18 October 2018 in Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Yakınsama Solow (1956) tarafından öngörülerek, düşük gelirli ülkelerin yüksek gelirli ülkelerden daha hızlı büyüyerek, düşük gelirli ülkelerin yüksek gelirli ülkelerin kişi başına düşen gelir düzeylerini uzun dönemde yakalayacağını iddia etmektedir. Bu çalışma Türkiye’nin gümrük birliğine katılımıyla Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yakınsama gösterip göstermediğini test etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda 1923-2008 yıllık verileri kullanılarak, gümrük birliğine katılım öncesi, sonrası ve tüm dönemi kapsayan üç alt döneme ayrılan örneklem için “Görünüşte İlişkisiz Regresyon Genişletilmiş Dickey Fuller-SURADF” birim kök testi ve “Kesit Açısından Genişletilmiş Dickey Fuller-CADF” birim kök testi ile yakınsama analizi yapılmıştır. CADF birim kök testi her üç alt dönem için Türkiye’nin AB’ye yakınsadığını ispatlamaktadır.
29 April 2019 in Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Bu çalışmanın amacı kurumsal kalitenin gelir dağılımı üzerindeki etkisini gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda kurulan modellerde, gelir dağılımı göstergesi olarak Gini katsayısı, kurumsal yapı göstergesi olarak ise Uluslararası Ülke Risk Rehberi’nden yararlanılarak oluşturulan kurumsal kalite indeksi kullanılmıştır. 1988-2014 dönemini kapsayan yıllık verilerin kullanıldığı bu çalışmada, panel veri analizi tercih edilmiş olup, CCEMG ve Sistem GMM gibi yeni geliştirilen katsayı tahmincileri kullanılmıştır. Çalışmanın ampirik analiz kısmında elde edilen bulgular şöyle sıralanabilir: i) Kurumsal kalitedeki bir artış gelişmiş ülkelerde Gini katsayısını negatif etkilemekteyken, gelişmekte olan ülkelerde pozitif etkilemektedir. ii) Finansal gelişmişlik indeksindeki bir artış gelişmiş ülkelerde Gini katsayısını pozitif etkilemekteyken, gelişmekte olan ülkelerde negatif etkilemektedir. iii) Reel kişi başına gelirdeki bir artış hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde Gini katsayısını negatif etkilemektedir.
29 April 2021 in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışmada, Türkiye’de 1987-2017 dönemi için ticari açıklık, finansal gelişme, beşeri sermaye ve reel GSYİH arasındaki ilişkiler genişletilmiş Cobb-Douglas üretim fonksiyonu kullanılarak incelenmiştir. Değişkenler arasında mevcut bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla ARDL sınır testi yapılmış ve uzun dönemde Türkiye’de ticari açıklık, finansal gelişme, beşeri sermaye ile reel GSYİH arasında eş bütünleşmenin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Uzun dönemli katsayı tahminleri, ticari açıklığın reel GSYİH üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Diğer katsayılar incelendiğinde, uzun dönemde finansal gelişme dışındaki tüm değişkenlerin reel GSYİH üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiki olarak anlamlı olduğu, fakat finansal gelişmenin reel GSYİH’yı negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünü belirlemek amacıyla yapılan VAR Granger nedensellik testinden elde edilen sonuçlar ise ekonomik büyümeden ticari açıklık, finansal gelişme ve beşeri sermayeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Böylece Türkiye’de büyüme öncül ticaret hipotezinin varlığı doğrulanmıştır. Ayrıca, ticari açıklık ile finansal gelişme arasında ve beşeri sermaye ile finansal gelişme arasında çift yönlü nedensellik ilişkileri bulunmaktadır.
1 January 2020 in The Journal of Social Sciences
Sağlık harcamaları, bireye daha uzun ve sağlıklı yaşama olanağı verir. Devletler, sağlıklı yaşam hakkını tüm fertlere ulaştırabilmek için ilaçlara önemli miktarlarda yatırım yapmaktadırlar. Bu hususta ekonomiye fazla yük binmemesi açısından, ekonomik israfın önlenebilmesi için en etkili tedavi-en düşük maliyetli ilaç hesaplanmasının yapılması gerekmektedir. En etkili tedavi için de akılcı ilaç tüketimi davranışının yaygınlaşması gerekmektedir. Akılcı ilaç tüketimi (AİT) davranışının ilk basamağını doktorlar oluşturur. Etkin tedavi için hastanın yaşına, kilosuna ve hastalığına uygun ilaç yazmalıdır ve uygun dozu belirlemelidir. Akılcı ilaç tüketimi davranışının ikinci basamağında eczacı bulunmaktadır. Eczacı, reçetesiz ilaç satmamakla yükümlüdür. Akılcı ilaç tüketimi davranışının üçüncü basamağı hastalardır ve hastaya düşen görevler ise; genel olarak ilaçları zamanında almak, doktorun tavsiye ettiği şekilde ve sürede kullanmak olarak özetlenebilir. Özellikle tamamı kullanılmayan ve kutusu bile açılmadan son kullanma tarihi geçen ilaçlar ilaç israfına neden olmaktadır. Bu araştırmada, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerinin akılcı ilaç tüketim davranışlarını değerlendirmek ve akılcı olmayan ilaç tüketimi davranışı sonucu ortaya çıkan israfı ölçmek amacıyla, literatürde yapılmış çalışmalardan yararlanarak bir ölçek çalışması uygulanmıştır. Ölçek çalışması sonucunda ekonometrik bir model kurularak çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, AİT davranışı, doktorun muayenedeki tutumu, AİT davranışında yan etkenler ve ilacı satın alma davranışlarının AOİT (Akılcı olmayan İlaç Tüketimi) davranışı sonucu ortaya çıkan israf üzerinde etkisi olduğu bulguları elde edilmiştir.
1 January 2022 in The Journal of Turk-Islam World Social Studies
Giderek dijitalleşen dünyada teknolojinin hızla değişim ve gelişim yaşaması insanların gündelik hayattaki tüm eylemlerini çevrimiçi ortama taşımış ve kolaylaştırmıştır. İnternet teknolojisinin gelişmesiyle ortaya çıkan sosyal platformlar insanların yeni sosyalleşme ve ekonomik kazanç sağladığı iş yerleri olmuştur. Platformlar aracılığı ile kullanıcılar fotoğraf ve video paylaşımları, yer bildirimleri, çevrimiçi görüşme ve toplantılara katılma, alışveriş yapma, ürün tanıtımları ve çevrimiçi oyun oynama gibi eylemlerde bulunmaktadır. İnternet teknolojisinin geldiği son aşama ise adı sıkça duyulmaya başlanan metaverse’dür. Metaverse kullanıcılarına sanal bir gerçeklik evreni sunmaktadır. Metaverse de kullanıcılar kendilerine benzeyen avatarlar oluşturarak gündelik yaşamlarındaki eylemlerini gerçekleştirme imkanı bulabilmektedir. Sunmuş olduğu fırsatlardan dolayı kullanıcıların yanı sıra ülkeler ve şirketlerde sanal gerçeklik evrenine ilgi duymaktadır. Sanal evrende yerini almak isteyen ülkeler ve şirketler de bu konuda çalışma yapmaktadır. Sanal gerçeklik evreni yeni iş imkanları ve Pazar alanı yaratırken aynı zamanda bir yatırım aracı olarakta görülmektedir. Metaverse günlük aktivitelerin dışında arsa alım ve satımı gerçekleştirerek yatırım da yapılmaktadır. Kullanıcılar geleneksel yatırım araçlarının yanında internet teknolojisinden yararlanarak da yatırım yapmaktadır. Bu çalışmada son zamanlarda popüler olan ve sıkça adı aratılan sanal gerçeklik evreni metaversedeki gelişmeler ve onun beraberinde getirmiş olduğu ekonomik fırsatlar ile arsa alım satım uygulamaları incelenmiştir.
1 January 2023 in The Journal of Social Sciences
Günah vergisi kavramı, literatürde erdemsiz mallar üzerinden alınan vergiyi açıklamaktadır. Alkol ve tütün mamulleri gibi ürünler erdemsiz kabul edildikleri için alınan verginin bu ürünlerin kullanımı önlemek veya sınırlamak amacı da taşıdığı bilinmektedir. Günah vergisinin kapsamındaki ürünler, özel tüketim vergisi içerisinde yer alan mal ve hizmetleri ifade etmektedir. Dünya literatüründe “sin tax” adıyla ifade edilen vergi, Türkiye’de de 21. yüzyıl itibariyle özel tüketim vergisi (ÖTV) içerisinde yer almaktadır. Günah vergisi, konusu olduğu mal ve hizmetlerin kullanımını azaltma amacıyla alınmaya başlanmasına rağmen zaman içerisinde devletler için büyük bir gelir kaynağı haline gelmiştir. Literatür incelendiğinde; uluslararası ölçekte günah vergisinin işlevselliğini inceleyen ve olumlu ya da olumsuz farklı sonuçlara ulaşmış birçok çalışma olmasına rağmen, Türkiye’de yapılan araştırmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, ÖTV içerisinde bulunan günah vergisi ile bireylerin alkol tüketimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın amacı, günah vergisi ile alkol tüketiminin birbirini tek yönlü mü yoksa çift yönlü mü etkilediğini, 2006-2021 dönem aralığında Türkiye örneği ile açıklamaktır. Günah vergisi bağımsız değişken, alkol tüketimi ise bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen ampirik bulgulara göre, Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarında alkol tüketiminden günah vergisine doğru doğru nedensel ilişkiye rastlanmıştır. Diğer bir deyişle alkol tüketiminden günah vergisine doğru tek yönlü ilişki görülmüştür.