Son yıllarda genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) ile ilgili tartışmalar yaşanırken, bu organizmaların üretim miktarları her geçen yıl artmaktadır. Günümüzde rekombinant DNA metotlarının kullanımı ile elde edilen ürünlerin ülkemizde kullanımı yasak olmasına rağmen hayvan yemi olarak ülkemize yasal olarak girmektedir. Global olarak, genetiği değiştirilmiş ürünlerin çevreye salınımlarından sonra kamusal endişeler artmıştır ve bu yüzden ülkeler bazında yasal düzenlemeler yapılmıştır. Biyoçeşitlilik, en temel anlamıyla canlı organizmaların çeşitliliği anlamındadır. Tarımsal biyolojik çeşitlilik ise gıda ve tarımla ilgili biyolojik çeşitliliğin tüm bileşenlerini içermektedir. Ekin türleri, çiftlik hayvanları, balık türleri genetik kaynakları ve tarla, orman, otlak ve su ekosistemleri dâhilinde evcilleştirilmemiş tüm kaynaklar tarımsal biyolojik çeşitliliğin kapsamına girmektedir. Son elli yılda dünya nüfusunun hızla artması ile birlikte genetik çeşitlilik azalmıştır. Bununla birlikte, genetiği değiştirilmiş organizmaların çevreye salınımı ile biyoçeşitliliğe etkisi kamusal kaygı olarak ortaya çıkmaktadır. GDO’ların çevreye salınımları halinde çoğunlukla kontrolsüz tozlaşma, gen kaçışı ve yabani hibritleşme gibi ortaya çıkabilecek riskleri vardır. Bu çalışmada genetiği değiştirilmiş bitkilerin biyoçeşitliliğe etkileri, riskleri ve olası faydaları değerlendirilmiştir.

TRDomates bitkisi patatesten sonra, dünya genelinde ham ve işlenmiş gıda olarak tüketilen ikinci önemli bitkisel üründür. Kökünü And Dağları’ndan alan domates (Solanum lycopersicum L.), Avrupa’ya 16. yüzyılda getirilmiştir. Günümüzde tüm dünyada yetiştirilen bir kültür bitkisi olup üretim ve tüketimi artmaya devam etmektedir. Bu popüler sebze hidroksisinnamik asit türevleri için olduğu kadar, likopen, ß-karoten (beta karoten), flavonoid ve C vitamini gibi önemli vitaminler ve besinler için de temel bir kaynak olarak bilinir. Likopenin anti-oksidatif ve anti kanser özelliklerinin keşfedilmesinden bu yana, bu bitki üzerindeki çalışmalar artmıştır. Bitki biyoteknolojisinin gelişimi ile mikroçoğaltım yöntemlerine ilgi hızlı şekilde artmıştır. Domates bitkilerinde doku kültürü yöntemleriyle mikro çoğaltım yapılmasıyla birlikte birçok fırsatlar ortaya çıkmıştır. Bu derleme çalışmasında, domates bitkisi hakkında genel güncel bilgiler verildikten sonra domates doku kültürü ve etkileyen faktörleri yeni yapılan araştırmalar ışığında sunulmuştur.ENTomato is the second largest vegetable crop consumed as crude and processed food worldwide. Originating in the Andes, the tomato (Solanum lycopersicum L.) was imported to Europe in the 16th century. At present, it is an important crop plant cultivated all over the world, and its production and consumption continue to increase. This popular vegetable is known as a major source of important nutrients including lycopene, bcarotene, flavonoids and vitamin C as well as hydroxycinnamic acid derivatives. Since the discovery that lycopene has anti-oxidative, anti cancer properties, interest in tomatoes has grown rapidly. With the development of plant biotechnology, it has rapidly increased to micro-production methods. Many opportunities have appeared in tomato plants with micropropagation by tissue culture methods. In this review study, we provide general information about tomato plant, then tomato tissue culture and its influencing factors are presented in the light of new knowledges.

Sambucus ebulus L. is used in local folk medicine to treat several diseases in Europe and West Asia. The objective of the review is to evaluate the S. ebulus L. in terms of past, current and future perspective. Various parts of the plant have been long used in traditional medicine for food, medicinal and ornamental purpose. Until recently, however, substantial scientific research concerning its properties has been lacking. Here, we evaluated the state of past and current scientific research concerning the use of the plant extract and related products, particularly in the treatment of antimicrobial activity. S. ebulus L. has a very high invitro antioxidant activity and no mutagenic effects at low concentrations, which makes it recommendable for applications in the food industry and pharmacology. Future studies will focus on the use of S. ebulus L. in the food and pharmaceutical industry.

Genetiği değiştirilmiş organizmalar ve ürünleri artan dünya nüfusu ve gıda ihtiyacından dolayı son çeyrek asırda çağın teknolojik gelişmelerinin neticesinde geliştirilen rekombinant DNA teknolojileri kullanılarak elde edilmektedir. Çeşitli stres faktörlerine karşı etkin mücadelede başarılı sonuçlar elde edilmesine rağmen istenmeyen sonuçların açığa çıkmasına engel olunamamıştır. Bununla birlikte transgenik üretimler küresel olarak büyük bir ekim alanına ve ticaret hacmine ulaşmıştır. Bütün bu olumlu ve olumsuz düşünceler, bu ürünlere yönelik biyogüvenlik risklerini ve önlemlerini kapsayan kanuni uygulamaların yürürlüğe girmesine neden olmuştur. Bu kanunların uygulanmasının nedenleri bu tarz çalışmaları belli bir etik çerçeve içine almak, gıda güvenliği ve kalitesini sağlayarak insan sağlığı ve ekolojik olumsuzlukların önüne geçmektir. Biyogüvenlik kanunlarının yasal çerçeveleri oluşturulurken bilimsel ve teknolojik gelişmelerin yanı sıra bu ürünlerin avantaj, dezavantaj veya risklerinin açığa çıkarılması ile ilgili etkin bir kamuoyu algısı oluşturma dikkate alınmalıdır. Bu çalışmada genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünleri ilgili yapılan araştırma, geliştirme, piyasaya sürme, izleme, ithalat ve ihracatı gibi düzenlemeleri kapsayan biyogüvenlik risklerinin değerlendirilmesi, yönetilmesi ve iletişimi tartışılmaktadır.

Inherited retinal diseases (IRDs) constitute a heterogeneous group of clinically and genetically diverse conditions, standing as a primary cause of visual impairment among individuals aged 15–45, with an estimated incidence of 1:2000. Our study aimed to comprehensively evaluate the genetic variants underlying IRDs in the Turkish population. This study included 50 unrelated Turkish IRD patients and their families. Genomic DNA was extracted from each participant, and candidate variants were identified via next‐generation sequencing to determine their pathogenicity. We detected variants in 58% of the patients, of which six novel variants were identified. Among these, 16 cases exhibited variants associated with retinitis pigmentosa and Stargardt disease, while 13 presented variants linked to other retinal diseases. The spectrum of identified variants included 21 homozygous cases and five compound heterozygous variants, both indicative of autosomal recessive inheritance. Three cases revealed heterozygous variants suggestive of autosomal dominant inheritance, and two cases featured hemizygous variants suggestive of X‐linked inheritance. Importantly, no matches with copy number variants were detected in our analysis. This study comprehensively portrays clinical and genetic profiles within the Turkish population affected by IRDs. Identifying novel variants and delineating inheritance patterns contribute to a deeper understanding of the genetic diagnosis of IRDs, paving the way for more precise diagnostic and therapeutic interventions.

This study investigated the effects of retrotransposon movements on the regeneration of 15- and 30-day-old leaves and roots of four different rice varieties grown in tissue culture medium at different salt concentrations (0, 50, 100, and 200 mmol/L) by Inter Retrotransposon Amplified Polymorphism (IRAP) and Retrotransposon Microsatellite Amplified Polymorphism (REMAP) polymerase chain reaction (PCR)-based marker methods. The study used Hopi, Houba, Osr30, Tos17 primers for IRAP analysis. The (GA)₉C ISSR primer was used with four IRAP primers in REMAP analyses. There were different band profiles and polymorphism results between different salts concentrations of the same variety and various rice varieties. We observed that the polymorphism ratios for Houba ranged from 0 to 98% in IRAP and REMAP analyzes in the calculation made with the Jaccard similarity index in mutant samples. We report that mutant varieties give more valuable IRAP and REMAP results than non-mutant varieties. The results reported in this study contribute to understanding the effect of salinity stress on rice in terms of retrotransposon-based molecular markers. These results suggest that all tested retrotransposons are still active, causing genomic polymorphism among rice plantlets.