Celem badań była charakterystyka procesów glebotwórczych i wybranych właściwości gleb wykształconych z osadów aluwialnych w dolinie strumienia Kamienna, reprezentującego typową dla obszaru Pomorza Środkowego głęboko wciętą w glacjalne i fluwioglacjale osady dolinę źródliskową. Badaniami objęto siedem profili glebowych usytuowanych wzdłuż strumienia. Gleby zostały opisane, opróbowane i przeanalizowane stosując standardowe dla badań gleboznawczych metody. Materiały macierzyste badanych gleb wykazywały warstwowanie i miały uziarnienie piasków, w niektórych poziomach ze znacznymi domieszkami frakcji żwirowej. Wskaźniki teksturalne wskazują na ich akumulację w środowisku fluwialnym o wysokiej dynamice. Gleby wykazywały dużą zmienność przestrzenną, podkreślając znaczenie czynników o charakterze lokalnym. Głównymi procesami glebotwórczymi była akumulacja materii organicznej i oglejenie gruntowe, co znajduje odzwierciedlenie w klasyfikacji gleb - Eutric Gleyic Fluvisols, Fluvic Gleyic Mollic Umbrisols, Fluvic Gleyic Phaeozems i Fluvic Phaeozems. Gleby charakteryzowały się głębokimi poziomami A i wysoką zawartością materii organicznej. Warstwowanie poziomów próchnicznych może dowodzić jej częściowo allochtonicznego charakteru, a występujące w górnym i środkowym biegu strumienia nisze źródliskowe są prawdopodobnie zewnętrznym źródłem tego składnika. Właściwości fizyczne badanych gleb wskazują na ich dobrą kondycję ekologiczną. Ponadto, gleby były bogate w N przy niskiej zasobności w P, K, Ca, Mg, Fe i Al. Generalnie mała zawartość żelaza wolnego wskazuje na słabe zaawansowanie procesów wietrzenia. Z kolei przewaga żelaza amorficznego nad krystalicznym jest efektem dużego uwilgotnienia i wysokiej zasobności w materię organiczną. Ponadto, gleby charakteryzowały się małą kationową pojemnością sorpcyjną, która wykazywała zróżnicowanie w zależności od zawartości materii organicznej i iłu. Gleby generalnie miały kwaśny odczyn, a ich pH-H2O wahało się w większości przypadków w granicach 5,0–7,0. Relatywnie niskie wartości pH nie znalazły jednak odzwierciedlenia w wysokim wysyceniu kompleksu sorpcyjnego kationami kwasowymi.

True slime molds (Eumycetozoa) remain under-explored globally, particularly in water-logged forest habitats. Despite evidence suggesting a high biodiversity potential in the Knyszyn Forest of north-eastern Poland, no systematic effort had previously been undertaken there. In the present survey, plant substrates from eight swampy sub-compartments were incubated for over four months, resulting in the detection of fifteen slime mold species. Four of these taxa are newly reported for northern and north-eastern Poland, while several have been recorded only a handful of times in the global literature. These findings underscore how damp, nutrient-rich conditions foster Eumycetozoa and demonstrate the effectiveness of moist-chamber culturing in revealing rare or overlooked taxa. Current evidence shows that, although slime molds may occasionally colonize living plant or fungal tissues, their influence on crop productivity and tree vitality is negligible; they are therefore better regarded as biodiversity indicators than as pathogens or pests. By establishing a replicable framework for studying water-logged environments worldwide, this work highlights the ecological importance of swamp forests in sustaining microbial and slime mold diversity.

Badania miały na celu ocenę przestrzennego zróżnicowania pokrywy glebowej w obrębie fluwioglacjalnej toposekwencji na stoku doliny Słupi w okolicach Słupska. Procesy glebotwórcze i właściwości gleb dyskutowano w kontekście pochodzenia materiałów macierzystych i ich transformacji w procesach post-sedymentacyjnych, a także roli rzeźby terenu jako czynnika determinującego przestrzenną zmienność gleb i osadów. W 10 profilach glebowych oznaczono szerokie spektrum właściwości stosując standardowe metody, m.in. uziarnienie, zawartość pierwiastków ogółem, wskaźniki stanu eko-chemicznego oraz wskaźniki zwietrzenia i zaawansowania procesów glebotwórczych. Uzyskane wyniki potwierdziły duże znaczenie litologii i rzeźby terenu jako czynników w rozwoju gleb i kształtowaniu ich przestrzennej zmienności. Głównym składnikiem pokrywy glebowej w badanej sekwencji były gleby rdzawe, które wykazywały zróżnicowanie morfologiczne odzwierciedlające wpływ przekształceń post-depozycyjnych osadów wskutek erozji wodnej, a także innych procesów typowych dla stoków. Wartości stosunku Ti:Zr sugerują jednak jedynie lokalne przekształcenia pierwotnych osadów. Mniejszą miąższością solum w obrębie badanego stoku charakteryzowały się gleby przykrawędziowej części wysoczyzny, górnych części stoków oraz strefy przejściowej pomiędzy stokami a dnem doliny Słupi w porównaniu z glebami dolnych części stoków i den dolinek erozyjnych. Obecność poziomów pochodzenia deluwialnego w niektórych lokalizacjach stanowi zapis procesów erozji w minionych czasach. Katenalne rozmieszczenie wolnych i amorficznych form Fe i Al wskazuje na śródglebowe przemieszczenie tych substancji wraz z wodami. Badane gleby silnie różnią się pod względem zawartości oraz zasobów węgla organicznego i azotu. Największe zasoby tych składników notowano w glebach wysoczyzny i podnóży stoków, zaś najmniejsze w obrębie środkowych partii stoków. Zawartości P, K, Ca i Mg były typowe dla gleb piaszczystych. Wszystkie gleby wykazywały typowe wartości pH i właściwości sorpcyjne, jednakże zmienność katenalna była w tym zakresie znacząca.

True slime mould assemblages respond acutely to microhabitat structure, which may constitute potential indicators of forest dynamics; however, large-scale syntheses integrating habitat scale and substrate specificity remain exceedingly scarce. By collating 3085 occurrence records into eight ecologically coherent habitats and ten substrate guilds, we quantified richness, entropy, turnover and indicator strength via rarefaction, Chao1/ACE, Shannon–Simpson indices, $\beta$-diversity partitioning, NMDS, PERMANOVA and ${\mathit{IndVal}}_g$ analysis. Broadleaved deciduous forests accounted for 37.9% of observations and hosted the most taxa, while lignicolous samples in both deciduous and bog–mire contexts dominated species counts; open grasslands were compositionally depauperate. Species replacement, not nestedness, structured assemblages (${\beta }_{\mathrm{SIM}}/{\beta }_{\mathrm{SOR}}\approx 0.82$), and habitat plus substrate explained two-thirds of variance. Indicator analysis isolated six habitat-diagnostic genera (notably Cribraria, Hemitrichia and Licea) and, at species resolution, highlighted Diderma niveum, Fuligo septica and Ceratiomyxa fruticulosa as high-fidelity bioindicators of montane grassland, bog–mire and broadleaved forest conditions, respectively. Taken together, our findings lay the groundwork for employing true slime moulds to identify habitat types and assess their ecological condition, while underscoring the conservation value of dead wood retention and structural heterogeneity. The benchmarked indicator set we provide enables rapid assessments and establishes a temporal baseline for tracking climate- and management-driven change in Central European Eumycetozoa diversity.

Detection of soil pollution by petroleum products is necessary to remedy threats to economic and human health. Pollution by hydraulic oil often occurs through leaks from forestry machinery such as harvesters. Electronic noses equipped with gas sensor arrays are promising tools for applications of pollution detection and monitoring. A self-made, low-cost electronic nose was used for differentiation between clean and polluted samples, with two types of oils and three levels of pollution severity. An electronic nose uses the TGS series of gas sensors, manufactured by Figaro Inc. Sensor responses to changes in environmental conditions from clean air to measured odor, as well as responses to changes in sensor operation temperature, were used for analysis. Statistically significant response results allowed for the detection of pollution by biodegradable oil, while standard mineral oil was difficult to detect. It was demonstrated that the TGS 2602 gas sensor is most suitable for the studied application. LDA analysis demonstrated multidimensional data patterns allowing differentiation between sample categories and pollution severity levels.