Çalışmanın temel amacı Antalya ilinde yoğun olarak yetiştirilen başlıca sebzelerin (domates, biber, patlıcan, kabak ve hıyar) üretim maliyetlerini ve ekonomik sonuçlarını hesaplayarak üretim maliyetlerine etki eden faktörleri belirlemektir. Bu amaca yönelik olarak Antalya ilinde sebze üretimi yapan ve tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenen 232 adet işletmeyle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket sonucunda biber, domates, kabak, patlıcan ve hıyar ürünlerinin 1 kg maliyetleri sırasıyla 2.41 TL, 2.37 TL, 2.69 TL, 3.07 TL ve 2.46 TL olarak hesaplanmıştır. Çalışma kapsamında ürünlerin maliyetlerine ek olarak brüt ve net kârları hesaplanmıştır. Biber üretiminin 1 kg brüt kârı 0.39 TL, 1 kg net kârı -0.24 TL, domates üretiminin 1 kg brüt kârı 0.35 TL, 1 kg net kârı -0.26 TL, kabak üretiminin 1 kg brüt kârı 0.23 TL, 1 kg net kârı -0,56 TL, patlıcan üretiminin 1 kg brüt kârı 0.44 TL, 1 kg net kârı -0.41 TL ve hıyar üretiminin 1 kg brüt kârı 0.35 TL, 1 kg net kârı -0.37 TL olarak belirlenmiştir. Çalışmada ürünlerin maliyetlerini etkileyen faktörler doğrusal regresyon analiziyle tahmin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre sebze üretim maliyetlerini fide, gübre ve ilaç masrafları pozitif yönde, materyal ve mevsimlik işgücü masrafı negatif yönde etkilemiştir. Elde edilen sonuçlara göre sera işletmelerinde ölçek ekonomisiyle sağlanan maliyet ve kâr avantajının oluşmadığı, dolayısıyla işletme ölçeklerinin büyümesine karşı net kârın negatif olduğu belirlenmiştir.

The return of socio-economic prosperity in the population and developed countries in the world has increased the demand for agricultural products. It increases the need for agricultural water in production and production conditions to meet the increasing demand. Irrigation methods and irrigation systems are needed to meet irrigation water. As a matter of fact, which method or system is chosen for study researches and cost calculations. In this study, comparative economic analysis is aimed for irrigation. For this purpose, plant costs and operating costs of irrigation systems are determined, and investment costs are calculated. In addition, a cost-benefit analysis is performed for irrigation systems and the net present value and internal rate of return are calculated. As a result of the calculation; 1.02 in sprinkler irrigation systems, 1.13 in drip irrigation systems, 1.54 in center-pivot irrigation systems and 1.57 in linear move irrigation systems. According to these values, the cost ratio of linear move irrigation system is higher than other systems. The fact that the cost-benefit ratio is greater than 1 indicates that the investments are profitable. The net present values of irrigation systems are determined as $ 25.90 in sprinkler irrigation, $ 179.56 in drip irrigation, $ 833.00 in center-pivot irrigation and $ 844.46 in linear move irrigation and in terms of net present value, linear move irrigation systems come to the fore. In addition, the internal profitability rates of irrigation systems are calculated, and the rate of sprinkler irrigation was found to be 20.42%, in drip irrigation 29.09%, in center-pivot irrigation 76.16% and in linear move irrigation 76.41%. According to internal profitability rates, the most profitable system is linear move irrigation system. As a result, linear move irrigation systems are more profitable than other systems.

Tarım sektöründeki uzun dönemli dalgalanmalar kamu desteklemeleriyle düzenlenmeye çalışılmış olup bu desteklemelerin uzun dönem etkileri göz ardı edildiğinden dolayı toplum ve ekonomi üzerinde bozucu etkileri olmuştur. Nitekim son 30 yılda kamu tarafından verilen bitkisel ve hayvansal üretim desteklerinin artarak devam etmesine rağmen tarım sektöründe gıda güvenliğinin, üretim planlamasının, işletmelerin rekabet gücünün, sürdürülebilirlik seviyesinin ve verim düzeyinin istenilen seviyede olmadığı en önemli tartışma konusudur. Arzı yetersiz olan ürün üzerinde dolaylı etkileri düşünülmeden verilen kısa dönemli destek politikaları birçok ürünün piyasa dengesini olumsuz etkilediği gibi aynı zamanda istihdama, kalkınmaya, doğal kaynaklara, çevreye ve sosyal gelişime de olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle çalışmanın temel amacı tarımsal desteklerin ürün piyasaları üzerindeki etkisinin araştırılarak tarımsal üretimi ve piyasaları yönlendirici bir faktör olarak destekleme politikaların sektörel ve bölgesel olarak oluşturulmasına yönelik öneriler hazırlanmıştır.

Türkiye‘nin toplam tarım arazisi varlığında yıllar itibariyle azalış meydana gelmesine rağmen ekonomik olarak sulanabilir nitelikte arazilerin üretime kazandırılması sayesinde mısır üretim faaliyetleri Türkiye‘de yaygınlaşmıştır. Sulama imkânının olduğu alanlarda mısır; işçilik maliyetlerinin az olması, birim alanda yüksek verim avantajı sağlaması ve ürün pazarının kolaylıkla erişilebilir olması nedeniyle üretim açısından popüler bir üründür. Sulama alanlarının artışına paralel olarak üretimi yaygınlaşan mısır; ekonomik değeri yüksek fakat su tüketim miktarı da yüksek bir üründür. Bu yönüyle çalışmada işletmecilerin tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliğine, mısırın ekiminden hasadına kadar geçen süreçte karşılaştıkları problemlerin çözümüne, üretim ile ilgili beklentilerine yönelik analizlerin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada mısır üreten tarım işletmecilerinin girdi maliyetleri, depolama olanakları ve su kaynaklarının tüketimine yönelik gelecek endişesi taşıdıkları belirlenmiştir.

Çalışmanın temel amacı; domates pazarlama kanallarını ve pazarlama aktörlerinin piyasadaki pazar marjlarını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda domatesin yoğun olarak yetiştirildiği Antalya’nın; Alanya, Demre, Kaş, Merkez, Kumluca, Manavgat ve Serik ilçelerinde her ilçeden en az 10 kişi olmak üzere toplamda 80 komisyoncu fazla ve 80 tüccarla görüşülmüştür. Ayrıca üretim bölgesinden domatesin en pazarlandığı Ankara, İzmir, İstanbul ve Konya’daki toptancı hallerinde faaliyet gösteren toplam 116 komisyoncuyla görüşülmüştür. Bu dört ilde; perakende satış yapan süpermarket, manav ve pazar yerlerinde ürün izleme yöntemi kullanılarak her ilden en az 10 tane olmak üzere 40 farklı nihai satış noktasında aktörlerin piyasada oluşturdukları katma değer ve maliyetler; değer zinciri analiziyle hesaplanmıştır. Bu analizle her bir aktörün maliyet ve satış fiyatları belirlenmiştir. Değer zinciri analizine göre pazarlama kanallarından; toptancı hallerinde pazar marjları arasında önemli bir farklılık olmadığı, ancak perakendecilerde pazar marjlarının değiştiği belirlenmiştir. Dolayısıyla fiyat hareketliliğinin ve pazarlama marjının en yüksek olduğu piyasa aktörünün marketler olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada sonuç olarak; her bir aktörün fiyatlandırmasının masraflar karşısındaki dengesi değerlendirilerek, etkin fiyatlandırma yaklaşımı için öneriler geliştirilmiştir.

Productivity in agricultural enterprises is mainly achieved by increasing the productivity of seed, fertilizer, pesticide, labor and mechanization inputs. The aim of this study was to determine the productivity of the use of mechanization which has a significant share and limitation in production costs. For this purpose, in Karapınar, Çumra and Altınekin districts, which have 24% of the mechanization equipment used in the province of Konya, work was carried out. According to stratified random sampling method, 107 agricultural enterprises were interviewed. As a result of the surveys conducted with these enterprises, demographic and capital structures of the enterprises were examined, and annual activity results were calculated. According to the results of the annual activities, the land, labor and capital efficiency of the enterprises were calculated and the productivity of all three production factors increased in parallel with the growth of the enterprise scale. In order to determine the mechanization utilization productivity, which is the main purpose of the study, tractor draw force, working hours, age and usage costs were calculated. As a result of the analysis, it was determined that the mechanization productivity increased as the scale of the enterprise grew and the use of mechanization of the enterprises having land of 200 decares and above was in European standards. According to this result, it has been determined that the choice of tractor suitable for land and enterprise scale should be made. For this reason, a machine park model has been proposed to facilitate the utilization of new technologies.