Dünyadaki önemli deprem kuşaklarından birinde yer alan ülkemiz, geçmişten günümüze pek çok depreme maruz kalmıştır. Ülkemizde meydana gelen depremler nedeniyle yapılarda çok büyük maddi hasarlara yol açmış ve birçok can kaybına sebep olmuştur. Mevcut yapı stoğunun gün geçtikçe artması ve yapıların yaşlarının ilerlemesi deprem anında meydana gelebilecek riskleri artırmaktadır. Ancak bütün yapıların deprem risk değerlendirmesinin yapılması hem maliyet açısından hem de zaman açısından imkansız denecek kadar zordur. Yapıların depreme karşı nasıl davranış göstereceğini belirlemek ve depreme karşı riskini belirlemek için pratik yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yöntemler ile yapının risk değerlendirmesi kısa zamanda yapılarak ön fikir vermektedir. Belirli bir bölgenin depreme karşı risk değerlendirmesi yapmak için sokak taraması bu yöntemlerden biridir. Özellikle büyük şehirlerde kentsel dönüşüm alanlarının belirlenmesi ve bu yönde çalışmaların hızlanması sokak taramasının gerekliliğini göstermektedir. Bu çalışmada Eskişehir’in en büyük ilçesi olan Sivrihisar ilçe merkezinde bulunan yapılar sokak taraması yöntemi ile deprem risklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlçede yapı stoğunun yoğun olduğu cadde ve sokaklar belirlenmiş ve yapıların taraması yapılmıştır. Belirlenen kriterler ile önce yapılara belirli puanlar verilmiş ardından ise risk oluşturacak faktörler ile bunların yapılara olumsuz etkileri nedeniyle bu puandan düşülmüştür. Elde edilen puan yapının risk puanını oluşturmakta ve yapı hakkında ön değerlendirmelerde bulunmamıza yardımcı olmaktadır. Bu tarama yöntemi ile sadece binanın dışı ve çevresi hakkında bilgiler olduğundan sadece tahminidir. Ancak gerçek deprem riski için yapıdan örnekler alınmalı ve yapılacak laboratuvar sonuçlarından sonra belirlenmelidir. Bu çalışmada ilçede 170 adet yapı incelenmiş ve deprem riski hakkında tahminlerde bulunulmuştur. Depreme karşı riskli yapıların belirlenmesinde detaylı incelemenin hangi yapılarda yapılacağı hakkında önerilerde bulunulmuştur.

The behavior of the soils under dynamic loads is of great importance for the structures to be built in earthquake zones. As a result of the determination of the site-specific dynamic parameters of the soils and the analyzes to be made with these parameters, the ground response that will occur on the surface during the earthquake will be determined. Turkey is located in one of the important earthquake belts of Europe. Studies are carried out on the North Anatolian Fault Zone (NAFZ), which is one of the important and active fault lines here. In this study, as a result of 4 drilling studies on NAFZ, firstly, dynamic triaxial (TRX) and resonant column (RC) test systems were used to obtain site-specific shear modulus and damping curves depending on depth. 11 earthquake acceleration records reflecting the seismic characteristics of the region were selected and scaled in both time-history and frequency-time domains. Two different scaling methods were compared with the nonlinear soil amplification analysis. In addition, surface response spectra were examined according to the Turkish Building Earthquake Code (TEC 2018). Although there is not a big difference in amplification values in two different scaling methods, it has been determined that the design spectrum values are very different.

Sanayileşmenin artmasından sonra şehirlere olan hızlı göç nedeniyle çarpık yapılaşma ve gecekondulaşma artmıştır. Deprem kuşağında yer alan Türkiye’de bu yapıların artması nedeniyle can ve mal kayıpları meydana gelmiştir. Bu yapıların en hızlı ve kolay dönüştürülmesinin yollarından biri kentsel dönüşümdür. Kentsel dönüşüm, şehirlerdeki çarpık yapılaşma, altyapı, ulaşım vb sorunları, çözüme kavuşturmak için bir bölgenin ekonomik, fiziksel, sosyal ve çevresel koşullarına kalıcı bir çözüm üretmek için kapsamlı bir eylem planı olarak ifade edilmektedir. Kentsel dönüşüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de yaygınlaşmaktadır. Kentsel dönüşüm kapsamında gerekli yasalar çıkarılmakta ve insanlar bu konuda bilgilendirilmektedir. Bu çalışmada Kütahya ilinde Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 2016 yılına kadar bireysel başvuru yöntemi ile kentsel dönüşüm kapsamında değerlendirilen 66 betonarme ve 269 yığma-karma binaya ait riskli bina inceleme formları irdelenmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi ile kent merkezinde bulunan yığma-karma ve betonarme yapıların karakteristik özelikleri belirlenmiştir. Bu kapsamda öneriler sunulmuş ve kentsel dönüşüm uygulamalarında bu çalışmadan yararlanılması düşünülmüştür.

The limited availability of competent foundation soils in rapidly urbanizing regions makes construction on weak clayey deposits increasingly unavoidable. Such soils typically exhibit low shear strength, high compressibility, and pronounced deformation under undrained conditions, posing significant risks to structural safety and long-term serviceability. In this study, the effect of basalt fiber inclusion on the undrained shear behavior of clay soil obtained from the Kızılyer region of Eskişehir, Türkiye, was experimentally investigated using a ring shear apparatus. Initially, soil classification and index property tests were performed to characterize the material. Subsequently, clay specimens were reinforced with varying basalt fiber contents and subjected to large-strain shearing conditions. The evolution of peak and residual shear strength with increasing fiber dosage was systematically evaluated. The results indicate that basalt fiber reinforcement leads to a substantial enhancement in both peak and residual shear strength and contributes to improved post-peak ductility. The observed improvements are primarily attributed to fiber–soil interaction mechanisms, including tensile bridging and crack-arrest effects, which modify the failure process and delay shear localization. Overall, the findings demonstrate that basalt fiber represents an environmentally compatible and mechanically effective alternative for sustainable soil improvement applications, particularly in clayey soils subjected to undrained loading conditions.