Bu çalışmada, Artvin İli’nde yetişen kuşburnu (Rosa canina L.), kızılcık (Cornus mas L.), çakal eriği (Prunus spinosa) ve Ahlat armudu (Pyrus elaeagrifolia) meyvelerinden geleneksel olarak üretilen marmelatların toplam ve suda çözünür kuru madde, titrasyon asitliği, glukoz, fruktoz, sakaroz, toplam şeker ve hidroksimetilfurfural (5-HMF) miktarları, pH, renk ve su aktivitesi değerleri gibi bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile antioksidan aktivite ve fenolik bileşen kompozisyonları belirlenmiştir. Araştırmada, tüm marmelat örneklerinin toplam ve suda çözünür kurumadde içeriklerinin %55, su aktivitesi değerlerinin 0.79, toplam şeker içeriklerinin 47 g/100g’ın üzerinde olduğu; HMF içeriklerinin ise 10.95 ile 1094.11 mg/kg arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Örnekler farklı oranlarda gallik asit, kateşin, epikateşin, vanillin, klorojenik asit, kafeik asit, kumarik asit, p-kumarik asit, hesperidin, rutin, elajik asit ve kuersetin içermektedir. Marmelat örneklerinin fenolik madde içeriklerinin 64.67-205.75 µg GAE/g arasında değiştiği; kızılcık marmelatının en yüksek DPPH radikal giderme aktivitesi (%3.72±0.09) gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşitli fenolik maddeleri yüksek miktarlarda içermeleri ve antioksidan aktivitelerinin yüksek olması nedeniyle kuşburnu, çakal eriği, kızılcık ve Ahlat armudu marmelatlarının insan sağlığı açısından önemli oldukları ve çeşitli fonksiyonel ürünlerin geliştirilmesinde kullanılabilecekleri düşünülmektedir. Ayrıca, çakal eriği ve Ahlat armudu marmelatlarında belirlenen yüksek HMF miktarının ürünlerin geleneksel üretimi sırasında yüksek sıcaklıkta uzun süre kaynatma işlemine maruz kalmaları nedeniyle oluştuğu düşünülmekte olup, halkımızın bu konuda bilinçlendirilmesinin faydalı olacağı anlaşılmaktadır.

Journal of Applied Botany and Food Quality; 87; 274-278

Ferula orientalis L. is a wild edible plant which belongs to the Apiaceae family. Ferula species have promising bioactive compounds and they can be used in developing drugs. This study was designed in two steps. Firstly, the chemical composition of the essential oil and the phenolic profiles of classical and ultrasonic water, ethanol:water, and methanol:water extracts were determined. Also, in vitro antioxidant activity analysis and MTT tests were applied to all extracts and essential oil. The essential oil group had the highest antioxidant activity against the DPPH^• and ABTS^•+ free radicals and the highest cell viability rate in the glutamate-induced cytotoxicity model in cortex neuron cell culture. In the second step, it was aimed to determine the neuroprotective activity of the essential oil. Especially at 10^-2 concentration, the essential oil showed the highest neuroprotective effect with the lowest total oxidant status (0.57 H₂ O₂ Equivalent/mmolL^-1). Chlorogenic acid and diosmin were identified as major phenolic components. Furthermore, the major volatile compound detected was α-pinene. The total phenolic contents varied between 3.333 and 117.222 mg Gallic Acid Equivalent/ g while the total flavonoids were between 1.710 and 21.325 mg Quercetin Equivalent/g. The evidence provided by this study can be an effective guide in showing the neuroprotective effect of F. orientalis.