Journal of Sustainable Development Issues (JSDI) - An interdisciplinary, double-blind peer-reviewed journal focusing on Environment, Economics, and Society. Explore the latest research and developments in theoretical and practical aspects of sustainable development.

Kripto para birimleri, 2009 yılında ortaya çıkmalarından bu yana oldukça popüler hale gelmiştir. Özellikle Bitcoin'in 3 Ocak 2009'da piyasaya sürülmesinden sonra, diğer kripto para birimlerinin piyasaya çıkışı hız kazanmıştır. Bu popülerlik artışının ardından, kripto para birimlerinin tahmini önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmanın ana amacı, Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) ve Binance (BNB) kripto para getirilerini öngörmek için geleneksel zaman serisi yöntemlerinden olan ARIMA-GARCH ile birlikte LSTM (Long Short-Term Memory) derin öğrenme yaklaşımını kullanarak elde edilen tahmin performanslarını karşılaştırmaktır. Bu çerçevede, çalışma literatüre yeni bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Her bir kripto para birimi için farklı zaman aralıklarında günlük veriler kullanılmış ve bu veriler %90 eğitim ve %10 test verisi olarak bölünmüştür. Çalışmada, yöntemler RMSE ve MSE değerlendirme kriterleri kullanılarak karşılaştırılmıştır. Genel olarak, BTC serisinde ARIMA-GARCH yöntemi eğitim verisinde daha iyi sonuçlar gösterirken, test verisi için LSTM yöntemi daha etkili olmuştur. BNB serisinde ise hem eğitim hem de test verisi için LSTM yöntemi daha üstün performans sergilemiştir. ETH serisinde ise her iki veri seti için ARIMA-GARCH yöntemi daha iyi sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu çalışma, finansal veri tahmininde her iki yöntemin de önemli bir performans sergileyebildiğini vurgulamaktadır.

This study investigated the impact of economic growth and unemployment on obesity within the Obesity Kuznets Curve (OKC) framework across 15 post-Soviet countries using annual data from 1991 to 2016. Employing the Augmented ARDL (A-ARDL) cointegration test for the first time in this context, the study reveals cointegration in nine countries, with the OKC hypothesis validated for Armenia, Azerbaijan, Belarus, Kazakhstan, Russia, and Turkmenistan. Initial economic growth increases obesity rates, but beyond specific GDP thresholds, healthier lifestyles emerge. The FADF-SB unit root test confirms variable stationarity at varying levels. Findings also highlight unemployment’s diverse regional effects: a negative impact in Kazakhstan and Uzbekistan but a positive one elsewhere. The Fourier Toda-Yamamoto test identifies bidirectional causality between GDP and obesity in Kyrgyzstan and varying causal relationships in other countries. These results emphasize the complex interplay between economic and health factors, informing policies to address obesity trends in transitioning economies.

Askeri harcamalar, bir ülkenin savunma politikalarının temelini oluşturarak uluslararası arenada hayati bir rol oynamaktadır. Askeri harcamalar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ilk kez Benoit (1973, 1978) tarafından incelenmiş ve bu ilişki literatüre "Benoit hipotezi" olarak geçmiştir. Bu çalışmada askeri harcamalar ve finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi Benoit hipotezi kapsamında BRICS+T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) ülkeleri için 1992-2021 yıllık veri kullanılarak araştırılmıştır. Değişkenlerin durağanlıkları, ADF ve Esnek Fourier ADF birim kök testleri kullanılarak incelenmiş ve ardından Fourier Bootstrap ARDL ve Bayer-Hanck yöntemleriyle değişkenler arasında eş-bütünleşme ilişkisi araştırılmıştır. FB-ARDL yöntemi, eş-bütünleşme ilişkisini sadece Türkiye'de bulurken, Bayer-Hanck eş-bütünleşme testi tüm ülkelerde eş-bütünleşme ilişkisi tespit etmiştir. FB-ARDL uzun dönem tahmin sonucuna göre Türkiye`de finansal gelişme ekonomik büyümeyi pozitif, askeri harcamalar ise negatif etkilemektedir. Dolayısıyla Türkiye`de Benoit hipotezi geçersizdir. BRICS ülkeleri için FMOLS uzun dönem tahmin sonuçları şu şekildedir; A) Brezilya ve Güney Afrika hariç tüm ülkelerde finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlıdır. B) Rusya ve Çin'de askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. C) Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika`da askeri harcamaların ekonomik büyümeyi negatif etkilediği görülmüştür (Benoit hipotezi geçersizdir). Son olarak, çalışmada tüm ülkeler için değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Fourier Toda-Yamamoto yöntemiyle araştırılmış ve sonuçlar çalışmanın son bölümünde raporlanmıştır. Çıkan ekonometrik sonuçlara dayanarak, farklı politika önerileriyle çalışma sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Benoit Hipotezi, Fourier Bootstrap ARDL, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme, Fourier ADF, Fourier Toda-Yamamoto JEL Sınıflandırılması: P24, O16, H56, C32, C51

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenemeyen enerji tüketimi, işgücü ve sermayenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini Cobb-Douglas üretim fonksiyonu yaklaşımıyla incelemektir. Çalışmada kullanılan veri seti 1990-2020 yıllarını kapsamaktadır. Değişkenlerin durağanlıkları Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri kullanılarak incelenmiş, sonuç olarak tüm değişkenlerin birinci farkında durağan oldukları tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki eş-bütünleşme ilişkisi ARDL sınır testi ve Bayer-Hanck eş-bütünleşme testi ile sınanmış ve her iki yöntemle de eş-bütünleşme ilişkisi bulunduğu belirlenmiştir. Çalışmanın uzun dönem tahmin sonuçlarına göre elde edilen bulgular şu şekildedir: I) Türkiye'de sermaye oluşumu ve işgücü, ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir (Sermaye ve işgücündeki %1'lik artış sırasıyla ekonomik büyümeyi %0,28 ve %0,27 oranında artırmaktadır). II) Türkiye'de yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketimi, ekonomik büyümeyi olumlu bir şekilde etkilemektedir (Yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketimindeki %1'lik artış sırasıyla ekonomik büyümeyi %0,16 ve %0,32 oranında artırmaktadır). III) Çalışma, Türkiye'de Cobb-Douglas üretim fonksiyonunun ölçeğe göre artan getiriye işaret etmektedir. Ayrıca, çalışmada Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmış ve işgücünden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik bulunmuştur. Çalışmanın sonuçlarına dayanarak, Türkiye için çeşitli politika önerileri sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji Tüketimi, Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu, Bayer-Hanck Eş-bütünleşme, ARDL Sınır Testi, Yenilenemeyen Enerji Tüketimi JEL Sınıflandırması: C01, C22, O13, O44, Q43