Although the health effects of olive phenolics, hydroxytyrosol (HX), are well known, their utilisation is not at the forefront of the phenolics market. Besides, 99% of olive phenolics are lost during olive oil production (2.2 million tons year−1). This study aims to develop a functional hydrogel for functional foods using commercial olive powder derived from olive mill wastewater and methylcellulose (MC). The final hydrogel recipe, a multi-hydrocolloid recipe (MC and gelatine with low gelling temperature) based on minimum HX loss and acceptable sensory properties, was created by examining interactions of HX with salt, sugar, and citric acid in MC by a modified UPLC-UV method and expert sensory panellists. Finally, two dairy bases were created for the hydrogel with the best aroma match, and consumer-accepted dessert (72%) and appetiser (58%) providing the health claims of European Food Safety Authority (EFSA) (2 mg day−1 of HX) were produced. Moreover, a sample methodology has been developed.

Coğrafi işaret tescili, bir ürünün kalitesi, gelenekselliği ve yöresel nitelikleri ile bağlantılı olarak pazarda tanınmasını sağlamaktadır. Son yıllarda coğrafi işaretli ürünlerin sayısı hızla artmaktadır. Ancak, coğrafi işaret kullanımında etkin bir denetim mekanizması oluşturulmadığında, tüketici güveni zedelenmekte, haksız rekabet artmakta ve gerçek üreticiler zarar görmektedir. Bu nedenle, coğrafi işaretten beklenen faydaların sağlanması, etkin bir denetim sisteminin varlığına bağlıdır. Bu çalışmada, coğrafi işaretli ürünlerin TS EN ISO/IEC 17065 standardına göre akredite bir kuruluş tarafından denetlenmesini ve belgelendirmesini sağlayacak belgelendirme programının temel unsurları tasarlanmıştır. Bu çalışmanın amacı coğrafi işaret tescil şartlarında belirlenen özelikler çerçevesinde denetim mekanizmasının güçlendirilmesi ve pazara sunulan ürünlerde tüketici güvenini tesis edecek şekilde belgelendirme döngüsünden geçirilmesi için örnek bir belgelendirme programının tasarlanmasıdır. Programın ana esaslarının belirlenmesinde, Türkiye'de ve Avrupa Birliği'nde coğrafi işaret tesciline sahip "Malatya Kayısısı" örnek olarak seçilmiştir. Dünya kayısı üretim ve ihracatında birinci sırada yer alan Malatya’da, örnekleme yöntemiyle seçilen 80 kayısı işletmesinde anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, işletmelerin %47.50'si coğrafi işaret kullanırken, %52.50'si kullanmamaktadır. Coğrafi işaret kullanmayanların %35.71'i ürünlerini pazarladıkları yerlerin talep etmediğini, %33.33'ü ihtiyaç duymadıklarını, %30.95'i ise konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarını belirtmiştir. Buna karşın, işletmelerin %85.00'i belgelendirme programı oluşturulması durumunda “Malatya Kayısısı” coğrafi işaretinin belgelendirilmesini talep edeceklerini ifade etmiştir. Bu sonuçlar, coğrafi işaretli ürünler için akredite bir belgelendirme programının geliştirilmesinin, hem üreticiler hem de tüketiciler açısından önemli bir gereklilik olduğunu ortaya koymaktadır.