Bitcoin ile birlikte son zamanlarda çokça konuşulmaya başlanan blockchain teknolojisi; işlemlerin gerçekleştirilmesi için bir aracı kuruma ihtiyaç duymaması, bloklardaki işlemlerin zincire eklenmesi için ağdaki tüm katılımcıların onayının gerekmesi, kaydedilen işlemlerin değiştirilememesi gibi sahip olduğu özellikler nedeniyle gerek kamu gerekse özel sektörü önemli düzeyde etkilemesi beklenmektedir. Yapılan incelemelerde muhasebe ve denetim alanında bu teknolojinin kullanılması ile birlikte sözgelimi hileli finansal raporlamanın önüne geçilmesi, gerçek zamanlı muhasebe işlemleri, sürekli denetim gibi birçok yarar sağlanacağı görülmektedir. Endüstri 4.0 ile birlikte gelişim hızının oldukça hızlı olacağı düşünülen bu teknolojinin muhasebe ve denetim mesleği üzerinde nasıl bir etki bırakacağı bu çalışmanın esas amacını oluşturmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada öncelikle blockchain teknolojisi tanıtılmış olup, çalışmanın temel amacının gerçekleştirilebilmesi adına bu teknolojinin muhasebe ve denetim alanında göstereceği etkiler detaylıca tartışılmıştır. Blockchain teknolojisinin gelişimi ile birlikte meslek mensuplarının işlerini daha kolay biçimde gerçekleştirebilecek olmalarına karşılık teknik bilgi düzeyi yüksek meslek mensuplarının varlığına ihtiyaç duyulacağının da aşikâr olduğu söylenebilir.

Drawing on impression management theory, this study investigates the presence of potential greenwashing in sustainability reports (SRs) by examining three textual dimensions: readability, sentiment, and boilerplate content. A novel three-dimensional categorization framework was developed to capture companies’ sustainability communication strategies. Using text mining and natural language processing techniques, we analyzed 105 English- language SRs published by companies listed on the BIST Sustainability Index between 2021 and 2023, comprising over 250,000 sentences. The findings reveal a general trend toward more readable and positive narratives; however, in some cases, this was accompanied by increased use of boilerplate language, suggesting impression management practices. Notably, a small group of companies consistently exhibited a high-risk communication profile indicative of potential greenwashing. This study contributes to the literature by integrating three complementary textual indicators into a unified model for detecting greenwashing behaviors. The results provide practical implications for regulators and stakeholders seeking to enhance the credibility and transparency of corporate sustainability reporting.

Üretim maliyeti unsurları olan direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik maliyeti ve genel üretim giderlerinin mamullere yüklenmesi konusunda muhasebe yazınında geliştirilen çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemlerden tam maliyet yönteminin uygulama kolaylığı nedeniyle çokça kullanıldığı görülmektedir. Ancak Uluslararası/Türkiye Muhasebe Standartları ise duruma farklı yaklaşmaktadır. UMS/TMS-2 Stoklar Standardı’na göre bazı durumlarda normal maliyet yönteminin kullanılması gerekmektedir. Ancak Standart bir bütün olarak incelendiği zaman üretim düzeylerine göre kullanılacak maliyet yöntemine ilişkin farklı görüşleri barındırdığı görülmektedir. Bu çalışmada üretim düzeyi ile normal kapasite arasındaki ilişki gözetilerek öne sürülen bu farklı görüşler detaylı olarak incelenmiş, Stoklar Standardı’nın işletmelerin gerçekleşen kapasite düzeyine göre hangi maliyet yöntemini kullanması gereğine ilişkin görüşleri örnek uygulama üzerinden tartışılmıştır.

Murabaha sözleşmesi, peşin satın alma imkânı olmayan bir kişi/işletmenin İslami Finansal Kuruluşlar (İFK) aracılığı ile malı, vadeli olarak satın alma imkanı ortaya çıkaran sözleşme türüdür. Bu açıdan murabaha sözleşmesi bir satış sözleşmesi olarak karşımıza çıkar. Murabaha sözleşmelerinin geleneksel bankacılık sistemi içerisinde bir karşılığı bulunmamaktadır. Bunun yerine banka kişi/işletmenin ihtiyaç duyduğu ürünü satın alabilmesine yönelik kredi sağlayabilmektedir. Banka bu kredinin karşılığı olarak da belirli bir oranda faiz geliri elde edecektir. İslam dini faizi kesin olarak yasakladığından tüketiciler, bankalardan bu yolla kredi elde etme yerine murabaha sözleşmeleri kapsamında satın almak istedikleri ürünü vadeli olarak satın alabilmektedirler. Çünkü İslami finansal kuruluşlarla yapılan murabaha sözleşmesi şeriat hükümlerine uygundur ve bu nedenle Müslümanlar tarafından daha da kullanılabilir hale gelmektedir. Bu makalenin amacı, İslami Finansal Kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen murabaha işlemlerinin muhasebeleştirilmesine yönelik gerek TMS/TFRS’ler gerekse FFMS’lerin içeriğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.

The factors influencing the use of renewable energy in ten significant emerging economies (E-10: Argentina, Brazil, China, Indonesia, India, Mexico, Poland, Russia, South Africa, and Turkey) are examined in this study for the years 1990–2021. In order to capture both contemporaneous and intertemporal drivers of renewable energy demand, the analysis uses dynamic panel techniques (GMM) in conjunction with static panel estimations (fixed and random effects), drawing on a balanced panel dataset. The empirical findings highlight the path-dependent character of the energy transition by pointing to a clear persistence effect, in which previous renewable energy consumption significantly and favorably influences current levels. While oil prices and carbon emissions exert adverse pressures, economic growth and financial development are consistently recognized as key facilitators of the adoption of renewable energy. In several specifications, population growth appears as a constraining factor. Both static and dynamic models show that urbanization has a negative impact on the use of renewable energy. Therefore, incorporating renewable energy considerations into urban development policies may help reverse this trend and promote increased use of renewable energy. When combined, the results show how strategically important it is to promote economic growth, strengthen financial systems, and incorporate sustainability into urbanization processes. The urgent need to phase out fossil fuel subsidies, reroute financial resources toward green investment, and fortify carbon mitigation frameworks are among the policy implications. In the end, the evidence favors a multifaceted policy framework for the E-10 nations to hasten the switch to renewable energy.

Özet Çalışmanın amacı, Türkiye’de BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan farklı sektörlerde faaliyette bulunan şirketlerin çevresel düzenlemeler ve uygulamalara yönelik gerçekleştirmiş oldukları çevre muhasebesi kapsamında yer alan çevresel harcamaların firmaların finansal performansı üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Türkiye’de BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan ve farklı sektörlerde faaliyet gösterip tesadüfi olarak seçilen 18 şirketin 2015-2020 yılları arasındaki finansal ve sürdürülebilirlik raporlarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Finansal veriler Kamu Aydınlatma Platformu’ndan, sürdürülebilirlik raporları ise şirketlerin web sitelerinden elde edilmiş olup söz konusu veriler sistem-GMM veri analizi yardımı ile ölçümlenmiştir. Şirketlerin çevresel harcamalarının kullanılan sermayenin getirisi (ROCE) üzerindeki etkisinin araştırıldığı bu çalışmada; bağımsız değişken çevre harcamaları, bağımlı değişken kullanılan sermaye getirisi ve kontrol değişkeni olarak da firma büyüklüğü belirlenmiştir. Sistem-GMM yöntemi ile yapılan analiz sonucunda çevre maliyetleri ve kullanılan sermayenin getirisi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup çevre maliyetlerinde gerçekleştirilecek %1'lik artışın kullanılan sermayenin getirisini % 0.08 oranında azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın gerçekleştirilmesi sırasında BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan şirketler tarafından yayımlanan sürdürülebilirlik raporlarının bazılarında çevresel harcama tutarlarının hiç belirtilmediği veya farklı para birimleri cinsinden belirtildiği gözlenmiştir. Bu durum, yapılacak ampirik çalışmalardaki örneklem seçim ve tespitini sınırlamaktadır.