There is a shifting paradigm in gifted education from person-based approaches (i.e., identifying giftedness) to process-based approaches (i.e., transacting giftedness). This new framework is centered on enriching educational opportunities that will make the process meaningful (i.e., gifted) to everyone in a setting. However, little is known about how this renewed perspective can be applied in teacher professional development. In line with the socio-ecological models, our study aims to identify the best appropriate model to describe teacher self-efficacy (i.e., the dependent variable in the study) as professional development from an ecological perspective and to propose an ecologically intelligent school (EIS) for the advancement of self-efficacy. Structural equation modeling (SEM) was performed to create a model using TALIS 2018 dataset. Afterward, indices of goodness-of-fit criteria were examined for each model. The results indicate that there is a complex ecological background, in that various factors affect the dependent variable. Model 3 was determined as the most suitable model that can be proposed as an ecologically intelligent school (EIS) for the advancement of self-efficacy. The factors within the three layers of the socio-ecological model—communication with teachers, communication with students, school climate, and feeling valued by the national level—altogether created an appropriate model explaining teacher professional development, regarding self-efficacy.

This study aims to discover the best appropriate model to explain reading success of academically gifted students through the ecological model. Three models (i.e., Model 1, Model 2, and Model 3) were created by using three layers of the ecological model to investigate the ecological background of reading success. In line with the literature, seven explanatory factors were examined among the items in the student questionnaire of PISA 2018. Exploratory factor analysis to detect factors and confirmatory factor analysis to validate them were used respectively. Cronbach’s Alpha values of each factor (internal consistency) were also calculated. Structural equation modeling was performed to create a model explaining reading success. Afterward, indices of goodness-fit-criteria were examined. The findings indicated that there is a complex background for reading. All factors (i.e., perception of difficulties, perception of competence in reading, enjoyment of reading, teacher support, teacher feedback, value of school and disciplinary climate in the classroom) have a significant effect on reading. According to the results, Model 3 has the best model fit indices among other models. This model, having more complexity and interaction among latent variables, was found as the most comprehensive and appropriate model due to being coherent with the ecological model.

Ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesi maddenin kendisi ve maddeye yönelik katılımcı tepkilerine odaklı bir yaklaşımla sürmektedir. 21. yüzyılda Türkçenin ölçülmesi ise MEB ve ÖSYM öncülüğündeki testler yoluyla gerçekleşmekte ve aynı yaklaşımla paydaşlar tarafından yürütülmektedir. Bununla beraber Dünya’da maddeye tepki sürecinin ekolojik arka planının araştırılması ehemmiyetini giderek artırmaktadır. Madde tepki sürecinde madde ile karşılaşan katılımcı, tepkisinde arka plandaki kompleks bir ekolojik örüntüden etkilenmektedir. Dolayısıyla ilgili örüntünün geçerlilik araştırmalarına dâhil edilmemesi tablonun sınırlı görülebilmesine ve ölçme sonuçlarının eksik yorumlanmasına neden olmaktadır. Madde yanlılığı araştırmalarının mühim bir parçası olan diferansiyel madde fonksiyonunu belirlemeye yönelik çalışmalar bu noktada umut vermektedir. Buradan hareketle Türkçenin ana dili olarak ölçülmesindeki kısıtlı yaklaşımlara da karşılık 3 adımda bu çalışma şekillendirilmiştir. Birinci adımda ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve sunulmuştur. İkinci adımda madde tepki sürecinin ekolojisi tartışılmıştır. Üçüncü adımda kompleks arka planın keşfi için diferansiyel madde fonksiyonu araştırmalarından potansiyel bir çözüm olarak Zumbo ve diğerleri (2015) tarafından geliştirilen ekolojik model tanıtılmıştır. Son aşamada ise kurum bazında MEB ve ÖSYM başta olmak üzere madde yazarları, araştırmacılar ve politika yapıcılar için tavsiye ve teklifler sıralanmıştır. Tartışmanın çıkarımından hareketle ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesinde ekolojik yaklaşımın ve ekolojik modelin geçerlilik araştırmaları için büyük bir potansiyel taşıdığı söylenebilir. Dolayısıyla Türkiye’nin ölçme ihtiyaçlarına uygun olarak ekoloji tabanlı bir perspektifin Türkçenin ana dilinde ölçülmesine adapte edilmesi gerekmektedir. Böylece Türkçe dersi öğretim programının ölçmeye ve değerlendirmeye yönelik yaklaşım ihtiyacının karşılanması mümkün olacaktır.

Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme alanındaki araştırmalar için modellerin yeni dil öğrenmeye yönelik tutuma etkisi şu ana kadar az ilgi görmüş başlıklardan biridir. Yeni modellerin geliştirilmesi öğrenme ve öğretme süreçlerinin verimliliğine de katkı sağlama ihtimali sunmaktadır. Yabancılara Türkçe öğretiminde ise model geliştirme çalışmalarına az yer verildiği görülmektedir. Modellerin uygulanması ise çok yönlü olarak öğrenme hedeflerinin gerçekleşmesine katkı sunmaktadır. Bu sebeple çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan Düşünce Atölyesi Modelinin (DAM) yabancı dil olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutuma etkisi incelenmiştir. 2017-2018 eğitim-öğretim yılında C1 seviyesindeki akademik Türkçe kurundaki öğrencilere yapılan araştırmanın katılımcılarını deney grubunda Yıldız TÖMER (n= 12), kontrol grubunu ise AİBÜ TÖMER (n= 14) öğrencileri oluşturmuştur. Katılımcıların yabancı dil olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutumu ise ön-test son-test yarı-deneyli desende incelenmiştir. Ayrıca deney sürecini daha iyi anlayabilmek için yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla veri toplanmış ve rapora eklenmiş, böylece deneyin farklı değişkenlerdeki muhtemel etkilerinin de kaydedilmesi istenmiştir. Sonuçlar deney grubu puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı seviyede iyileşme olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca nitel verilerden elde edilen sonuçlar da modelin iletişim becerileri ve eleştirel düşünme becerilerinde katkı sağladığına işaret etmektedir. Böylece Düşünce Atölyesi modelinin yabancı dil olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutum başta olmak üzere akademik Türkçe seviyesindeki öğrencilerin iletişim becerileri ve eleştirel düşünme değişkenleri için çok yönlü katkı sunma potansiyeline sahip olduğu söylenebilir. Sonuçlar ışığında Düşünce Atölyesi modelinin yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılması faydalı olabileceği görülmüştür. Bu doğrultuda farklı gruplarda yapılacak uygulamalar modelin etkilerinin daha derinlikli anlaşılmasına katkı sunacaktır.

Educational films, beginning with Çalıkuşu in the 1960s, have increasingly expanded their presence in Turkish cinema. These films not only reflect societal perceptions of education but also provide a condensed overview of the history of Turkish education. Thus, education in Turkish cinema has emerged as a significant cultural phenomenon. This study examined the most critically acclaimed Turkish film with an educational theme from each decade since the 1960s, as determined by Internet Movie Database (IMDb) scores (Çalıkuşu, The Chaos Class, A Season in Hakkari, Bullshit, On the Way to School, and Brother’s Keeper). Phenomenology was used as the research design to examine how education is represented as a cultural and educational phenomenon in Turkish cinema. The data were analyzed using open coding within the thematic analysis method, using NVivo 8 software within the ecological framework. The findings revealed ecological patterns influencing the teacher-student relationship and identified the depiction of the "burnout school" in The Chaos Class. Qualitative models were developed for each film, and three key themes emerged: (1) The behaviorist approach is prominently reflected in the films, including those set in the 21st century; (2) Throughout cinematic history, characters such as teachers, students, school staff, and families are depicted as being influenced by complex ecological factors; and (3) In every decade, films provide rich insights into the ecological background of education, particularly in the areas of values education, teaching methods, classroom and school management, and measurement and evaluation. Thus, Turkish cinema not only serves as a mirror reflecting the trajectory of educational history but also holds the potential to shape society's perceptions of education.