Karadeniz Bölgesi’nin en büyük akarsularından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak, havza alanlarındaki insan aktiviteleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri nedeniyle kirletici faktörlerin yoğun baskısı altındadır. Bu kirletici etkilerin belirlenmesi için Orta Karadeniz Bölgesi, Samsun’da yer alan Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinin fizikokimyasal özelliklerinin ve su kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ekim 2018 ve Ağustos 2019 olmak üzere dört mevsim olacak şekilde örnekleme çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlar Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY) ne göre ve mevsimsel olarak Su Kalite İndeksine (WQI) göre değerlendirilmiştir. İstatiksel olarak veriler arasında farklılıklar için bağımsız t-testi, parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için pearson korelasyon indeksi (PCI), kirletici kaynaklarının belirlenmesi için temel bileşen analizi (TBA/FA) uygulanmıştır. TBA/FA ya göre dört faktör tüm faktörlerin %90,118 ni oluşturmuştur. YSKY’ne göre Kızılırmak I. ve II. sınıf, Yeşilırmak ise II.ve III. sınıf su kalite özelliği taşımaktadır. WQI sonuçlarına göre Kızılırmak ilkbahar mevsiminde “zayıf”, Yeşilırmak ise sadece kış mevsiminde “iyi” diğer tüm mevsimlerde zayıf ve çok zayıf su kalite özelliği taşımaktadır. Sonuçlar Kızılırmak’ın içme, sulama ve endüstriyel kullanım için uygun, Yeşilırmak’ın ise sadece sulama amaçlı kullanım açısından uygun olduğunu göstermiştir.

This study aimed to determine the presence and characteristics of microplastics (MPs) in six commercially important fish species in Samsun city of, the Middle Black Sea Region: rainbow trout–Turkish salmon (Oncorhynchus mykiss), European seabass (Dicentrarchus labrax), gilthead seabream (Sparus aurata), red mullet (Mullus barbatus), horse mackerel (Trachurus mediterraneus), and whiting (Merlangius merlangus). The digestive systems of each species were examined, and MPs were classified according to their morphology, size, color, and polymer type. The analysis revealed that the number of MPs per individual ranged from 4.73 ± 1.13 to 9.26 ± 2.18, with the highest value found in rainbow trout and the lowest in whiting. MPs smaller than 100 µm were dominant (48.9%), and fiber (45.7%) and fragment (36.5%) types were the most common morphologies observed. Black and white/transparent colors were prominent in terms of color distribution, and ATR-FTIR analysis showed a dominance of widely used consumer plastics, such as polypropylene (PP, 31.3%) and polyethylene (PE, 23.9%). Scanning electron microscopy coupled with energy-dispersive X-ray spectroscopy (SEM/EDS) results confirmed the presence of irregular, fibrous, and fragmented structures at microscopic scale, consistent with microplastic morphology. These findings indicate a potential risk of microplastic pollution in the region for both marine biota and human consumption. The study fills a significant data gap regarding the Middle Black Sea ecosystem and provides a foundation for future monitoring and risk assessment research.