Bu çalışmanın amacı BIST100 endeksinde faaliyet gösteren Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri İmalat Sanayi Sektörü işletmelerinin iflas etme olasılıklarının tahmin edilerek işletmelerin ilerleyen dönemlerde karşılaşabilecekleri finansal sorunlara yönelik çözüm bulmaktır. Bu amaçla işletmelerin 2017-2018-2019 yıllarına ait finansal verileri kullanılarak, Altman Z Skor iflas tahmin yöntemi ile iflas etme olasılıkları tahmin edilmiştir. Yapılan tahminin ardından işletmelerin aldıkları Z skorlarının gerekçeleri ilgili finansal rasyolar incelenerek tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında işletmelerin ilerleyen dönemlerde karşılaşabilecekleri finansal sorunlar tahmin edilmiştir. Z skor yöntemiyle yapılan analiz sonucunda ilgili sektör işletmelerinin gelecek yıllarda iflas etme olasılıklarının yüksek olduğu ve sektördeki birçok işletmenin ilerleyen dönemlerde likidite, aşırı borçlanma ve yüksek finansal maliyetlerin ortaya çıkması gibi problemlerle karşılaşma ihtimallerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Due to its dynamic nature, rapid technology change, uneducated employees, harsh working conditions, many work accidents, and heavy consequences of accidents, occupational health and safety (OHS) practices are essential in the construction industry. However, occupational Health and Safety measures in the construction industry come with additional costs. Therefore, employers who have to bear a cost to take OHS measures may consider OHS costs unnecessary without considering the costs they will bear after work accidents and occupational diseases. This research aims to estimate the optimal costs of OHS budgets to reduce the number of accidents with lost time injury and whether the carried costs for occupational health and safety in the construction industry impact the lost time injuries. Therefore, OHS costs in the construction industry are grouped into eight categories: fire, work equipment, electricity, health, personal protective equipment, general equipment, training and occupational health and safety service costs. This research is based on the standard unit costs set for the 8 OHS criteria required by the OHS laws, accident severity rates and actual unit costs that the projects have carried for five years for the construction of 15 buildings with 220.000 m2- 500.000 m2 indoor space which is located in Istanbul Turkey, started in 2013 and completed in 2017. Since the research was conducted before January 1, 2020, there is no requirement for an ethics committee permission document. According to the research results, as the costs of occupational health and safety services, fire and training increased, accident severity rates has decreased. However, the impact of other variables on accident severity rates was not statistically significant. Thus, construction enterprises that want to decrease the accident severity rates in their projects need to emphasise occupational health and safety services, fire, and training criteria.

Bu çalışmanın amacı, 29.07.2017 tarihinde 30138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 01.01.2018 tarihinden itibaren ticari hayatımıza dahil olan Büyük ve Orta Ölçekli İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) 6. Bölümünde yer alan stoklar ile ilgili standardın Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) 2 Stoklar standardı ve Vergi Usul Kanunu (VUK)’da yer alan stoklarla ilişkili maddelere göre karşılaştırarak standartlar arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ortaya koymaktır. Çalışmada ele alınan stoklar ile ilgili standartların birbirleriyle farklılık ve benzerlikleri ilk önce içerik analizi yolu ile incelenmiştir. Yapılan bu inceleme sonucunda standartlar arasında finansman unsurları, maliyet hesaplama yöntemleri ve hizmet sunan işletmelerdeki stok satışının gelir olarak yansıtılması işlemlerinde farklılıkların bulunduğu, ilk satın alma, maliyet ölçüm teknik ve hesaplama yöntemleri ile birlikte stokların gider olarak kayıtlara alınması işlemlerinin benzerlik taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca inceleme sonucunda finansman unsurlarında ortaya çıkan farklılığın işletmelerin gelir tablosuna nasıl etkide bulunacağı uygulamalı olarak aktarılmıştır.

The aim of this study was to develop a model that classifies companies into high or low categories based on their return on equity (RoE), the most important indicator of financial performance, using sustainability and governance-related committee reports and reports shared with the public. As a sample, the RoE, sustainability, and governance variables of all 427 companies traded on the Istanbul Stock Exchange in 2024 were used. Using a 70:30 stratified split between the training and test sets, three tree-based models (XGBoost, LightGBM, and Random Forest) were used to perform a binary classification task. The findings show that tree-based models perform only slightly better than the naive majority class rule, and therefore, have limited overall classification power. A noteworthy finding from the study is that SHAP-based explainability analysis shows that the Corporate Governance Report (IMNG), the Integrated Report (IREP) and the existence of a Sustainability Committee (ICOM) rank higher in terms of SHAP-based global importance in the High RoE classification model, although their average contributions are small and, in the case of IMNG, predominantly negative for the probability of belonging to the High RoE class. Methodologically, the article moves away from traditional econometric methods based on ESG scores, instead combining a predictive classification structure with TreeSHAP-based explanations. These findings indicate a need for reporting practices that offer deeper content, clearer evidence of governance quality, and stronger data integrity to better support investors’ decision-making processes through sustainability and governance.

Entegre raporlama, finansal olan ve olmayan performans bilgilerinin tek bir raporda sunulmasını sağlamaktadır. Kurumların karşı karşıya oldukları finansal olmayan riskleri tespit etmeye ve yönetmeye destek sağlamaktadır. Yönetimde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uyulması sürdürülebilirlik açısından önemli bir araçtır. Ayrıca, geleneksel raporlama yöntemleriyle karşılaştırıldığında, entegre raporlama bilgi kullanıcılarına işletme performansına ilişkin kapsamlı ve bütüncül bir görüntü sunmaktadır. Bu nedenle, topluma örnek olmak rolü de olan, eğitim, araştırma ve topluma katkı faaliyetlerini yürüten yükseköğretim kurumlarının sürdürülebilirlik ve hesap verebilirlik ilkelerini uygulamasında entegre raporlama önemli bir rol oynamaktadır. Bu makale, yükseköğretim kurumlarının sürdürülebilirlik ve hesap verebilirlik ilkelerini uygulamalarını sağlayacak entegre raporlama konusunun önemini ele almaktadır. Bu çalışmada, yükseköğretim kurumlarının hali hazırda sundukları raporlar ile entegre raporlamanın bölümleri karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Uluslararası Entegre Raporlama Konseyi (IIRC) tarafından belirlenen entegre rapor özelliklerinin üniversitelerin hazırlayacakları entegre raporda nasıl ele alınacağına yönelik öneriler sunmaktır. Entegre raporlama ile üniversitelerin faaliyetleri bilgi kullanıcıları açısından daha anlaşılabilir ve karşılaştırılabilir hale geleceğinden, üniversitelerin performanslarını geliştirmelerine ve toplumun beklentilerine uygun hareket etmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

İşletmelerin faaliyet sonuçlarına ilişkin makul güvence sağlayan iç kontrol sistemi, kurumsal yönetim anlayışının temelini oluşturmakta ve iç kontrol sisteminin varlığı işletmelerin bütün bilgi kullanıcıları için önem taşımaktadır. Türkiye’de yasal düzenleme ile düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç kamu kurumlarının iç kontrol sistemi kurması zorunlu tutulmuştur. Kamu kurumlarının iç kontrol sistemi dahil mali yönetim, mevzuat uygunluğu başta olmak üzere denetimi Sayıştay Başkanlığı tarafından gerçekleştirilmektedir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar iç kontrol sistemi kurmak zorunda değillerse de aynı kanun kapsamında belirlenen ilkelere uyum zorunluğu bulunmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında hazırlanan makale, Sayıştay Başkanlığı’nın 2012-2021 yılları arasındaki düzenleyici ve denetleyici kurumların denetim raporlarında yer alan iç kontrol sistemi bulgularının tespiti ve iyileştirilmesine yönelik stratejilerin belirlenmesi amacı taşımaktadır. Araştırma sonuçları ışığında, düzenleyici ve denetleyici kurumların iç kontrol sistemlerine ait bütünsel olarak bir yasal düzenlemenin gerekliliği, bu kurumların etkin bir yönetim bilgi sistemine sahip olmaları, kurumların esasları belirlenmiş stratejik plan ve performans programı hazırlamalarına ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir.