Trace elements and metals play critical roles in the normal functioning of the central nervous system (CNS), and their dysregulation has been implicated in neurodegenerative disorders such as Alzheimer’s disease (AD) and Parkinson’s disease (PD). In a healthy CNS, zinc, copper, iron, and manganese play vital roles as enzyme cofactors, supporting neurotransmission, cellular metabolism, and antioxidant defense. Imbalances in these trace elements can lead to oxidative stress, protein aggregation, and mitochondrial dysfunction, thereby contributing to neurodegeneration. In AD, copper and zinc imbalances are associated with amyloid-beta and tau pathology, impacting cognitive function. PD involves the disruption of iron and manganese levels, leading to oxidative damage and neuronal loss. Toxic metals, like lead and cadmium, impair synaptic transmission and exacerbate neuroinflammation, impacting CNS health. The role of aluminum in AD neurofibrillary tangle formation has also been noted. Understanding the roles of these elements in CNS health and disease might offer potential therapeutic targets for neurodegenerative disorders. The Codex Alimentarius standards concerning the mentioned metals in foods may be one of the key legal contributions to safeguarding public health. Further research is needed to fully comprehend these complex mechanisms and develop effective interventions.

Neurodegenerative diseases such as Alzheimer’s disease (AD), Parkinson’s disease (PD), amyotrophic lateral sclerosis (ALS), and multiple sclerosis (MS), which are a consequence of the progressive loss of neuronal function and structure, cause significant cognitive impairment. The incidence of these diseases in the world’s population is constantly increasing as a result of an aging population. Although genetic and environmental factors are most often mentioned as the pathogenetic factors of these diseases, increasing evidence points to the important role of proper nutrition in the prevention and support of the treatment of these disorders. A healthy, balanced diet can mitigate the risks associated with the risk factors mentioned above and slow the progression of the disease by reducing oxidative stress and inflammation. Vitamins B, D, E, C, K, and A have been shown to support cognitive functions and protect the nervous system. This review demonstrates the importance of vitamins in preventing and supporting the therapy of neurodegenerative diseases. Information regarding the health-promoting properties of these vitamins must be effectively communicated to consumers seeking to protect their health, particularly in the context of neurodegenerative diseases. Consequently, this review also examines the authorized health claims under EU food law related to these vitamins, assessing their role in promoting awareness of the vitamins’ potential benefits for neuroprotection and the management of neurodegenerative diseases.

The aim of this study was to determine how the concepts of healthy food and healthy eating are used in EU policy documents and whether there emerges a coherent understanding of these concepts from them. In pursuing this aim, the authors attempted to define both concepts, by referring to policy document and relevant EU legislation. Among other things, they concluded that under EU law, the use of the title concepts should in practice be regarded as health claims. The absence of nutrient profiles results in an inconsistency between what food companies may refer to as healthy food or healthy eating under EU law and the common understanding of these terms derived from EU policy documents. Celem rozważań jest ustalenie, jak pojęcia zdrowej żywności i zdrowego odżywiania wykorzystywane są w dokumentach politycznych UE oraz czy z prawa i dokumentów politycznych UE wyłania się spójny sposób rozumienia tych pojęć. Realizując tak określony cel, autorzy podjęli próbę zdefiniowania obu pojęć, sięgając do dokumentów politycznych oraz prawa Unii Europejskiej. W konkluzji stwierdzili między innymi, że zgodnie z prawem UE wykorzystywanie tytułowych pojęć w praktyce należy traktować jako oświadczenia zdrowotne. Nieustalenie profili składników odżywczych sprawia, że to, co przedsiębiorstwa spożywcze mogą zgodnie z prawem UE określać jako zdrowa żywność lub zdrowe odżywianie, jest niespójne z powszechnym oraz wynikającym z dokumentów politycznych rozumieniem tych pojęć.

W ostatnich latach niepokojący trend w zakresie wzrostu liczby występowania przypadków chorób niezakaźnych sprawił, że zwiększyło się zainteresowanie kwestią tzw. „zdrowej żywności”. Pomimo ogromu regulacji dotyczących żywności, pojęcie „zdrowej żywności” nie jest ujęte w żadne ramy prawne, a jego rozumienie przez społeczeństwo jest niejednolite. Czym zatem jest według społeczeństwa „zdrowa żywność”? Niniejszy raport zawiera wyniki badania ankietowego, którego celem było uzyskanie odpowiedzi na to pytanie. Badanie ankietowe składało się z dwóch części – z jednej strony przeprowadzono badanie na reprezentatywnej grupie 1041 osób, a z drugiej strony przebadano 100 przedsiębiorców z branży żywnościowej. Uzyskane wyniki badania ankietowego stanowią dla zespołu badawczego punkt wyjścia do dalszych badań interdyscyplinarnych (nauki prawne, nauki chemiczne, nauki medyczne) w obszarze problemowym „zdrowej żywności”.

In recent years, an alarming trend in the rising incidence of non-communicable diseases has led to increased interest in the issue of so-called "healthy food". Despite the enormity of food regulation, the concept of "healthy food" is not framed in any legal framework, and the public's understanding of it is uneven. So what is "healthy food" according to the public? This report contains the results of a survey aimed at answering this question. The survey consisted of two parts - on the one hand, a representative sample of 1,041 people was surveyed, and on the other hand, 100 food entrepreneurs were surveyed. The obtained results of the survey provide the research team with a starting point for further interdisciplinary research (legal sciences, chemical sciences, medical sciences) in the "healthy food" problem area.