Bu çalışma, ‘bilinçsiz önyargı’ kavramına ilişkin psikoloji, sosyal psikoloji ve kısmen sosyolojideki literatüre bağlı olarak bilinçsiz önyargı olgusu ve kavramı hakkında güncel gelişme ve tartışmaları ele almayı amaçlamaktadır. Bilinçsiz önyargı, kavramın adının da açıkça işaret ettiği üzere insanların önemli bir kısmının farkında olmadığı olumsuz bir kavram ve olgudur. Bu yanıyla da insanlar arası ilişkiler ve toplumsal yaşamdaki ilişkilere olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışma bilinçsiz önyargı hakkında farkındalık oluşturmaya ve insanların daha nesnel görüşlere sahip olabilmelerine katkıda bulunmayı da amaçlanmaktadır. Bilinçsiz önyargı, karar vermede yaşanan sistematik hata olarak tanımlanmaktadır. Çoğu durumda, kişi mevcut bilgileri anlamlandırmaya çalışırken önyargılı hale gelebilir. İnsanların bazılarının önyargılarından habersiz olduğu söylenebilir. Günümüzün karmaşık dünyasında, insanlar aynı anda işleyemeyeceği birçok bilgiye maruz kalmaktadır. Bu nedenle, karar verirken doğal olarak zihinsel kısa yollara başvurmaya eğilimlidir. Bilinçsiz veya örtük önyargı, farklı teorik yaklaşımlar etrafında açıklanmıştır. Sistem 1 ve 2, beynin nasıl yavaş ve hızlı kararlar aldığını gösterir. İkili tutum modeli ise, insanların aynı konuda hem örtük hem de açık tutumlarını nasıl geliştirdiklerini göstermektedir. Son olarak, sosyal kimlik teorisi, bireylerin olumlu özellikleri kendi iç gruplarıyla nasıl ilişkilendirdiğini ve olumsuz kalıp yargılarını da dış gruplarla nasıl ilişkilendirdiğini göstermektedir. Bilinçsiz önyargılar, toplumsal yaşamın farklı alanlarında kendisini dışavurabilmektedir. Kavram hakkındaki araştırma ve tartışmalar, olumsuz çağrışımların ve klişelerin okullarda, işyerlerinde, sağlık hizmetlerinde, siyasette ve hukuk alanında nasıl ve ne biçimlerde ayrımcılığa işaret ettiğini göstermektedir.
30 April 2022 in Universal Journal of History and Culture
Bu çalışmadaki temel amaç erken yaş evliliklerin kadın sağlığı üzerine olan etkilerini ortaya koymaktır. Bu konu hakkındaki temel sorun bu tür evliliklerin her ne kadar düşme eğiliminde olsa da varlığını hala sürdürüyor olmasıdır. Bu çalışma bu konuda farkındalık sağlayarak sorunun çözümüne katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Erken yaşta evlilik terimi, genel anlamda bireylerin 18 yaşından önce yaptığı evlilikler için kullanılmaktadır. Dünya’da özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, 18 yaşından önce evlenenlerin oranının gelişmiş ülkelere kıyasla çok yüksek olduğu bilinmektedir. Bunun en önemli nedeni kadına toplumsal olarak verilen rollerdir. Erken evlilik nedenleri arasında yüksek morbidite ve mortalite oranlarının bir sonucu olarak üreme kaygısı, kız çocuklarının ekonomik bir ‘yük’ olarak görülmesi ve geleneksel kültürel değerler bakımından erken evliliklerin ‘iyi’ bir seçenek olarak görülmesi gelmektedir. Çalışmaya göre, erken yaşta evliliğin kadınların fiziksel, sosyal ve ruhsal yaşamlarına yönelik olumsuz birçok etkisi bulunmaktadır. Kadın sağlığına son derece olumsuz etkileri olan erken yaşta evliliğin önlenmesi için, kız çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanarak güçlendirilmesi, ebeveynlerin, erkeklerin, erkek çocukların ve toplumsal çevrenin bu konuda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle kız çocuklarının eğitime erişimleri için gerekli önlemlerin alınması, politikalar geliştirilmesi ve uygulanması ile erken evliliklerin azalması ve kadın sağlığının iyileştirilmesi mümkün olabilir.
The structure of the delivery room, the protection of privacy, the distance of the hospital and institution policies are important factors affecting women’s birth experiences. This study aimed to give voice mothers’ expectations of midwives during the birth process, the care received by them, and their views about the delivery environment. The research was conducted with primipara mothers in a public hospital through in-depth interviews in a qualitative pattern based on the interpretive content analysis approach. In-depth interviews were conducted with mothers who had a healthy baby within 8–24 hours after birth. This study was carried out with 15 mothers. Data were collected through semi-structured interview form, tape recorder, and questionnaires including socio-demographic characteristics. Three main themes and eight sub-themes were obtained in the research. Main themes described are “delivery room environment”, “views related to midwives”, and “experiences during the birth process”. Women stated that they found the delivery room hygienically inadequate, their privacy was not protected, and they felt lonely and scared. Women expect more information, support, patience, and friendliness from the midwives. The results obtained from the research will be important in the education of midwives and the regulation of the physical environment of delivery rooms.
29 December 2021 in Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma, günümüzde benliğin ve mahremiyetin sosyal medya ve ağlardaki sunumu sorunsalını ele almaktadır. Bunu yaparken Ervin Goffman’ın sunduğu kuramsal ve kavramsal çerçeveden yararlanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, günümüzde benliğin ve mahremiyetin sosyal medya ve ağlardaki sunumu ile gerçeklikteki halleri arasında önemli farklılıklar ve gerilimler olduğunu savunmaktadır. Çalışma, sosyal medya platformlarının ve kullanıcılarının benliklerini başkalarına sunma arzusu içinde olduklarını göstermektedir. Bu arzuyu karşılama doğrultusunda insanlar kendilerini çevrim içi dünyalardaki benlikleri ile ‘gerçek dünya’daki benliklerini sunarken sıklıkla manipülatif stratejiler izlemektedirler. İnsanın sosyal davranışlarının ve sosyal ilişkilerinin sonucu olarak, daha geniş toplumsal çevreler tarafından kabul görme ve takdir edilme ihtiyacından kaynaklanan iyi ve olumlu izlenimler yaratma niyeti, bireylerin benliklerini çevrimiçi ortamda en uygun şekilde sunma taktiklerini kullanmalarına yol açabilmektedir. Sosyal ağlar, bu hedeflere ulaşmak için benlik sunumları için oldukça çeşitlenen seçenekler sunmaktadır. Ancak bu her zaman istenilen sonuçlara ulaşılmasını sağlamamakta ve istenmeyen olumsuz izlenimler edinilmesi gibi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu durum hem bireysel hem de toplumsal ilişkilere ve etkileşimlere zarar vererek yanılsamalar üzerine kurulu bir yaşam sürdürülmesine neden olmaktadır.
24 January 2022 in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
Sağlık bilimleri ve hizmetleri alanlarında göreli olarak daha az başvurulmasına karşın, nitel araştırmalar hızlı bir gelişme göstermiş ve tanınırlığa sahip olmuştur. Nitel araştırmaların çeşitli toplumsal ve kültürel konuların yanı sıra sağlık bilimleri alanlarında da kullanımının giderek arttığı görülmektedir. Daha önceleri nitel araştırma, yalnızca nicel araştırma yöntemini tamamlayan bir bileşeni olarak görülmekteydi ancak nitel araştırmalar artık sosyal ve kültürel boyutlarıyla sağlık araştırmalarında da tanınmakta ve giderek daha fazla kullanılmaktadır. Sağlık bilimleriyle ilgili dergilerde giderek daha fazla nitel araştırma makalesi yayınlanmaktadır. Nicel araştırmadan farklı olarak nitel araştırma, bir olgunun anlamını açıklama yoluyla belirlemeye çalışır. Nitel araştırmalar, katılımcıların deneyimlerine ve görüşlerine vurgu yaparak doğal fenomenlerin anlamlarını anlamaya yardımcı olan kavramlar geliştirmeyi amaçlar. Bu bağlamda nitel araştırmaların sağlıkla ilgili araştırmalarda kullanılması sağlık ve bakım hizmetlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabilir. Bu makale, nitel araştırmaların uygulamasına ilişkin pratik rehberlik sağlama amacını taşımamaktadır. Yine de, sağlık bilimlerinde nitel araştırmanın yerini vurgulamayı ve nitel yöntemleri kullanmanın neden önemli olduğunu vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, bu makale ağırlıklı olarak nitel araştırmanın tarihsel arka planı, gelişimi, genel felsefi temelleri ve varsayımları, bu alandaki temel kuramsal yaklaşımlar (gömülü teori, fenomenoloji ve etnografi gibi), örneklem seçimi ve veri toplama teknikleri (derinlemesine görüşme, gözlem, dokümantasyon vb.) ve analiz araçları (fenomenoloji, söylem analizi, içerik analizi ve daha fazlası) hakkında temel bilgileri sunmaktadır.
This study aims to explore university students’ perceptions, attitudes, and knowledge regarding contraceptive methods within the sociocultural context of Türkiye. It specifically investigates how cultural norms, religious values, and social stigma influence young people’s access to, and understanding of, contraception. A qualitative design was employed using Reflexive Thematic Analysis as developed by Braun and Clarke. Semi-structured interviews were conducted with 38 university students aged 18–25 from diverse academic backgrounds using purposive sampling. The interdisciplinary research team, comprising sociologists and health professionals, engaged in iterative coding, reflexive memoing, and theme development, emphasizing contextual interpretation and reflexivity. Four main and nine subthemes emerged: (1) individual attitudes, showing ambivalence between personal autonomy and moral taboos; (2) sociocultural barriers, where religious and cultural norms stigmatize contraceptive use, especially among unmarried individuals; (3) knowledge gaps, with participants demonstrating limited or inaccurate understanding of methods beyond condoms and emergency contraception; and (4) educational needs, highlighting strong support for early, comprehensive sex education and accessible counseling services. A notable contradiction was observed between participants’ relatively liberal views and the conservative societal climate in which they navigated. This study underscores the persistence of stigma and misinformation surrounding contraception among Turkish youth, despite signs of generational value shifts. These findings emphasize the urgent need for culturally sensitive, inclusive, and scientifically grounded sexual health education. The results are relevant for public health policymakers and practitioners in Türkiye and other conservative societies, where young people’s reproductive autonomy is constrained by moral and cultural norms.