This paper is based on the results of an extensive (840-page) report of the Committee on National Spatial Development of the Polish Academy of Sciences, entitled Studies on Spatial Chaos (edited by A. Kowalewski, T, Markowski and P. Śleszyński—Studia KPZK PAN, vol. 182, Warsaw 2018—in Polish). Its aim was to conduct a comprehensive and detailed study on the problem of spatial chaos (spatial disorder), including an estimate of economic costs in Poland. For this purpose, literature was queried (articles and reports, etc.) and special analyses were prepared for this purpose. The total annual costs of spatial chaos were estimated at not less than 20 billion euros per year. The conclusions also proposed solutions and suggestions (for the government and local governments), which may reduce the acute costs of spatial chaos in society and economy.

Doświadczenie wielu miast potwierdza, że odwrócenie wektora spirali zapaści i przekształcenie jej w spiralę rozwoju (regeneratywności) nie powiedzie się przy użyciu tradycyjnych instrumentów finansowych i planistycznych. Wszystkie działania na rzecz wytworzenia zdolności regeneratywnej osadzone są w szerokim kontekście (uwarunkowaniu) instytucjonalnym, a przede wszystkim kulturowym. W artykule koncentrujemy się na kulturze jako zjawisku warunkującym procesy regeneracyjne miast i wpływającym na nie i jako „przedmiocie” długookresowego oddziaływania polityk publicznych w celu stworzenia trwałych kulturowych uwarunkowań regeneratywnego metabolizmu miast. Zamierzeniem autorów jest systematyzacja pojęć i identyfikacja kluczowych wyzwań regeneratywności oraz określenie wpływu kultury na rozwój regeneratywny przez rozpoznanie działań warunkujących budowanie regeneratywności miast.