Türkiye’de BIST bünyesinde Sürdürülebilirlik 25 Endeksi yer almaktadır. Bu çalışma, Sürdürülebilirlik 25 Endeksinde bulunan işletmelerin finansal performansları üzerine etkilerinin belirlenmesine yönelik model oluşturulmasını amaçlamaktadır. Çalışma yöntemi, veri setinin özelliği dolayısıyla Panel Veri Analiz Tekniği olarak belirlenmiştir. Çalışmada, firmaların borsa performanslarını ölçmek için iki bağımlı değişken (Piyasa Değeri/Defter Değeri ve Fiyat Kazanç Oranı) ve bu performansları etkileyen dört bağımsız değişken (Nakit Devir Hızı, Cari Oran, Kaldıraç Oranı ve Aktif Büyüklük) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre işletmelerin piyasa değeri ile cari oran ve büyüklüğü arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Fiyat kazanç oranı ise cari oran ve kaldıraç oranından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilenmiştir. Bu sonuçlar, firmaların finansal oranlarını ve büyüklüklerini optimize ederek piyasa değeri ve fiyat kazanç oranlarını artırabileceklerini göstermektedir.
30 June 2025 in Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
Son yıllarda, sürdürülebilirlik kavramının uluslararası boyutta dünya gündemine oturması, firmaların sosyal, çevresel ve kurumsal yönetim ile ilgili konularda sürdürülebilirlik ilkelerine uyum çabalarını artırmıştır. Bu gelişme çeşitli uluslararası organizasyonların liderliğinde ivme kazanmış ve dünya borsalarında sürdürülebilirlik endeksleri oluşturulmaya başlanmıştır. Ülkemizde de Kasım 2014 tarihinden itibaren Borsa İstanbul (BIST) dahilinde sürdürülebilirlik endeksi hesaplanıp yayınlanmaya başlamıştır. Ulusal ekonominin büyümesi açısından Türkiye sanayisinde imalat sektörünün kârlılığının yadsınamaz önemi nedeniyle, bu çalışmada sürdürülebilirlik endeksinde yer alan farklı sektör firmalarının kârlılıklarını etkileyen faktörler analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, BİST sürdürülebilirlik endeksinde bulunan işletmelerin 2018-2022 dönemine ait finansal verilerinden yararlanılarak kârlılığı etkileyen faktörlerin Panel Veri Analizi yöntemiyle belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, endeks firmalarının analiz dönemindeki aktif kârlılığının; işletme büyüklüğü, aktif devir hızı ve kaldıraç oranı ile anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Özsermaye kârlılığı açısından ise, işletme büyüklüğünün pozitif bir etkiye sahip olduğu, finansal borç oranının ise negatif bir şekilde etkilediği görülmüştür. Bu bulgular, işletmelerin aktif ve özsermaye kârlılıklarını optimize etmeleri için bu değişkenleri göz önünde bulundurmaları gerektiğini göstermektedir.