Bu çalışmada, Mullen ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen Physical Activity Enjoyment Scale (PACES), “Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma (FAKÖ)” Ölçeği’ni Türkçe’ye ve Türk popülasyonuna uyarlayarak geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Söz konusu ölçek 8 madde ve tek boyuttan oluşmakta olup 7’li likert tipi derecelendirmeye sahiptir. Araştırmanın çalışma grubunu, olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiş, yaşları 11 ile 35 arasında değişen (X ̅= 15.92, SS = 4.76), ortaokul (%38.4), lise (%30.1) ve üniversite (%31.5) düzeyinde eğitim gören toplam 1573 öğrenci (%56.6’sı kadın, %43.4’ü erkek) oluşturmaktadır. Araştırmanın etik kurul izni Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu Başkanlığının “21.05.2021 tarihli, 09 no'lu toplantısında almış olduğu E-26428519-044-12079 sayılı” kararı ile alınmıştır. Ölçeğin dilsel eşdeğerliliği korelasyon analizi yapılarak incelenmiştir. Ölçeğin faktör yapısını ortaya koymak amacıyla açıklayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucu elde edilen faktör yapısının doğruluğu için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçeğin güvenirliği Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı ve bileşik güvenilirlik değeri hesaplanarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, 8 madde tek boyuttan oluşan Türkçe ölçeğin toplam varyansın %76’sını açıkladığı belirlenmiştir. DFA sonucunda elde edilen uyum indekslerinin kabul edilebilir ve iyi uyum indeksleri arasında yer aldığı (GFI= .98, CFI= .99, TLI= .99 ve RMSEA= .042) görülmüştür. Sonuç olarak, FAKÖ’nün Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği ifade edilebilir.

Smartphones provide users much more than a mobile phone. For this reason, smartphones have become very important in our lives. In this context, the aim of this study was to investigate the effect of smartphone addiction on loneliness levels and academic achievement of Z generation high school students. In 2018-2019 academic year’ spring semester, 490 high school students voluntarily participated to this study. As well as demographic information, Smartphone Addiction Scale and UCLA Loneliness Scale were used. In the analyses of the obtained data, IBM SPSS Statistics 24 was used. The relationship between variables was analyzed using Pearson's Correlation analysis. To determine the effect of smartphone addiction on high school students’ loneliness and academic achievements, linear regression analysis was used. A positive relationship between Z generation high school students' smartphone addiction and right of monthly GB usage for smartphone, daily internet usage duration, and loneliness levels was determined, whereas there was a negative correlation between their academic achievements. Moreover, it was found that smartphone addiction of Z generation high school students predicted their loneliness and academic achievement at the level of ~4% and ~1%, respectively. These results show that high school students should be saved from smartphone addiction. Thus, loneliness levels can be reduced and academic achievement can be increased.

Bu çalışmada geleneksel çocuk oyunlarının Türk eğitim sistemi içerisindeki yerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, geleneksel çocuk oyunları ile ilgili uygulanan kurumsal faaliyetlerin ve yapılan lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi ile elde edilen bulguların alan yazınla birlikte değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında alan yazın taraması yapılmıştır. Doküman analizi yöntemi kullanılarak nitel bir çalışma tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Google Akademik, SCOPUS, Web of Science, EBSCO, ERIC ve TR Dizini'nde yapılmış çalışmalar taranmıştır. Ayrıca uygulanan etkinliklere ilişkin bilgilere erişmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak görev yapan valiliklerin resmi veri tabanlarından faydalanılmıştır. Geleneksel çocuk oyunlarına yüksek lisans ve doktora tezlerinde ne kadar yer verildiğini belirlemek amacıyla Ulusal Tez Merkezi veri tabanından da yararlanılmıştır. Çalışma neticesinde; eğitim-öğretim müfredatında, ders içi ve ders dışı etkinliklere yeterli düzeyde yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Belediyeler, valilikler aracılığı ile kurumsal faaliyetlerle geleneksel çocuk oyunlarının yaşatılmaya çalışıldığı görülmüştür. Uzaktan eğitim programları dahil olmak üzere eğitim öğretim programlarında ve ders dışı etkinliklerde, geleneksel çocuk oyunlarına yer verilmesi ve okul sporları kapsamında müsabakaların düzenlenmesi önerilmektedir.

Bu araştırmada, lisanslı ve rekreatif amaçlı spor yapan bireylerin spora devam etme niyetlerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ön çalışmada, alan yazın ve devam etme niyetine ilişkin ölçekler incelenerek hazırlanan 16 maddelik havuz, doktora mezunu dört alan uzmanının görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda madde havuzu 11 maddeye düşürülmüş ve taslak form oluşturulmuştur. Ölçek formatı, Likert tipi ölçek olarak belirlenmiş ve 1-5 arasında puanlanan 5’li Likert tipi derecelendirme ile ölçeklendirilmiştir. Taslak form hedef kitleye benzer özellikleri taşıyan 30 kişilik küçük bir gruba uygulanmış ve pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama sonrasında lisanslı ve rekreatif amaçlı çeşitli branşlarda spor yapan 627 sporcuya (X̄yaş = 20.42±7.86) uygulanmış ve ölçme aracının boyut yapısına ilişkin keşfedici çalışmalar gerçekleştirilmiştir. %1.92 oranında uç değer tespit edilerek 12 gözlem analiz dışı bırakılmış ve 615 gözlem ile Temel Bileşenler Analizi (TBA) ile altı maddeden oluşan tek boyutlu yapı ortaya konmuştur. Keşfedici çalışmada olduğu gibi hedef kitleye uygun 550 sporcuya (X̄yaş = 20.36±7.95) altı maddelik nihai form uygulanmıştır ve %5 oranında uç değer tespit edilerek 28 gözlem analiz dışı bırakılmıştır. 522 gözlem ile Klasik Test Kuramı’na (KTK) dayalı doğrulayıcı çalışmalar gerçekleştirilmiş ve yapı doğrulanmıştır. Modelin uyum iyiliği indeksleri yüksek düzeyde model-veri uyumunun sağlandığını göstermiştir (χ2 / sd = 3.04, RMSEA = .06, RMR = .004, SRMR = .004, CFI = .99, NFI = .99, NNFI(TLI) = .99, GFI = .99, AGFI = .96, RFI = .99 ve IFI = .99). Lisanslı ve rekreatif sporcu alt gruplarında ölçme değişmezliği test edilmiş ve ölçüm modelinin skalar değişmezliğe ulaştığı gözlenmiştir. Ölçeğin yakınsak geçerliğine ilişkin kanıtlar sağlanmış ve ölçeği oluşturan maddelerin birbiriyle uyumlu ve faktörle ilişkili olduğu gözlenmiştir. Spora devam etme niyeti yapısının literatürde orta düzeyde pozitif yönlü ilişkili olduğu kanıtlanmış keyif alma değişkeni ile ilişkisi benzer özelliklere sahip 107 bireyden oluşan sporcu grubunda incelenmiş ve ölçüt geçerliği için kanıt sağlanmıştır (r = .59 ve p < .001). Ölçeğin güvenirliğini tespit etmek için tek uygulamaya dayalı iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır ve çok yüksek düzeyde güvenilir olduğu gözlenmiştir (α = .98, ω = .99, Hoyt’un varyans analizi = .98, İki Yarı Güvenirlik Katsayısı = .98). Ek olarak çoklu uygulamaya dayalı test – tekrar test yöntemi ile benzer özelliklere sahip 42 gözlemden elde edilen verilerle sınıf içi korelasyon katsayısı hesaplanmış ve yüksek düzeyde güvenilir olduğu gözlenmiştir (ICC(A, 2) .92 [.85 < ICC < .958]). Daha sonra Madde Tepki Kuramı’na (MTK) dayalı Kademeli Tepki Modeli ile doğrulayıcı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. MTK’ya dayalı uyum iyiliği indeksleri yüksek düzeyde model-veri uyumunun sağlandığını göstermiştir (C2 = 33.44, sd = 9, RMSEA = .071, SRMR = .01, TLI = .99, CFI = .99). Ayrıca madde ayırt edicilik ve madde güçlük parametreleri hesaplanmış, madde düzeyinde ve toplam puan düzeyinde grafiksel incelemeler gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin -2.5 ile 1 theta aralığındaki bireyler için yüksek düzeyde ayırt edici olduğu, 5’li Likert tipi derecelendirmenin yapı için uygun olduğu tespit edilmiştir. Theta düzeyi ve standart hatalarına dayalı olarak ölçeğin görgül güvenirlik katsayısı hesaplanmış ve yüksek düzeyde güvenilir olduğu gözlenmiştir. KTK ve MTK’ya dayalı olarak elde edilen bulgular sonucunda ölçeğin geçerlik ve güvenirliğine ilişkin psikometrik kanıtlar sağlanmış geçerli-güvenilir bir araç olarak kullanımının uygun olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışmada, sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının spora bağlılık düzeylerini yordama etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımlarından, ilişkisel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenen Sivas ilinde aktif olarak spor yapan, 18-27 yaş aralığında, 227’si erkek ve 166’sı kadın olmak üzere 393 sporcudan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, antrenör davranış algısı ölçeği ve spora bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler JAMOVI (2.2.5) programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık gibi betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Bulgulara göre sporcuların antrenör davranış stillerine yönelik algıları ile spora bağlılık (odaklanma, dinç olma) düzeyleri arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuştur. Ödüllendirici antrenör davranış algısının spora bağlılığın odaklanma boyutunu yordama etkisi anlamlıdır. Ödüllendirici davranış algısındaki 1 birimlik artış, odaklanma düzeyinde ,26 birimlik artışa karşılık gelmektedir ve odaklanma boyutundaki varyansın %11’ini açıklamaktadır. Eğitim-öğretim davranış algısının spora bağlılığın dinç olma boyutunu yordama etkisi anlamlıdır. Eğitim-öğretim davranış algısındaki 1 birimlik artış dinç olma düzeyinde ,17 birimlik artışa karşılık gelmektedir ve dinç olma boyutundaki varyansın yaklaşık olarak %14’ünü açıklamaktadır. Diğer boyutların spora bağlılığın boyutları üzerinde yordama etkisi anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, sporcuların antrenör davranış stillerine yönelik algıları ile spora bağlılık düzeyleri arasında anlamlı ilişki gözlenmiş olsa da yalnızca ödüllendirici ve eğitim-öğretim alt boyutlarındaki davranış algısı yordayıcıdır.

Enjoyment of physical activity is a key factor influencing exercise and sports participation. This study aimed to examine the psychometric properties of the Turkish adaptation of the Physical Activity Enjoyment Scale (PACES-8) using Classical Test Theory (CTT) and Item Response Theory (IRT). The sample consisted of 835 healthy adults aged 18 to 35 years (M = 23.86, SD = 3.90), including 492 males (58.9 %) and 343 females (41.1 %). Data were analyzed using R software (version 4.3.2). Confirmatory factor analysis under CTT indicated a good model fit, with CFI = 0.99 and RMSEA = 0.07. Similarly, the IRT-based confirmatory analysis demonstrated excellent fit indices, with CFI = 0.994 and RMSEA = 0.078. Item discrimination parameters were very high (a = 5.25-9.27), and item fit statistics were satisfactory. The scale effectively differentiated individuals with physical activity enjoyment levels between -3.5 and 0; however, it showed limited discrimination among individuals with higher levels of enjoyment due to a ceiling effect. High correlations were observed between raw scores and scores derived from both CTT and IRT models (r ≥ 0.94). Differential item functioning analysis by sex revealed no significant or practically meaningful bias. In conclusion, the Turkish version of PACES-8 is a valid, reliable, and gender-fair instrument for assessing enjoyment of physical activity. To enhance its discriminative power at higher enjoyment levels, it is recommended to develop additional items that capture deeper emotional and motivational aspects of enjoyment.