The aim of this study was to isolate and molecularly identify lactic acid bacteria (LAB) associated with the epiphytic microflora and silage of wheatgrass (Agropyron spp.), as well as to evaluate their biotechnological potential as starter cultures for the ensiling of difficult-to-ensile forage crops under the climatic conditions of northern Kazakhstan. A total of 63 bacterial isolates were obtained and grown on MRS medium under different temperature conditions. Based on growth characteristics, pH values, and titratable acidity, 15 highly active strains were selected, demonstrating stable acidification (pH 3.99–4.75) and high metabolic activity. All isolates were catalase negative and capable of fermenting a wide range of carbohydrates and polyols, although pronounced strain-specific differences were observed. The selected strains exhibited proteolytic and antagonistic activity against test microorganisms and showed high tolerance to osmotic stress, maintaining growth at NaCl concentrations of up to 8–10%. Molecular identification based on 16S rRNA gene sequencing revealed that nine technologically significant strains belonged to the species Lactococcus garvieae, Pediococcus acidilactici, Lactiplantibacillus plantarum, Enterococcus faecalis and Enterococcus faecium. The results obtained in this study demonstrate the high environmental adaptability of the isolated strains and confirm their potential for the development of effective microbial inoculants aimed at improving fermentation processes and enhancing the preservation of difficult-to-ensile forage crops under cold-climate conditions.
1 January 2025 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Мақалада Қызылорда облысының егіншілігін әртараптандыру мақсатында мал азығы дақылдарының өсіп-дамуын ынталандыру және өнімділігін арттыру үшін фосфатмобилизациялаушы бактериялардың (ФМБ) әсері зерттелген. Көптеген зерттеулерде дәлелденгендей ауыл шаруашылығы дақылдарының фосформен қоректенуін жақсартудың перспективті жолдарының бірі фосфаттарды биологиялық мобилизациялау болып табылатындықтан зерттеу жұмысында дақылдардың тұқымдарын себер алдында осы бактериялар негізіндегі биопрепаратпен өңделді. Тәжірибелік ұсақ-мөлдекті танаптардың топырағына жүргізілген талдау нәтижелері сульфатты және хлоридті-сульфатты орташа тұздану деңгейі болғандығына қарамастан зерттеу нәтижелері жақсы көрсеткіштерге ие болды. Могардың вегетациялық дамуының түптену кезеңінде биіктігі Мин.тыңайтқыш+ФМБ нұсқасында өсімдіктің биіктігі 22,8 см құрады, бұл бақылау нұсқасына қарағанда 4,7 см ұзын. Сәйкесінше, өнімділігі де осы нұсқаларда 136-136,5 ц/га құрады Осыған ұқсас көрсеткіштерді судан шөбі мен арпада нұсқаларынан да көруге болады, бақылау нұсқасына қарағанда судан шөбі (36,4) 9 см, ал арпа (33,4) 8см биік. Сабақ және, масақ сандары мен биіктігінде де Мин.тыңайтқыш+ФМБ нұсқаларының нәтижелерінде жоғары көрсеткіш байқалады. Арпа дақылының өнімділігі минералды тыңайтқышпен ФМБ-ны қатар қолданғанда 16,2 ц/га болды, бұл бақылаумен салыстырғанда 1,6 ц өнімге, ал ФМБ нұсқасында (16,1 ц/га) 1,5 центнерге қосымша өнім болды. Судан шөбінде бақылау нұсқасында өнімділігі 182,4 ц/га құрады. Бұл басқа нұсқалармен салыстырғанда 14,2-15,7 центнерге төмен. Бұл өсімдіктің фосформен қоректенуінің толық қанды қамтамасыз етілгендігін байқатады. Себебі, минералды тыңайтқыштарды өсімдік толығымен бойына сіңіре алмайды, ал ФМБ фосфорды тасымалдау арқылы дақылдың фосформен қоректенуін қарқынды қамтамасыз ете отырған. Бұл табиғатта ерімейтін фосфор қосылыстарын өсімдіктер сіңіретін формаға айналдыра алатын фосфатты мобилизациялайтын бактериялардың ғана болуына байланысты.
1 January 2024 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Мақала Қазақстан Республикасында, атап айтқанда Қызылорда облысы жағдайында жемшөп өндірісін дамытуға арналған. Ауыл шаруашылығының осы саласының негізгі проблемасы – мал шаруашылығын дамытудың негізгі қағидаттарын бұзу. Аграрлық сала экспорттарының пайымдауынша, мал шаруашылығы саласындағы, мал азығы өндірісіндегі жұмыстардың ғылыми негізсіз жүргізілуі мал басының азаюымен қатар халықтың экономикалық тұрғыдан хал-жағдайының төмендеуіне әкеледі. Бұл қиыншылықтан шығудың жолы малазығы өндірісін ғылымға сүйене отырып жүргізуде. Қазіргі таңда бұндай ахуал өкінішке орай Қызылорда облысында да мүшкіл халде. Тәжірибе жүргізіліп отырған аймақта ауылшаруашылық кәсіпорын-дары көп жылдық шөптерге артықшылық береді. Аграрлық ғылыми орталықтарда дәнді малазық-тық дақылдардың жаңа сорттары жақсы нәтиже көрсетуде, олардың ішінде арпа, судан шөбі мен могарды атап өтуге болады. Қазақстанда жемшөп балансында жеңіл сіңімді көмірсулар мен бірін-ші кезекте қанттардың тапшылығы 40-45%, ал жемшөп протеині қажеттіліктің 20-25% құрайды. Бұл кемшілікті судан шөбі сияқты перспективалы арпа, могар дақылдарын, оның ішінде жасыл жем, шөп, пішен және сүрлем түріндегі өсіру арқылы толтыруға болады. Бұл дақылдар аталған өңірге таныс болғанымен олады өсірудің технологиясы толық зерттелмеген. Мақалада аталмыш дақылдарды отандық биопрепаратпен өңдеп себу арқылы өнімділігін арттыру да ұсынылды.
1 January 2026 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Мақалада Қызылорда облысының күріш ауыспалы егісінде мал азықтық дақылдардың астындағы топырақтағы бактериялардың құрамы зерттелген. Тәжірибелік дақылдар себер алдында биологиялық препаратпен өңделіп себілген. Инокулянт құрамындағы бактериялардың топырақ биотасына, дақылдың өсіп-өнуі мен өнімділігіне әсері осы мақалада берілген Жүргізілген биометриялық талдаулар бойынша бақылау нұсқасына қарағанда түптенутүтіктену кезеңінде биопрепаратпен өңделген судан шөбінің биіктігі 42,7 см, яғни 7,3 см-ге биік, могар (21,4) 5,1 см-ге биік, ал арпа (26,8) 3,2 см биік болды. Арпа дақылының өнімділігі инокулянт қолданған нұсқада 15,6 ц/га болды, бұл бақылаумен салыстырғанда 1,7 центнерге қосымша өнім болды. Судан шөбінінің бақылау нұсқасында өнімділігі 178,3 ц/га құрады. Бұл тәжірибелік нұсқамен салыстырғанда 13,2 центнерге төмен. Фосфаттасымалдаушы бактериялардың топыраққа әсерін анықтау мақсатында алынған топырақ үлгілері судан шөбі мен могар дақылдарының биопрепаратпен өңделген нұсқаларынан алынды. Фосфаттасымалдаушы микроорганизмдердің санын анықтау үшін егу және оларды оқшаулау NBRIP ортада жүргізілді. Алынған деректер могар топырағында микроорганизмдердің жалпы саны судан шөбі астындағы топыраққа қарағанда жоғары екенін көрсетеді, алайда, 1 г топыраққа шаққандағы КТБ топырақта қарашіріктің төмен екендігін және ондағы органикалық ыдырау процестерінің әлсіз екенін көрсетеді. Судан шөбі мен Могар топырағындағы микробтық колониялардың салыстырылуы нәтижесінде могар пластинасында микроорганизмдердің кең спектрі бар, өйткені Могар дақылында олардың өсуі үшін көбірек қоректік заттар бар. Сондай-ақ, Могар дақылының астында топырақта саңырауқұлақ колониялары азырақ.
Rice is the main crop in the irrigated agriculture zone of the Aral Sea region of Kazakhstan. Rice culture is hygrophytic and requires a large amount of irrigation water and a washing irrigation regime, which contributes to the leaching of salts from rice paddies. In the rice crop rotation, an...
1 January 2022 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Виды кормовых трав произрастающих в Казахстане – житняк и суданская трава. Житняк отличается способностью произрастать в засушливых регионах. Его особенностью является глубокая корневая система. Благодаря этим корням они растут в регионах с суровыми зимами и очень малым количеством осадков, а корни и растительные остатки обогащают почву органическими веществами.В связи с этим с целью изучения приемов ресурсосберегающей технологии и восстановление деградированных пастбищ для дальнейшего мелко-деляночного опыта были взяты сорт сорт люцерны «Туркестан 15», сорт суданской травы «Айлана 2017», сорт житняка «Карабалыкский 202» и биологические препараты «Плантобактерин» и «Тумат». По результатам фенологических наблюдений продолжительность межфазных периодов у злаковых трав с применением биопрепарата «Тумат» составляло 62-78 дней, а с прменением «Плантобактерин» 59-77 дней. В период бутонизации высота растений варианта, обработанного Туматом и Плантобактерином, составила 63,1-63,9 см, т.е. на 6,8-7,6 см выше контроля. Наибольшие урожайности отмечено в вариантах с применением биоудобрением «Плантобактерин» у люцерны 128/33,3 ц/га; суданской травы 200,7/48,6 ц/га и житняка 85,4/26,3 ц/га зеленой массы и сено. Применяемый биоудобрения «Плантобактерин» оказал существенное влияние на продуктивные показатели растений. Максимальный сбор кормовых единиц и переваримого протеина в 1 кг сухой массы составил у люцерны 0,70/11,8, что выше контроле на 0,13/1,187. При этом выход обменной энергии с гектара составил 10,4 ГДж/га.