, Ar-Ge ve tedarik zincirini güçlendirme politikalarıyla sektörel entegrasyon sağlamasının, özellikle kritik minerallerin rekabet gücünün artırılması ve sürdürülebilir dönüşümün sağlanabilmesi için gerekli olduğunu göstermiştir.