This study aims to discover the best appropriate model to explain reading success of academically gifted students through the ecological model. Three models (i.e., Model 1, Model 2, and Model 3) were created by using three layers of the ecological model to investigate the ecological background of reading success. In line with the literature, seven explanatory factors were examined among the items in the student questionnaire of PISA 2018. Exploratory factor analysis to detect factors and confirmatory factor analysis to validate them were used respectively. Cronbach’s Alpha values of each factor (internal consistency) were also calculated. Structural equation modeling was performed to create a model explaining reading success. Afterward, indices of goodness-fit-criteria were examined. The findings indicated that there is a complex background for reading. All factors (i.e., perception of difficulties, perception of competence in reading, enjoyment of reading, teacher support, teacher feedback, value of school and disciplinary climate in the classroom) have a significant effect on reading. According to the results, Model 3 has the best model fit indices among other models. This model, having more complexity and interaction among latent variables, was found as the most comprehensive and appropriate model due to being coherent with the ecological model.

This study aimed to develop Turkish Teacher Candidates’ Self-Efficacies to Use Listening Strategies Scale. Therefore, the study was designed in sequential explanatory design, and sequential timing has been followed. First, the interview study was conducted with 40 participants, and the qualitative data were analyzed through content analysis. Subsequently, an item pool was designed via the findings obtained from the qualitative findings and literature review. Afterward, the draft form was applied to Turkish teacher candidates and 345 valid forms were obtained. As a result of the exploratory factor analysis conducted for the data obtained, we determined that the items were collected in four factors in total. The Cronbach’s alpha coefficient was calculated as .927 for the scale. Confirmatory factor analysis was performed in the last stage, and finally, we found that all factors are statistically significant and the obtained model has a good fit. In addition, we determined that the qualitative findings have chronological categorization and the quantitative findings have thematical categorization. This means that thematic categorization to the listening strategies can be more appropriate for listening skills. Consequently, the scale can be used in determining the self-efficacy perceptions of Turkish teacher candidates to use listening strategies. Furthermore, the scale can contribute to similar studies in the literature.

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi sürecinde, öğrencilerin okuma-anlama becerilerini geliştirme sürecinin temel aracı metinlerdir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin Türkçe metinlere dair tutumlarını belirlemek için likert tipi bir ölçek geliştirilmiştir. Çalışmaya araştırmacılar tarafından geliştirilen 90 soruluk madde havuzu ile başlanmış, sonrasında 5 uzmandan gelen değerlendirmeler ışığında Lawshe analizi ile yapılan kapsam geçerliliği işlemi sonucu 44 maddelik taslak ölçek yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B2 ve üstü seviyede 192 öğrenciye uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi ile maddelerin toplam 4 faktörde toplandığı, açıklanan toplam varyans miktarının yaklaşık % 48,53 olduğu, faktörler arasında anlamlı korelasyonların olduğu belirlenmiştir. Madde-toplam ve madde-kalan korelasyonları anlamlı ve maddelerin ayırt edici olduğu saptanmıştır. Çalışma sonunda Cronbach’s Alpha katsayısı ölçek toplamı için alfa ,799 olarak hesaplanmıştır. Faktörler arasında ise birinci faktör için ,827; ikinci faktör için ,807; üçüncü faktör için ,659; dördüncü faktör içinse ,730 olarak bulunmuş ölçeğin Cronbach’s Alpha katsayısının faktörler arasındaα=,659-α=,827 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Ölçeğin Spearman-Brownkatsayısı,853; Guttman Split-Half katsayısı,849 ve iki form arasındaki korelasyon katsayısı ise ,744 olarak bulunmuştur.

Assessing teacher candidates’ self-efficacy in using reading strategies is essential for understanding their academic development. This study developed and validated the Teacher Candidates’ Self-Efficacy Scale for Informational Reading Strategies (TCSES-IRS) using a mixed-methods sequential exploratory design. Initial qualitative data from interviews with 33 candidates and a literature review guided item generation. Lawshe’s method confirmed content validity. The scale was administered to 1176 teacher candidates. Exploratory (n = 496) and confirmatory factor analyses (n = 388) supported a five-factor structure—cognitive, note-taking, exploration and preparation, physical and process-based, and reflective and analytical strategies—explaining 63.71% of total variance, with acceptable fit indices (χ²/df = 2.64, CFI = 0.912, TLI = 0.900, RMSEA = 0.069). Internal consistency was high (α = 0.899 total; subscales α = 0.708–0.906). An additional sample of 294 participants was used for nomological network validation. Convergent validity was demonstrated by significant item-total correlations and strong factor loadings. Discriminant validity was evidenced by moderate inter-factor correlations. Criterion-related validity was confirmed via significant group differences and meaningful correlations with an external self-efficacy measure. The TCSES-IRS emerges as a psychometrically sound tool for assessing informational reading self-efficacy, supporting research and practice in educational psychology.

Ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesi maddenin kendisi ve maddeye yönelik katılımcı tepkilerine odaklı bir yaklaşımla sürmektedir. 21. yüzyılda Türkçenin ölçülmesi ise MEB ve ÖSYM öncülüğündeki testler yoluyla gerçekleşmekte ve aynı yaklaşımla paydaşlar tarafından yürütülmektedir. Bununla beraber Dünya’da maddeye tepki sürecinin ekolojik arka planının araştırılması ehemmiyetini giderek artırmaktadır. Madde tepki sürecinde madde ile karşılaşan katılımcı, tepkisinde arka plandaki kompleks bir ekolojik örüntüden etkilenmektedir. Dolayısıyla ilgili örüntünün geçerlilik araştırmalarına dâhil edilmemesi tablonun sınırlı görülebilmesine ve ölçme sonuçlarının eksik yorumlanmasına neden olmaktadır. Madde yanlılığı araştırmalarının mühim bir parçası olan diferansiyel madde fonksiyonunu belirlemeye yönelik çalışmalar bu noktada umut vermektedir. Buradan hareketle Türkçenin ana dili olarak ölçülmesindeki kısıtlı yaklaşımlara da karşılık 3 adımda bu çalışma şekillendirilmiştir. Birinci adımda ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve sunulmuştur. İkinci adımda madde tepki sürecinin ekolojisi tartışılmıştır. Üçüncü adımda kompleks arka planın keşfi için diferansiyel madde fonksiyonu araştırmalarından potansiyel bir çözüm olarak Zumbo ve diğerleri (2015) tarafından geliştirilen ekolojik model tanıtılmıştır. Son aşamada ise kurum bazında MEB ve ÖSYM başta olmak üzere madde yazarları, araştırmacılar ve politika yapıcılar için tavsiye ve teklifler sıralanmıştır. Tartışmanın çıkarımından hareketle ana dili olarak Türkçenin ölçülmesi ve değerlendirilmesinde ekolojik yaklaşımın ve ekolojik modelin geçerlilik araştırmaları için büyük bir potansiyel taşıdığı söylenebilir. Dolayısıyla Türkiye’nin ölçme ihtiyaçlarına uygun olarak ekoloji tabanlı bir perspektifin Türkçenin ana dilinde ölçülmesine adapte edilmesi gerekmektedir. Böylece Türkçe dersi öğretim programının ölçmeye ve değerlendirmeye yönelik yaklaşım ihtiyacının karşılanması mümkün olacaktır.