The growing importance of climate change underlines the need to comprehend Urban Heat Islands (UHI), particularly those influenced by urban morphology. As progress has been made in understanding the macroscale relationship between urban morphology and UHIs, the microscale effects are often overlooked. This study, conducted in the city of Erzurum in Turkey, delves into the complex relationship between urban morphology and UHI intensity in different housing areas with distinct microclimates, focusing particularly on street networks, building systems, and land use. Pearson correlation analysis was performed to investigate the relationships between morphological indicators and UHIs in different housing areas. Key findings include that (1) noticeable UHI effects were observed, especially in dense areas with high-rise buildings. (2) UHIs reveal a strong correlation with both 2D and 3D urban morphological indicators. A moderate-to-high Sky View Factor (SVF) tends to reduce UHIs, while an extremely high SVF aggravates UHIs. (3) Enhancing street network integration emerges as a more effective strategy for mitigating UHI effects in mid-rise buildings compared to other morphological factors. The Normalised Difference Built-Up Index (NDBI) and Normalised Difference Vegetation Index (NDVI) may not reliably indicate UHIs in housing areas with a predominantly rural character. Consequently, this article recommends that urban morphology optimisation for UHI mitigation should prioritise spatial and indicator specificity in urban design and spatial planning for cities. Future research endeavours should investigate the influence of morphological indicators on UHI dynamics in different seasons, including various remote sensing indicators related to morphological structure, to enrich our understanding of daily UHI fluctuations within urban morphology research.

Çocukların bireysel ve sosyal gelişimlerinde içinde yaşadıkları fiziksel çevrenin etkisi giderek daha çok kabul edilmektedir. Bu makale, Çocuk Dostu Kent yaklaşımı çerçevesinde çocuk ve kentsel mekân ilişkisini, çocuk oyun alanları üzerinden tartışmaktadır. Bu amaçla Erzurum kentinde farklı kentleşme dinamikleri ile öne çıkan üç mahalledeki çocuk oyun alanlarının erişilebilirlikleri ve alansal büyüklük açısından yeterlilikleri incelenmiştir. Erişilebilirlik analizleri için farklı yaş gruplarının değişen ihtiyaçları dikkate alınmıştır. Ayrıca çocukların hem bu alanları hem de sokak ve diğer kentsel boşlukları nasıl kullandıkları da gözlemlenmiştir. Bu analiz ilk olarak tarihsel süreçte kentsel mekân oluşumunda gözlemlenen farklılıkların çocuk oyun alanları açısından da farklı uygulamaları öne çıkardığını göstermiştir. İkinci olarak, bu analize göre tüm bölgelerde 11 yaş altı çocukların oyun alanlarına erişimi sorunlu, çocuk oyun alanı varlığı alansal büyüklük bakımından yetersizdir. Üçüncü olarak, kentsel mekânların çocuklar tarafından kullanımı sosyo-ekonomik yapıdan etkilenmektedir. Öncelikle yasal mevzuatımızda çocuk oyun alanlarının büyüklüğü ve kentsel alan içindeki dağılımına ilişkin bir standart belirlenmeli ve çocuk oyun alanları konusunda bazı zorunluluklar tanımlanmalıdır. Diğer kentsel mekânlar çocukların kullanımı açısından güvenliği artacak şekilde yeniden tasarlanmalıdır. Her ilde yoğun bir şekilde devam eden kentsel dönüşüm projeleri, kentlerdeki bu gibi sorunları çözmek ve herkes için daha yaşanılabilir kentsel mekânlar oluşturmak için bir fırsata dönüştürülebilir.

Çalışmanın amacı Erzurum’un farklı kentsel yerleşim alanlarına göre satılık ve kiralık konut fiyatlarının farklılaşmasına sebep olan faktörleri belirlemektir. Çalışma alanı olarak Erzurum’un kent merkezi (Yakutiye), kentsel gelişim alanı (Palandöken) ve uydu kent yerleşim alanı (Aziziye) olmak üzere Erzurum’da konut yoğunluğunun en fazla olduğu üç bölge belirlenmiştir. Konut fiyatlarının analiz edilmesinde hedonik fiyat analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, bölgede daha önce yapılan konut çalışmalarından farklı olarak; şehirdeki satılık ve kiralık daire fiyatlarının farklılaşmasında önemli olduğu düşünülen bina tipolojileri ile konut fiyatlarına etki eden değişkenlerin kentsel gelişme dinamikleriyle birlikte yorumlanması gerçekleştirilmiştir.

A comprehensive understanding of urban spatial form and functionality is essential for developing effective strategies and anticipating the impacts of planning decisions. Despite the growing academic interest in functional approaches, urban centers in planning practice are still predominantly defined by morphological attributes. This conceptual limitation is particularly evident in developing countries, where the implementation of polycentric development strategies requires a more integrated, multidimensional framework that incorporates both functional and morphological centrality. This study introduces a comprehensive framework for empirically assessing urban spatial structures by integrating morphological and functional dimensions through GIS-based spatial and temporal analysis. The primary objective is to examine polycentric urban patterns from the perspectives of static urban form and dynamic urban flows and to develop a composite Integrated Centrality Index that unifies these two dimensions. Using Ankara as a case study, the findings reveal significant spatial mismatches between morphological and functional centrality. While population density and the provision of basic services shape morphological centrality, they are insufficient predictors of functional performance. In contrast, areas offering specialized services and land use diversity demonstrate higher levels of human mobility and functional centrality. Furthermore, the study highlights that topo-geometric street features correlate strongly with vehicular traffic, whereas metric attributes, particularly betweenness index, are associated with public transport travel. By linking spatial form with functional flows, this research offers a comprehensive approach for understanding urban centrality. The results provide critical insights for planners and policymakers, underscoring the need for mobility-oriented, functionally diverse strategies that move beyond morphology-driven urban planning paradigms.