In international literature, much attention has been paid to sedimentological and geomorphological evidence of extreme floods in the forelands of both contemporary and Pleistocene glaciers and ice sheets. Reports on this subject come from areas and periods of different glaciations. In Poland such events have been documented in more than ten works. This situation prompts us to establish whether or not the occurrence of such extreme events was more frequent and widespread in the area of Poland than it has been believed to date. The article reviews the existing research concerning within the extent of Pleistocene glaciations in Poland, which include the occurrence of high energy glacial outburst floods in the interpretation of sediments or landforms. Its objective is to determine the current state of knowledge and to indicate the direction of further research. The review also includes a study of palaeogeographic conditions of the previously documented jökulhlaup in Siedlątków, on the border of the Łask Heights. The analysis of works and the conducted comparisons lead to the conclusion that the state of knowledge about great glacial floods in the Polish Lowland is not satisfactory. It indicates the need to undertake intense studies on the record of such events and their reconstruction as their morphogenetic role e.g. in the formation of ice-marginal valleys and other elements of glacigenic landscape is underrated.

The article comprises a justification for the need to distinguish the record of the paraglacial environments in the belt of relief formed as a result of the Warta Glaciation in Poland. The zone covers the foreland of the Weichselian Glaciation, occupying a strip of land from several to more than 200 kilometres in width. Simplified, two periods are marked in the history of views on relief genesis of the area. The first, which covers the first half of the 20^th century, was dominated by the idea of glacial genesis of the area. The latter period is characterised by the discussion between advocates of the periglacial character of relief of the Wartanian zone and those who defended the thesis of the good preservation of glacial relief of the area. Taking the paraglacial environment into account in analysing relief transformations introduces a new quality and may result in a more complete and precise evaluation of post-Wartanian morphogenesis. It is also consistent with tendencies in worldwide literature and results from the principle of uniformitarianism.

W latach 2012–2015 autorzy zebrali nowe dane geomorfologiczne i geologiczne na pograniczu Wysoczyzn Kaliskiej i Tureckiej, które pozwalają na uzupełnienie wiedzy na temat genezy i wieku form rzeźby. Ustalono, że większość glacigenicznych form wypukłych, tworzących tzw. strefę kaliską, powstała w brzeżnym pasie lądolodu zlodowacenia warty o kilkukilometrowej szerokości. Prawdopodobnie był to rezultat krótkotrwałego uaktywnienia lądolodu i szybkiej deglacjacji w pomaksymalnym epizodzie zlodowacenia warty, który nazwano w tym regionie subfazą bzury. Autorzy odrzucają jednocześnie możliwość transgresji na ten obszar lądolodu fazy leszczyńskiej zlodowacenia wisły. Stwierdzono, że na przebieg procesów glacjalnych miały wpływ cechy morfologiczne, litologiczne i dynamika podłoża, w tym nawet wstrząsy sejsmiczne. Strukturę analizowanych form tworzą głównie osady stożków napływowych i glacifluwialnych rzek roztokowych. Część osadów objęta jest deformacjami o różnym zasięgu – w największym stopniu zaburzeniami tektoniki glacjalnej sensu lato. W strefie przypowierzchniowej występują także zaburzenia paraglacjalne i peryglacjalne o lokalnym zasięgu. Struktura większości form wypukłych jest charakterystyczna dla kemów glacifluwialnych diapirowych. Formy największe mają zwykle budowę złożoną zarówno pod względem litofacjalnym, jak i wiekowym, a jednoznaczne przyporządkowanie im wąskiej kategorii genetycznej (np. kem diapirowy, morena spiętrzenia, morena martwego lodu) może być nadmiernym uproszczeniem.

Acta Geobalcanica, International Scientific Journal,Geography, Geology, Geomorphology, Recent Erosion, Climatology, Hydrology, Biogeography, Pedogeography, Geoenvironment, Natural hazards, Geoheritage, Natural Resources, Paleogeography, Human geography, Urban geography, Rural geography, Geography of agriculture, Geography of industry, Geography of resources, Geography of transport and communication, Geography of tourism, Political geography, Historical geography, Geography of religion, Cultural geography, Turismology, Demography, Thematic Cartography, Remote Sensing, GIS, Urban Planning, Rural Planning, Regional Planning, Regional Geography, INSPIRE, Methodology of teaching, New approaches in teaching;