Over 200 million children and adolescents live in countries affected by violent conflict, are likely to have complex mental health needs, and struggle to access traditional mental health services. Digital mental health interventions have the potential to overcome some of the barriers in accessing mental health support. We performed a scoping review to map existing digital mental health interventions relevant for children and adolescents affected by war, examine the strength of the evidence base, and inform the development of future interventions. Based on a pre-registered strategy, we systematically searched MEDLINE, Embase, Global Health, APA PsychInfo, and Google Scholar from the creation of each database to 30th September 2022, identifying k=6,843 studies. Our systematic search was complemented by extensive consultation with experts from the GROW Network. The systematic search identified 6 relevant studies: one evaluating digital mental health interventions for children and adolescents affected by war and five for those affected by disasters. Experts identified 35 interventions of possible relevance. The interventions spanned from universal prevention to specialist-guided treatment. Most interventions directly targeted young people and parents/carers and were self-guided. A quarter of the interventions were tested through randomized controlled trials. Because most interventions were not culturally or linguistically adapted to relevant contexts, their implementation potential was unclear. There is very limited evidence for the use of digital mental health interventions for children and adolescents affected by war at present. The review provides a framework to inform the development of new interventions.

Doznania podobne do psychotycznych (psychotic-like experiences, PLE) są to zwiewne, subkliniczne objawy wytwórcze występujące dość często w populacji ogólnej osób zdrowych. Wśród dzieci i młodzieży rozpowszechnienie PLE prawdopodobnie zależy od wieku i jest większe wśród osób młodszych niż u starszych adolescentów. Zaburzenia podobne do psychotycznych bywają traktowane jako element poszerzonego fenotypu psychozy – według niektórych badań czynniki ryzyka występowania PLE są zbliżone do czynników ryzyka rozwoju schizofrenii. Inne prace sugerują, że występowanie PLE jest związane z ryzykiem występowania innych objawów psychopatologicznych, między innymi objawów depresyjnych, tendencji suicydalnych i nieprawidłowego funkcjonowania w różnych obszarach. Niewykluczone, że PLE są związane z ryzykiem rozwoju psychozy, dotyczy to jednak niewielkiego odsetka osób badanych; wydaje się natomiast, że występowanie PLE jest również czynnikiem ryzyka rozwoju innych zaburzeń psychicznych. U większości dzieci i adolescentów doświadczających PLE doznania te ustępują w toku obserwacji. PLE prawdopodobnie są zjawiskiem heterogennym, obejmującym zarówno podtyp związany z ryzykiem rozwoju psychozy, objawy wynikające z innym zaburzeń psychicznych jak i doznania mieszczące się w obszarze normy. Brak powszechnie akceptowanej definicji PLE oraz duża różnorodność metodologii badawczej utrudniają jednoznaczną interpretację dotychczasowych badań.

W niniejszej pracy przedstawiono przegląd literatury dotyczącej zespołu katatonicznego ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki wieku rozwojowego. Najnowsze klasyfikacje wprowadziły zmiany w dotychczasowym rozumieniu katatonii. Katatonia może być rozpoznana jako odrębny zespół lub jako zespół towarzyszący innym zaburzeniom psychicznym. Kryteria diagnostyczne dla katatonii u dzieci i młodzieży są tożsame z kryteriami dla dorosłych, jednakże badacze zwracają uwagę na pewne odmienności obrazu klinicznego i względnie wysoki procent pacjentów ze schorzeniami somatycznymi, których manifestacją kliniczną jest zespół katatoniczny. Rośnie także liczba badań dotycząca współwystępowania katatonii i całościowych zaburzeń rozwoju. Z kolei schorzeniami opisywanymi w literaturze, lecz nieujętymi w sposób ścisły w klasyfikacjach jest przewlekły zespół odmowy i ostra śmiertelna katatonia. W niniejszej pracy omówiono także podstawowe zasady leczenia. Podstawowym leczeniem w katatonii jest stosowanie benzodiazepin i elektrowstrząsów. Zagadnienie diagnozy i leczenia katatonii ma duże znaczenie praktyczne. Jest to schorzenie, które nieprawidłowo rozpoznane i leczone może prowadzić do śmierci – a równocześnie jest to także choroba, w której dysponujemy skutecznym leczeniem.

Background: Both cognitive impairment and formal thought disorder (communication disturbances) found in patients with schizophrenia are also commonly observed in their relatives. Recently, the role of such deficits as putative endophenotypes of schizophrenia has been proposed. However, in a majority of studies, the families of adult patients were assessed whereas the relatives of early-onset psychotic subjects were rarely studied. The aim of our study was to evaluate the presence of cognitive impairment and formal thought disorders in parents of adolescents with a diagnosis of schizophrenia spectrum disorder (SSD) and in matched healthy controls. Method: Thirty-eight parents of 29 SSD adolescents and 38 healthy controls were assessed with a battery of neurocognitive tests and the Thought, Language and Communication Scale. Results: Parents of schizophrenia patients showed an increased tendency for perseverative thinking when compared to matched healthy controls. No statistically significant differences in cognitive functioning were observed between the groups. Conclusion: These results may suggest the need for further exploration of communication disturbances as a potential endophenotypic marker of early-onset schizophrenia.