The aim of this study is to develop a Communicative Rational Action Scale and analyze its validity and reliability. The scale has been prepared for all administrators and especially for firm administrators based on Max Weber’s rationalizing theory and Jürgen Habermas’ communicative action theory. The scale reveals to what extent administrators’ behaviors are communicatively rational while deciding or acting. In total, 282 participants joined this study. The sample group consisted of senior administrators of 87 firms acting in Turkey’s different Organized Industrial Zones or Free Zones. Data were analyzed by the SPSS 21 and AMOS 22 programs. Exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were applied to the obtained data. In order to test item discrimination, total item correlations were calculated and items under the value of 0.40 were removed from the scale. Exploratory factor analysis revealed 21 articles and five factors. The correlation coefficient of the 21-article scale with a similar scale is 0.979 (p < 0.001). The Cronbach’s alpha value is 0.945 and the test–retest correlation parameter is r = 0.793 (p < 0.001). In conclusion, it was determined by confirmatory factor analysis that the Communicative Rational Action Scale has a good cohesion criterion, and it is a valid and reliable assessment instrument.

One of the important problems of sustainable logistics is routing vehicles in a sustainable manner, the green vehicle routing problem, or vehicle routing problems which aim to reduce CO₂ emissions. In the literature research, it was seen that these problems were solved with heuristic, metaheuristic, or hyper-heuristic methods and hybrid approaches since they are in the NP-hard class. This work presents a parallel multi-process genetic algorithm that incorporates problem-specific genetic operators to minimize CO₂ emissions in the capacity-constrained vehicle routing problem. Unlike previous research, the algorithm combines parallel computing with tailored genetic operators in order to enhance the diversity of solutions and speed up convergence. Genetic algorithm models were developed to minimize total distance, CO₂ emissions, and both objectives simultaneously. Two genetic algorithm models were developed to minimize total distance and CO₂ emissions. Experimental results using the reference CVRP examples such as A-n32-k5 and B-n44-k7 show that the proposed approach reduces CO₂ emissions by 1.2% more than hybrid artificial bee colony optimization, 1.3% more than ant colony optimization, and 4% more than the traditional genetic algorithm. Experimental results using benchmark CVRP instances demonstrate that the proposed approach outperforms hybrid artificial bee colony optimization, ant colony optimization, and traditional genetic algorithms for most of the test cases. This is done by exploiting multi-core processors, and the parallel architecture has improved computational efficiency; the modules compare and update solutions against the global optimum. Results obtained show that prioritizing CO₂ emissions as the only objective yields better results compared to multi-objective models. This study makes two significant contributions to the literature: (1) it introduces a novel parallel genetic algorithm framework optimized for CO₂ emission reduction, and (2) it provides empirical evidence underscoring the advantages of emission-focused optimization in CVRP.

The aim of this study was to determine whether emotional labor behavior has an effect on job satisfaction, and if there is an effect, to reveal whether communicative rational action has a moderator effect. This research was carried out in the banking sector. The sample group consisted of administrators of foreign capital bank managers (427) at all levels in Turkey. The collected data were analyzed with the IBM SPSS 21 program. Multiple regression analysis and SPSS PROCESS v3.5 (model1) methods were used in the analysis. According to the analysis, the three sub-dimensions of communicative rational action (practical-rational action, rational communication, and rational action) have a moderator role in the effect of emotional labor and job satisfaction. The other two sub dimensions (value–rational–action and firm family) do not have a moderator role in this effect. In the analysis made according to the total score of communicative rational action, the moderator role of communicative rational action in the effect of emotional labor and job satisfaction was determined. As a result of the research and analysis, it was determined that emotional labor has a positive effect on the phenomenon of job satisfaction.

Rasyonellik genel bir tabirle günümüzde toplumsal yapının ve alt sistemlerin üzerine kurulu olduğu dinamiklerin oluşturduğu temel varsayımlardan biridir. Çıkarılan yasalar, benimsenen politikalar, ekonomik ve mali yöntemler gibi unsurlara ilişkin tüm kuramsal ve pratik işleyiş rasyonel ilkelere dayalıdır. Mikro açıdan bakıldığında ise rasyonellik bireylerin eylemde bulunurken çıkarlarını maksimize edip hedeflerine en kolay ve en az maliyetle ulaşması demektir. Max Weber’in geliştirdiği rasyonellik teorisi çok boyutlu bir yapıya sahiptir. O, Batı toplumlarına atfettiği rasyonelleşme teorisini iki temel rasyonellik modeli üzerine inşa eder. Bunlar modern kapitalizmin ortaya çıkışına zemin hazırlayan pratik-rasyonellik ile olgunlaşması ve kurumsallaşmasını sağlayan amaçsal-rasyonelliktir. Amaç-rasyonelliğin günümüzde bütün sistemleri domine etmesi; değer alanlarının ve birey, kurum ve toplumların pratik-rasyonellik rehberliğinde yeniden dizaynını gerektirir. Bu rasyonellik türü günümüz insanının maddi çıkarlarını koruyup manevi dünyasını da ideal olana yükselterek rasyonel toplum özleminin gerçekleştirilmesini sağlayabilir. Bu bakımdan çalışmada rasyonellik kavramı, toplumsal eylemin tasnifi ve rasyonellik çeşitleri kısaca izah edilip Weber’le birlikte Alman düşünce hayatının en önemli isimlerinden Kant’ın referanslarına başvurularak pratik-rasyonellik olgusu ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.

Türkiye’de BIST bünyesinde Sürdürülebilirlik 25 Endeksi yer almaktadır. Bu çalışma, Sürdürülebilirlik 25 Endeksinde bulunan işletmelerin finansal performansları üzerine etkilerinin belirlenmesine yönelik model oluşturulmasını amaçlamaktadır. Çalışma yöntemi, veri setinin özelliği dolayısıyla Panel Veri Analiz Tekniği olarak belirlenmiştir. Çalışmada, firmaların borsa performanslarını ölçmek için iki bağımlı değişken (Piyasa Değeri/Defter Değeri ve Fiyat Kazanç Oranı) ve bu performansları etkileyen dört bağımsız değişken (Nakit Devir Hızı, Cari Oran, Kaldıraç Oranı ve Aktif Büyüklük) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre işletmelerin piyasa değeri ile cari oran ve büyüklüğü arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Fiyat kazanç oranı ise cari oran ve kaldıraç oranından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilenmiştir. Bu sonuçlar, firmaların finansal oranlarını ve büyüklüklerini optimize ederek piyasa değeri ve fiyat kazanç oranlarını artırabileceklerini göstermektedir.

Modern kapitalizmi içselleştiren toplumlarda aşırı servet birikimi ve zenginleşmenin görüldüğü bir gerçektir. Diğer yandan bu süreç toplumsal alanda kapanmaz uçurumlar meydana getirir. Modern kapitalizm ekonomik büyümeyi teşvik ederken insanın özne konumunda büyük yaralar açar. Zenginleşme uğruna insanın bir meta gibi görülüp araçsallaştırılması bireysel ve toplumsal açıdan psiko-patolojik sorunlar yumağını ortaya çıkarır. Bu durum sosyo-kültürel alanda baskı ve tahribata yol açar. Ekonomik ve politik sistem nüfuzunu geniş ölçüde arttırır. Böyle bir ortamda Batılı birey derin bir anlam kaybına maruz kalır. Micheal Sandel, bu olumsuz özellikleri kapsayan günümüz kapitalist toplumunu “piyasa toplumu” olarak tanımlar. Bu çalışmada Sandel’in piyasa toplumunu eleştirerek iktisadi adalete ulaşma çabası araştırılacaktır. Batı dünyasında büyük üne kavuşan Harvardlı profesörün özellikle iktisadi adalete dair görüşleri hakkında akademik camiamızda yapılan çalışma sayısı çok azdır. Sandel’in yaklaşımı, serbest piyasa sisteminin bugün geldiği son noktayı vurgulaması açısından önemlidir. Araştırmalara göre Sandel piyasa toplumunda, insan da dahil olmak üzere her değerin metalaştığını ifade eder. O, ekonomi ve ahlak arasındaki derin ayrılığa dikkat çeker. Onun iktisadi adalete dair görüşlerinin aktarılması nihayetinde kendi toplumumuz açısından dikkat edilmesi gereken hususlar içerir.