Cuscuta campestris is a holoparasitic plant that depends on the host for water, nutrients, and photosynthetic substances. The purpose of this research was to evaluate the effects of the host species on the content of bioactive and health-promoting substances in the Cuscuta seeds to test the following hypothesis: these substances are more induced if the hosts are herbs. The studied hosts were herbs (thyme, basil, and onion) and non-herbs (alfalfa and tomato). The results showed that the carotenoid accumulation in seeds developed on basil and thyme was the maximum. The extracts of seeds grown on thyme and onion had significantly more galactitol, total polysaccharide, and antioxidant activity than other hosts. Quercetin, kaempferol, and total flavonoids were higher in the seeds set on onion. The highest content of bergenin was recorded on thyme with no significant difference with onion. The extract of seeds grown on thyme had more total phenolics, followed by tomato and basil. Analysis of the phytosterol content of the seeds showed that campesterol was the minimum in seeds grown on alfalfa and stigmasterol was lowest in seeds grown on tomato than other hosts. Additionally, β-sitosterol increased in seeds developed on basil, onion, and thyme, and Δ⁷-avenasterol increased in seeds set on thyme and basil. Overall, the content of total phytosterols was higher in seeds developed on basil, onion, and thyme. The results were suggestive of the proper health-promoting levels of dodder seeds developed on medicinal plants such as onion and thyme for pharmaceutical and food applications.

Soybean (Glycine max [L.] Merr) plays a crucial role in the advancement of agriculture in Kazakhstan, serving as a promising food crop and feed source. The primary challenge in boosting soybean production in Northern Kazakhstan lies in the absence of soybean cultivars suited to the region's conditions. As such, the foremost focus of breeding initiatives should be on creating soybean varieties that possess both early maturity and satisfactory yield potential. The objective of this research was to assess the impact of maturity time (MT) on both the yield formation and the adaptive characteristics of soybean varieties from different origins. This evaluation was conducted by analyzing the outcomes of their testing under diverse cultivation conditions in the northern region of Kazakhstan. The soybean cultivars that were examined, originating from various sources, were classified into three primary groups. These groups varied in terms of their growing season duration as well as their yield levels. The way the alleles of the E1–E4 flowering genes were spread out in the identified clusters showed that for soybean varieties where recessive alleles of the E1–E4 genes build up, the growing season usually shorter. Cultivars of Chinese, Russian, and domestic selections isolated as a result of the research were good initial material for use in local breeding programs. Within the framework of the clusters, an environmental assessment of soybean accessions was carried out, which made it possible to determine their degree of plasticity and, in general, their adaptive potential in the conditions of Northern Kazakhstan. The best cultivars were the Chinese selection ‘Dongnong 63’ and the Russian selection ‘SIBNIIK 315’. Hence, the present study successfully discovered soybean cultivars that possess exceptional adaptability and flexibility. These cultivars hold significant potential for cultivation and practical use in the specific environmental circumstances of northern Kazakhstan.

Introducing new forage crops such as Japanese millet (Echinochloa frumentacea) and pearl millet (Pennisetum glaucum) is crucial for mitigating the impacts of climate change in the dry steppe zone, expanding forage crop options, and obtaining nutritious feed for the development of animal husbandry. The aim of this study was to assess the productivity and feed value of these crops. Field experiments were conducted in 2021 and 2022 to investigate the changes and variations in the yields and chemical compositions of Japanese millet and pearl millet when grown as sole crops or in mixed cropping in the dry steppe zone of northern Kazakhstan. Among the annual crops sown via sole cropping, the hay of the Japanese millet, sown in the third decade of May and harvested during full heading, was observed to have a higher content of raw protein and other nutrients than Sudanese grass hay, that is, the raw protein content was higher at 1.81%, the raw oil content at 0.12, and the raw ash content at 1.88%. In addition, among the mixtures of crops, the hay of the crop mixtures containing pearl millet, sown in the above period and harvested as hay during the milky stage, the full heading stage, and the formation of spikelets in the grain family stage, differed from the hay of Sudanese grass sown in the same period and collected during full heading in terms of the contents of raw protein and other nutrients and the low content of raw ash, that is, the content of raw protein was at 2.16%, raw oil at 0.39, raw ash at 0.95, without nitrogen extractives (WNEs) at 3.78, and starch at 0.11. The calcium content was higher by 0.08% and carotene by 0.11 mg/kg, and raw lentils were lower by 0.94%. The analysis of the results revealed that the variation in the crops’ phenological phases depended on the moisture availability and the sowing time.

As Kazakhstan expands its oilseed cultivation, particularly with flax, it is essential to understand how different flax varieties and growth conditions impact the quality of oil and fiber. Despite a recent slight decrease in flax sown area, its dual-purpose value remains significant. Therefore, this study was conducted in the growing seasons of 2022 and 2023 to determine the fatty acid composition of the oil and the quality of the fiber of various varieties of oil flax cultivated in the conditions of the Akmola region, northern Kazakhstan. Different varieties of Chinese selection - UF1, UF2, UF3, UF4, UF5, UF6, and zoned flax cultivar - Kostanay Yantar, Leader and Iceberg were examined in this study. A randomized complete block design with three replications was performed in the experiments. There were eight varieties and samples in total, with the standard being the zoned flax variety Kostanay Yantar. Germination of seeds of oil flax ranged from 66.2 to 84.8 percent. Among Chinese selection varieties, the best germination rate was obtained for the UF0 2 in the value of 92.4%. The specified variety in terms of field germination exceeds other varieties of foreign selection by 9.9%. Under regional conditions. The significance level of the results attained indicated that they were not statistically significant (y=14.256ln (x)+29.509), which was explained by the small sample size. It should be noticed that the achieved correlation results were positive, that was, when the values ​​of one parameter increased, the compared parameter also increased significantly.

Мақалада Ақмола облысының карбонатты қара топырақ жағдайында климаттық өзгерістерге байланысты жаздық жұмсақ бидай дақылының өнімділігіне себу мерзімінің әсері келтірілген. Солтүстік Қазақстанның су ресурстары шектеулі аймақтарында себу мерзімін дұрыс жоспарлау және алынатын өнімге топырақтағы ылғалды тиімді пайдалану қажеттілігін атай отырып, негізгі әсер етуші факторлардың үш жылдық орташа мәліметтері келтірілген. Зерттеу жылдары гидротермиялық коэффициенттің есептеулері 2021 және 2023 жылдары метеорологиялық жағдайларын өте құрғақ (ГТК = 0,43-0,41), ал, 2022 жылы құрғақ (ГТК = 0,8) деп сипатталды. Зерттеу жүргізілген үш жылдық орташа мәліметтер бойынша ең көп өнімді ылғалдың қоры 10 және 15 мамырда болса, ал ең азы 4 маусымда байқалды. Бидайдың вегетациялық пісіп-жетілу кезеңі 2021-2022 жылдары 95-90- күн болса, ал жаздың күрт құрғақ болуының салдарынан 2023 жылы вегетациялық кезеңі 83-85- күнге дейін қысқарған. 2021-2023 жж. зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып, жаздық жұмсақ бидайдың ең жоғары өнімділік көрсеткіштері (16,5-16,9 ц/га) 5-20 мамыр аралығы оңтайлы себу мерзімі болып табылды. Ал, ең төмен өнімділік көрсеткіші 4 маусымда себілген мерзімде (13,4 ц/га) болды.

Мақалада көк балауса және құрғақ массаның өнімділігін арттыру мақсатында Қазақстанның құрғақ дала жағдайында бір жылдық дақылдардың шөп шабатын мерзімдерін анықтау бойынша зерттеулердің нәтижелері баяндалған. Сонымен қатар, шөп қоспаларын шабу мерзімдері келесі кезеңдерде анықталды - бұршақ гүлдену және қалыптасу кезеңдерінде жемшөп дақылдарының, майлы және бұршақ дақылдарының масақтану, түтікке шығу, шашақтану және сүттеніп пісу кезеңдерінде. Шабудың әрбір кезеңінің алдында есепке алу мен бақылау жүргізілді, оның ішінде өсімдіктердің биіктігі анықталды. Өсімдіктер биіктігінің ең жоғары көрсеткіштері африкалық тарыны қоса отырып, шөп қоспасында анықталды және орта есеппен 56,5-72,4 см құрады, рапсты қоса алғанда, шөп қоспасының биіктігі орта есеппен 52,7-64,1 см құрады.дәнді дақылдардың сүтті пісуі кезеңінде, бұршақ және майлы дақылдардың қалыптасуы кезеңінде және сыпыру кезеңінде Көк балауса массасының шығымдылығы түтікке шығу, гүлдену және масақтану кезеңдеріне қарағанда 72,3-92,0 ц/га жоғары болды. Сондай-ақ, шөп қоспаларының құрғақ массасының өнімділік көрсеткіші түтікке шығу, гүлдену және масақтану кезеңдерінде шабу кезіндегіге қарағанда сүтті пісу, бұршақтардың пайда болуы және шашақтану кезеңінде 22,5-31,2 ц/га жоғары болды.